កម្មវិធីទូរទស្សន៍ពិត
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា (Wikipedia) ទូរទស្សន៍ពិត ឬកម្មវិធីទូរទស្សន៍ពិត (Reality Television) គឺជាប្រភេទកម្មវិធីទូរទស្សន៍ដែលថតបង្ហាញពីស្ថានភាពជីវិតពិតដែលគ្មានការសរសេរស្គ្រីបជាមុន ហើយជារឿយៗមានការចូលរួមពីមនុស្សធម្មតាជាជាងតារាសម្តែងអាជីព។ ប្រភេទកម្មវិធីនេះបានលេចឡើងដំបូងនៅដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ ជាមួយនឹងកម្មវិធី The Real World ហើយបានក្លាយជាការពេញនិយមយ៉ាងខ្លាំងនៅដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ២០០០ ដោយសារជោគជ័យនៃកម្មវិធី Survivor, Idol និង Big Brother ដែលសុទ្ធតែបានក្លាយជាកម្មសិទ្ធិ (Franchise) សកល។ វិគីភីឌាក៏បានពន្យល់ផងដែរថា កម្មវិធីទូរទស្សន៍ពិតច្រើនតែមានការបញ្ចូលនូវ "ការសារភាព" (confessionals) ដែលជាផ្នែកសម្ភាសន៍ខ្លីៗអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកចូលរួមឆ្លុះបញ្ចាំងឬពន្យល់អំពីព្រឹត្តិការណ៍ដែលបានកើតឡើង។ សម្រាប់កម្មវិធីប្រកួតប្រជែង វាជាធម្មតាមានការដកចេញជាបណ្តើរៗនូវអ្នកចូលរួមដោយគណៈកម្មាការវាយតម្លៃ ដោយការបោះឆ្នោតពីអ្នកទស្សនា ឬដោយអ្នកចូលរួមខ្លួនឯង។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
យោងតាមព័ត៌មានពីវិគីភីឌា ប្រភពដើមនៃទូរទស្សន៍ពិតអាចត្រូវបានគេឃើញនៅក្នុងប្រទេសសហរដ្ឋអាមេរិក និងអឺរ៉ុប។ កម្មវិធីឯកសារដូចជា An American Family ផលិតដោយ PBS នៅឆ្នាំ១៩៧៣ ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាមុនគេនៃប្រភេទកម្មវិធីនេះ។ ក្រោយមកកម្មវិធី The Real World របស់ MTV នៅឆ្នាំ១៩៩២ បានកំណត់និយមន័យទូរទស្សន៍ពិតសម័យទំនើប។ លោក John de Mol Jr. ដែលជាមហាសេដ្ឋីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយហូឡង់ បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការបង្កើតកម្មវិធី Big Brother នៅឆ្នាំ១៩៩៩ រួមជាមួយកម្មវិធី Fear Factor និង The Voice ដែលបានក្លាយជាកម្មសិទ្ធិសកល។ ក្រៅពីអ្នកបង្កើត អ្នកចូលរួមក្នុងកម្មវិធីទាំងនេះតែងតែក្លាយជាតារាល្បី ដូចជា Kim Kardashian ដែលល្បីតាមរយៈកម្មវិធី Keeping Up with the Kardashians ជាដើម។ ទូរទស្សន៍ពិតបានរីករាលដាលទៅគ្រប់តំបន់ជុំវិញពិភពលោក រួមទាំងនៅកម្ពុជា ដែលមានការសម្រួលកម្មវិធីដូចជា Cambodian Idol និង The Voice Cambodia ផងដែរ។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
តាមការពណ៌នាក្នុងវិគីភីឌា ទូរទស្សន៍ពិតមានដើមកំណើតពីការផលិតឯកសារតាមបែប "ពិត" នៃជីវិតគ្រួសារ។ កម្មវិធី An American Family ដែលចាក់ផ្សាយលើបណ្តាញ PBS នៅឆ្នាំ១៩៧៣ បានថតជីវិតគ្រួសារ Loud ដែលក្នុងអំឡុងពេលថត ឪពុកម្តាយបានសម្រេចចិត្តលែងលះគ្នា និងកូនប្រុសឈ្មោះ Lance បានប្រកាសអត្តសញ្ញាណជាមនុស្សស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា។ ព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនេះបានទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងពីសាធារណជន និងបានដាក់មូលដ្ឋានសម្រាប់ទម្រង់កម្មវិធីដែលពឹងផ្អែកលើរឿងពិត។ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ កម្មវិធី The Real World របស់ទូរទស្សន៍ MTV បានប្រមូលយុវវ័យដែលមិនស្គាល់គ្នាមករស់នៅជាមួយគ្នា ហើយថតជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់ពួកគេ ដោយបញ្ចូលការសារភាពតាមក្រោយ។ យុគសម័យមាសនៃទូរទស្សន៍ពិតបានចាប់ផ្តើមនៅដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ២០០០ ដោយកម្មវិធី Survivor បានដាក់អ្នកចូលរួមក្នុងទីតាំងដាច់ស្រយាល់ដើម្បីប្រកួតប្រជែង, កម្មវិធី Big Brother បានតាមដានមនុស្សនៅក្នុងផ្ទះមួយដោយមានការបោះឆ្នោតដកចេញរៀងរាល់សប្តាហ៍, និងកម្មវិធី Idol បានស្វែងរកអ្នកចម្រៀងដ៏ពូកែបំផុត។ កម្មវិធីទាំងនេះបានទទួលជោគជ័យយ៉ាងធំធេងនិងមានការចាក់ផ្សាយជាច្រើនរដូវកាលនៅទូទាំងពិភពលោក។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
ប្រភព: Wikipedia
ទូរទស្សន៍ពិតមិនត្រឹមតែជាបាតុភូតវប្បធម៌ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាកម្លាំងសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់ផងដែរ។ យោងតាមការវិភាគដែលបានដកស្រង់ក្នុងវិគីភីឌា កម្មវិធីបែបនេះបានបង្កើតប្រាក់ចំណូលយ៉ាងច្រើនពីការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម ការឧបត្ថម្ភ និងកម្មសិទ្ធិបញ្ញាសកល។ ជាឧទាហរណ៍ កម្មវិធី The Voice ត្រូវបានទិញយកទៅផលិតនៅក្នុងប្រទេសជាច្រើន ហើយបានក្លាយជាម៉ាកយីហោដ៏មានតម្លៃ។ វិស័យនេះក៏បានបង្កើតឱកាសការងារថ្មីៗ និងអាជីពសម្រាប់អ្នកចូលរួមជាច្រើន។ លោក Guy Fieri ដែលបានឈ្នះកម្មវិធី Food Network Star នៅឆ្នាំ២០០៦ ក្រោយមកនៅឆ្នាំ២០១០ បានក្លាយជា "មុខនៃបណ្តាញ" នេះបើយោងតាមវិគីភីឌា។ ក្រុមតន្រ្តី One Direction ដែលបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងកម្មវិធី The X Factor របស់ចក្រភពអង់គ្លេសនៅឆ្នាំ២០១០ ក៏បានក្លាយជាក្រុមតន្រ្តីប្រុសដែលលក់ដាច់បំផុតមួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ដោយបង្ហាញពីឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ចរបស់ទូរទស្សន៍ពិតលើឧស្សាហកម្មតន្រ្តី។ ចំណែកឯវប្បធម៌វិញ ទូរទស្សន៍ពិតបានផ្លាស់ប្តូររបៀបដែលសាធារណជនយល់ឃើញអំពីភាពល្បីល្បាញ និងបានបង្កើតវប្បធម៌អ្នកមានឥទ្ធិពល (influencer culture) ដោយបុគ្គលិកលក្ខណៈដូចជា Kim Kardashian បានសាងអាណាចក្រជំនួញផ្អែកលើភាពល្បីតាមកម្មវិធីពិតរបស់នាង។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
សព្វថ្ងៃនេះ ទូរទស្សន៍ពិតនៅតែជាផ្នែកដ៏សំខាន់នៃវប្បធម៌កម្សាន្តសកល។ យោងតាមវិគីភីឌា មានអ្នកចូលរួមជាច្រើនដែលបានកសាងអាជីពពីកម្មវិធីបែបនេះ។ ជាក់ស្តែង លោក Duncan Laurence ដែលបានចូលរួមក្នុងរដូវកាលទីប្រាំនៃកម្មវិធី The Voice of Holland នៅឆ្នាំ២០១៤ បានឈ្នះការប្រកួត Eurovision Song Contest នៅឆ្នាំ២០១៩ ដោយបង្ហាញពីឥទ្ធិពលនៃកម្មវិធីទូរទស្សន៍ពិតក្នុងការលើកស្ទួយអ្នកចម្រៀងថ្មីៗចូលឆាកអន្តរជាតិ។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse នៅកម្ពុជា កម្មវិធីទូរទស្សន៍ពិតក៏បានពង្រីកឥទ្ធិពលមកក្នុងស្រុក ដូចជាកម្មវិធី Cambodian Idol និង The Voice Cambodia ដែលកំពុងទទួលបានការគាំទ្រយ៉ាងច្រើនពីទស្សនិកជន។
អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ
តារាកម្មវិធី The Only Way Is Essex ជេក ហល ស្លាប់នៅវីឡាលើកោះម៉ាយ័រកាក្នុងវ័យ ៣៥ ឆ្នាំ
សារព័ត៌មាន BBC និង The Guardian បានរាយការណ៍នៅថ្ងៃទី ៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៦ ថា លោក ជេក ហល តារាកម្មវិធីពិត The Only Way Is Essex បានទទួលមរណភាពនៅលើកោះម៉ាយ័រកា ប្រទេសអេស្ប៉ាញ ដោយមានរបួសក្បាលបណ្តាលមកពីកំណាត់កញ្ចក់។