ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ខេត្តរ៉ាយុង (Rayong) គឺជាខេត្តមួយក្នុងចំណោមខេត្តទាំង ៧៦ របស់ប្រទេសថៃ ហើយស្ថិតនៅតំបន់ភាគខាងកើតនៃប្រទេស។ តាម Wikipedia ខេត្តនេះមានព្រំប្រទល់ជាប់ខេត្តឈុនបុរី (Chonburi) ទៅខាងលិច និងខាងជើង ខេត្តចាន់ថាបុរី (Chanthaburi) ទៅខាងកើត និងឈូងសមុទ្រថៃទៅខាងត្បូង។ ខេត្តរ៉ាយុងត្រូវបានគេស្គាល់យ៉ាងទូលំទូលាយដោយសារឆ្នេរសមុទ្រដ៏ស្រស់ស្អាត ជាពិសេសនៅលើកោះសាមេត (Ko Samet) និងជាមជ្ឈមណ្ឌលឧស្សាហកម្មដ៏សំខាន់របស់ប្រទេសថៃ។ តំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសភាគខាងកើត (Eastern Economic Corridor) ដែលរួមមានខេត្តរ៉ាយុង បានជំរុញការអភិវឌ្ឍន៍យ៉ាងឆាប់រហ័ស ធ្វើឱ្យខេត្តនេះក្លាយជាចំណុចប្រសព្វនៃសេដ្ឋកិច្ច ទេសចរណ៍ និងវប្បធម៌។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ខេត្តរ៉ាយុងស្ថិតនៅភាគខាងកើតនៃប្រទេសថៃ មានឆ្នេរសមុទ្រប្រវែងប្រមាណ ១០០ គីឡូម៉ែត្រតាមឈូងសមុទ្រថៃ ជាមួយកោះជាច្រើនដូចជាកោះសាមេត ដែលជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏ល្បី។ ផ្ទៃដីសរុបមាន ៣,៥៥២ គីឡូម៉ែត្រក្រឡា ដែលរួមមានដីគោកជាចម្បង ប៉ុន្តែក៏មានប្រជុំកោះ និងឧទ្យានជាតិដូចជា ឧទ្យានជាតិខាវឡែមយ៉ា-មូកោសាមេត។ តំបន់ខាងជើងមានភ្នំនិងព្រៃឈើត្រូពិក ខណៈតំបន់ឆ្នេរមានដីខ្សាច់ស និងទឹកសមុទ្រថ្លា។ យោងតាម Wikipedia ប្រជាជនសរុបមានប្រហែល ៧៤០,០០០ នាក់ (ឆ្នាំ ២០១៩) ដោយភាគច្រើនជាជនជាតិថៃ និងមានជនជាតិភាគតិចដូចជាខ្មែរ ចិន និងជនជាតិដើមភាគតិច។ ខេត្តនេះមាន ៨ ស្រុក (អាំភើ) គឺ មឿងរ៉ាយុង បានខាយ បានឈាង ក្លង វ៉ាងចាន់ ឆាលែមព្រះកេត ផ្លាកដាន និងនីកុមផាត់ថាណា។ អាកាសធាតុជាលក្ខណៈខ្យល់មូសុង ដោយមានរដូវភ្លៀងក្នុងខែឧសភា ដល់ខែតុលា និងរដូវប្រាំងក្នុងខែវិច្ឆិកា ដល់ខែមេសា។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

តាមកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្រ្ត តំបន់រ៉ាយុងមានមនុស្សរស់នៅតាំងពីសម័យបុរេប្រវត្តិ ប៉ុន្តែបានលេចធ្លោក្នុងនាមជាទីក្រុងកំពង់ផែដ៏សំខាន់ក្នុងសម័យអយុធ្យា (សតវត្សរ៍ទី ១៥-១៨)។ យោងតាម Wikipedia នៅឆ្នាំ ១៧៦៧ ពេលដែលអាណាចក្រអយុធ្យាត្រូវភូមាវាយដណ្តើម ព្រះបាទតាក់ស៊ីនមហារាជ ដែលពេលនោះជាមេទ័ព បានយាងមករ៉ាយុង ហើយស្ថាបនាមូលដ្ឋានទ័ព ដោយសារទីតាំងយុទ្ធសាស្រ្ត និងការគាំទ្រពីប្រជាជនក្នុងតំបន់។ ពីរ៉ាយុង ព្រះអង្គបានប្រមូលកម្លាំងវាយប្រឆាំង និងរំដោះប្រទេសឡើងវិញ ហើយបានបង្កើតរាជវង្សថុនបុរី។

