ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia ធាតុកម្រផែនដី (Rare-earth elements) គឺជាក្រុមលោហធាតុចំនួន ១៧ ដែលរួមមានស្កង់ឌីយ៉ូម (Sc) អ៊ីតទ្រីយ៉ូម (Y) និងក្រុមឡង់តាណាយចំនួន ១៥ ទៀត។ ពួកវាជាលោហធាតុធ្ងន់ស្រាលមានពណ៌ប្រាក់ភ្លឺ ហើយស្ទើរតែមិនអាចបែងចែកពីគ្នាដោយភ្នែកទទេ។

សមាសធាតុផ្សេងៗដែលផ្ទុកធាតុកម្រផែនដីត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ក្នុងវិស័យជាច្រើន ដូចជា ឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិក ឡាស៊ែរ កញ្ចក់ សម្ភារមេដែក និងដំណើរការឧស្សាហកម្មផ្សេងៗ។ Wikipedia បានកត់សម្គាល់ផងដែរថា គេចាំបាច់ត្រូវបែងចែករវាងពាក្យ “ធាតុកម្រ” និង “រ៉ែសំខាន់” (critical minerals) ដែលសំដៅទៅលើវត្ថុធាតុដើមមានសារៈសំខាន់ផ្នែកយុទ្ធសាស្ត្រ និង “រ៉ែធាតុកម្រ” (rare-earth minerals) ដែលជារ៉ែដែលមានធាតុកម្រជាភាគហ៊ុនសំខាន់។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមរូបភាពផែនទីពី Wikipedia ប្រាក់បញ្ញើធាតុកម្រផែនដីត្រូវបានចែកចាយនៅទូទាំងពិភពលោក ប៉ុន្តែមានកំហាប់ខ្ពស់នៅក្នុងប្រទេសចិន សហរដ្ឋអាមេរិក រុស្ស៊ី អូស្ត្រាលី និងតំបន់ខ្លះនៅអាហ្វ្រិក និងអាមេរិកខាងត្បូង។ កន្លែងដ៏ល្បីល្បាញបំផុតមួយគឺតំបន់រ៉ែ Bayan Obo នៅម៉ុងហ្គោលីខាងក្នុង ប្រទេសចិន ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាមានប្រាក់បញ្ញើធំជាងគេ។

មិនមានការជាប់ពាក់ព័ន្ធដោយផ្ទាល់ជាមួយប្រជាជនក្រៅពីសហគមន៍ដែលធ្វើការក្នុងឧស្សាហកម្មរ៉ែនេះទេ។ ទោះជាយ៉ាងណា សកម្មភាពរុករករ៉ែអាចប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចមូលដ្ឋាន និងបរិស្ថាននៅតំបន់ទាំងនោះ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ក្រាហ្វផលិតកម្មរបស់ USGS ដែលចែករំលែកដោយ Wikipedia បង្ហាញពីការផ្លាស់ប្តូរផលិតកម្មធាតុកម្រផែនដីចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៥៦។ តាមក្រាហ្វនេះ ការផលិតបានកើនឡើងជាលំដាប់ ជាពិសេសនៅពេលដែលបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗបានបង្កើនតម្រូវការ។ នៅពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍ទី ២០ សហរដ្ឋអាមេរិកជាអ្នកនាំមុខគេក្នុងការផលិត ប៉ុន្តែនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០ ប្រទេសចិនបានវ៉ាដាច់ និងក្លាយជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់ធំបំផុតរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។

ការរកឃើញ និងការអភិវឌ្ឍន៍បច្ចេកទេសចម្រាញ់កាន់តែប្រសើរបានធ្វើឱ្យធាតុកម្រផែនដីអាចផលិតបានក្នុងតម្លៃទាប ដែលបានជំរុញឱ្យមានការបង្កើតផលិតផលអេឡិចត្រូនិកនិងបច្ចេកវិទ្យាទំនើបជាច្រើន។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

វិស័យសេដ្ឋកិច្ចនៃធាតុកម្រផែនដីមានមូលដ្ឋានយ៉ាងទូលំទូលាយលើតម្រូវការបច្ចេកវិទ្យា។ តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia មេដែកអចិន្រ្តៃយ៍ដែលផលិតពីធាតុកម្រមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិក ម៉ូទ័រអគ្គិសនី និងទួរប៊ីនខ្យល់។ ភាពសំខាន់ជាយុទ្ធសាស្ត្រនេះបានធ្វើឱ្យតម្លៃនិងការផ្គត់ផ្គង់ធាតុទាំងនេះក្លាយជាបញ្ហាសកល។

ផ្នែកវប្បធម៌វិញ ធាតុកម្រផែនដីមិនមានតម្លៃវប្បធម៌ផ្ទាល់ទេ ប៉ុន្តែឥទ្ធិពលរបស់វាលើជីវភាពប្រចាំថ្ងៃគឺធំធេង។ ប្រសិនបើគ្មានពួកវា ឧបករណ៍ដូចជាស្មាតហ្វូន កុំព្យូទ័រយួរដៃ និងប្រព័ន្ធរូបភាពវេជ្ជសាស្រ្តទំនើបនឹងមិនអាចមានបានឡើយ។ ដូចនេះ វប្បធម៌នៃការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាត្រូវបានកសាងយ៉ាងជ្រាលជ្រៅលើមូលដ្ឋានធាតុទាំងនេះ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ធាតុកម្រផែនដីនៅតែជាប្រធានបទដែលទទួលការយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំងនាពេលបច្ចុប្បន្ន ជាពិសេសនៅក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្មបច្ចេកវិទ្យា និងថាមពលកកើតឡើងវិញ។ ដោយសារតម្រូវការបច្ចេកវិទ្យាបៃតង និងឌីជីថលកើនឡើង ការពិភាក្សាអំពីការផ្គត់ផ្គង់ធាតុកម្របានរីករាលដាលនៅគ្រប់ទីកន្លែង។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការយល់ដឹងអំពីធាតុកម្រផែនដីអាចផ្តល់ទស្សនវិស័យសំខាន់ៗលើនិន្នាការសេដ្ឋកិច្ចសកល និងការប្រកួតប្រជែងផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា។ KhmerPulse នឹងបន្តរាយការណ៍អំពីព្រឹត្តិការណ៍ថ្មីៗដែលពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីឱ្យសាធារណៈជនបានទទួលព័ត៌មានទាន់សភាពការណ៍។