នៅក្នុងសម័យរតនកោសិន្ទ្រ ខេត្តរ៉ាយុងត្រូវបានរៀបចំជាផ្នែករដ្ឋបាលដាច់ដោយឡែកក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទរាមាទី ៥ (គ្រងរាជ្យ ១៨៦៨-១៩១០) ដោយបានកំណត់ព្រំប្រទល់និងស្រុកនានា។ ក្នុងកំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ រ៉ាយុងត្រូវបានជប៉ុនចូលកាន់កាប់មួយរយៈពេលខ្លី។ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាម កំណើនសេដ្ឋកិច្ចបានចាប់ផ្តើមជាមួយវិស័យកសិកម្ម និងនេសាទ ហើយក្រោយមកជាមួយការរុករកប្រេងនិងឧស្សាហកម្មធុនធ្ងន់ក្នុងទសវត្សរ៍ ១៩៨០ ដែលបានប្រែក្លាយខេត្តនេះទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលឧស្សាហកម្មដ៏សំខាន់មួយ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចខេត្តរ៉ាយុងមានលក្ខណៈចម្រុះដោយផ្អែកលើឧស្សាហកម្ម កសិកម្ម និងទេសចរណ៍។ តាម Wikipedia តំបន់ឧស្សាហកម្មម៉ាបតាផុត (Map Ta Phut) គឺជាមជ្ឈមណ្ឌលគីមីឥន្ធនៈនិងគីមីធំជាងគេនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលមានរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេង ឧស្ម័ន និងផលិតគ្រឿងបន្លាស់រថយន្ត។ វិស័យនេះបានទាក់ទាញការវិនិយោគបរទេសយ៉ាងច្រើន និងបង្កើតការងារសម្រាប់ប្រជាជនក្នុងស្រុក និងពលករចំណាកស្រុក។ កសិកម្មក៏ជាវិស័យសំខាន់មួយដែរ ជាពិសេសផ្លែឈើដូចជាទុរេន សាវម៉ាវ មង្គុត និងម្នាស់ ដែលមានឈ្មោះល្បីទូទាំងប្រទេស និងនាំចេញ។ ការនេសាទតាមឆ្នេរក៏រួមចំណែកដល់សេដ្ឋកិច្ចដែរ ដោយផលិតផលសមុទ្រស្រស់ៗផ្គត់ផ្គង់ទីផ្សារ។

ផ្នែកវប្បធម៌ ខេត្តរ៉ាយុងមានកេរ្តិ៍ដំណែលព្រះពុទ្ធសាសនា និងប្រពៃណីថៃ។ ប្រាសាទនិងវត្តអារាមជាច្រើនដូចជា វត្តផាថាង ត្រូវបានទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ។ ពិធីបុណ្យក្នុងស្រុកដូចជា បុណ្យទុរេន និងបុណ្យសមុទ្រ ត្រូវបានប្រារព្ធជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ ឆ្នេរសមុទ្រនិងកោះសាមេតបានធ្វើឲ្យរ៉ាយុងក្លាយជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏ពេញនិយម ទាំងសម្រាប់អ្នកដែលចូលចិត្តសម្រាកលម្ហែ និងកីឡាទឹក។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន ខេត្តរ៉ាយុងមានទំនាក់ទំនងកាន់តែជិតស្និទ្ធជាមួយប្រទេសកម្ពុជា តាមរយៈពលកម្ម វិនិយោគ និងទេសចរណ៍ឆ្លងដែន។ តំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសភាគខាងកើតកំពុងទាក់ទាញកម្មករខ្មែរជាច្រើនឲ្យទៅធ្វើការនៅក្នុងរោងចក្រឧស្សាហកម្ម រីឯភ្ញៀវទេសចរខ្មែរក៏ចាប់អារម្មណ៍ទៅកាន់កោះសាមេតផងដែរ។ យោងតាម Wikipedia បញ្ហាបំពុលបរិស្ថានពីឧស្សាហកម្ម រួមទាំងការលេចធ្លាយប្រេង និងកាកសំណល់គីមី បានធ្វើឲ្យមានការព្រួយបារម្ភ និងជំរុញឲ្យរដ្ឋាភិបាលដាក់វិធានការត្រួតពិនិត្យកាន់តែតឹងរ៉ឹង។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការយល់ដឹងអំពីខេត្តរ៉ាយុងមានសារៈសំខាន់ ព្រោះវាមិនត្រឹមតែជាតំបន់ទេសចរណ៍ដ៏ទាក់ទាញប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាផ្នែកមួយនៃខ្សែសង្វាក់សេដ្ឋកិច្ចដែលជះឥទ្ធិពលដល់កម្ពុជាផងដែរ។