ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ការផ្សះផ្សា គឺជាធាតុមួយនៃសេចក្តីសង្គ្រោះនៅក្នុងទេវវិទ្យាគ្រិស្តសាសនា ហើយសំដៅលើលទ្ធផលនៃការធួននឹងបាប។ តាមវិគីភីឌា ការផ្សះផ្សាគឺជាចុងបញ្ចប់នៃភាពឃ្លាតឆ្ងាយរវាងព្រះ និងមនុស្សជាតិ ដែលបណ្តាលមកពីបាបដើម។ ដូច្នេះ គំនិតនេះនិយាយអំពីការត្រឡប់មករកភាពសុខសាន្តជាមួយព្រះវិញ បន្ទាប់ពីភាពបែកបាក់ដែលបណ្តាលមកពីអំពើបាប។

តាមវិគីភីឌា ពាក្យនេះលេចឡើងតែ ៥ ដងប៉ុណ្ណោះនៅក្នុងសំបុត្ររបស់ប៉ុល ប៉ុន្តែអ្នកសិក្សាចាត់ទុកវាជាពាក្យចាំបាច់មួយ ដែលពិពណ៌នាអំពី «សារធាតុ» នៃដំណឹងល្អ និងសេចក្តីសង្គ្រោះ។ ចំនួនដងដ៏តិចតួចនេះ ផ្ទុយពីអត្ថន័យដ៏ធំធេងរបស់វា ហើយនេះជាចំណុចដែលធ្វើឱ្យពាក្យនេះក្លាយជាប្រធានបទសិក្សាសំខាន់ក្នុងទេវវិទ្យាគ្រិស្តសាសនា។

គោលគំនិត និងពាក្យសព្ទ

ការពន្យល់ដ៏មានឥទ្ធិពលមួយមកពី ចន កាល់វីន (John Calvin) ដែលពិពណ៌នាការផ្សះផ្សាថាជាសន្តិភាពរវាងមនុស្សជាតិ និងព្រះ ដែលកើតចេញពីការធួននឹងបាប និងការបន្ទាបកំហឹងរបស់ព្រះ។ តាមវិគីភីឌា ការពន្យល់នេះភ្ជាប់ការផ្សះផ្សាជាមួយធាតុពីរ គឺការលុបបំបាត់អំពើបាប និងការផ្គាប់ព្រះហឫទ័យព្រះ។

អ្នកទេវវិទូអ៊ីវ៉ាង់ជេលិក ហ្វីលីប រ៉ាយឃើន (Philip Ryken) បានពិពណ៌នាបន្ថែមថា ៖ «វាជាផ្នែកមួយនៃសារនៃសេចក្តីសង្គ្រោះ ដែលនាំយើងត្រឡប់មករួមគ្នាជាមួយព្រះវិញ។ ព្រះជាអ្នកនិពន្ធ ព្រះគ្រិស្តជាភ្នាក់ងារ ហើយយើងជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតនៃការផ្សះផ្សា»។ តាមការដកស្រង់របស់វិគីភីឌា សម្រង់នេះបង្ហាញពីតួនាទីបីផ្នែក ៖ ព្រះជាអ្នកផ្តួចផ្តើម ព្រះគ្រិស្តជាអ្នកអនុវត្ត ហើយអ្នកជឿជាអ្នកនាំសារ។

ចំណែកផ្នែកពាក្យសព្ទវិញ តាមវិគីភីឌា ស្តេនលី ព័រទ័រ (Stanley Porter) បានស្នើឱ្យឃើញទំនាក់ទំនងខាងគំនិតរវាងក្រុមពាក្យក្រិក កាតាឡាហ្គេ (katallage) និងពាក្យហេប្រឺ សាឡុម (shalom) ដែលជាធម្មតាត្រូវបានបកប្រែថា «សន្តិភាព»។ ការភ្ជាប់នេះបង្ហាញថា អ្នកសិក្សាមើលឃើញការផ្សះផ្សាជាប់ទាក់ទងនឹងគំនិតនៃសន្តិភាពនៅក្នុងគម្ពីរហេប្រឺ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ឫសគល់នៃគំនិតនេះស្ថិតនៅក្នុងសំបុត្ររបស់ប៉ុល ដែលជាអត្ថបទគ្រឹះនៃទេវវិទ្យាប៉ុល។ តាមវិគីភីឌា រ៉ាល់ហ្វ ម៉ាទីន (Ralph Martin) ដែលសរសេរនៅក្នុងវចនានុក្រម Dictionary of Paul and His Letters បានស្នើថា ការផ្សះផ្សាស្ថិតនៅចំណុចកណ្តាលនៃទេវវិទ្យាប៉ុល។

ក្រោយមក ចន កាល់វីន ដែលជាតួអង្គសំខាន់នៃកំណែទម្រង់ប្រូតេស្តង់ បានភ្ជាប់ការផ្សះផ្សាជាមួយសន្តិភាព និងការធួននឹងបាប ហើយការពន្យល់របស់លោកបានក្លាយជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការពិភាក្សានៅពេលក្រោយ។

ក្នុងសម័យបច្ចុប្បន្ន អ្នកសិក្សាគម្ពីរ និងអ្នកទេវវិទូអ៊ីវ៉ាង់ជេលិក ដូចជា រ៉ាយឃើន បន្តពន្យល់អំពីការផ្សះផ្សាជាផ្នែកមួយនៃសារនៃសេចក្តីសង្គ្រោះ។ វចនានុក្រម Dictionary of Paul and His Letters ដែលមានការរួមចំណែកពី ម៉ាទីន និង ព័រទ័រ បង្ហាញថា ការជជែកអំពីពាក្យនេះនៅតែបន្តក្នុងវិស័យសិក្សាគម្ពីរ។

ឥទ្ធិពលខាងទេវវិទ្យា និងវប្បធម៌

តាមវិគីភីឌា ការផ្សះផ្សាត្រូវបានពិពណ៌នាថាជាពាក្យសំខាន់ចាំបាច់ ដែលបង្ហាញពី «សារធាតុ» នៃដំណឹងល្អ និងសេចក្តីសង្គ្រោះ។ ការពិពណ៌នានេះបង្ហាញថា នៅក្នុងការបង្រៀនគ្រិស្តសាសនា ការផ្សះផ្សាមិនមែនជាគំនិតបន្ទាប់បន្សំនោះទេ តែជាផ្នែកមួយនៃសារដែលគេផ្សាយ។

គំនិត «ឯកអគ្គរដ្ឋទូតនៃការផ្សះផ្សា» ដែល រ៉ាយឃើន បានលើកឡើង បង្ហាញថា អ្នកជឿមានតួនាទីក្នុងការនាំសារនេះទៅកាន់អ្នកដទៃ ខណៈដែលព្រះជាអ្នកផ្តួចផ្តើម និងព្រះគ្រិស្តជាអ្នកអនុវត្ត។

ទំនាក់ទំនងរវាង កាតាឡាហ្គេ និង សាឡុម ក៏ធ្វើឱ្យការផ្សះផ្សាក្លាយជាគំនិតដែលភ្ជាប់សាសនាជាមួយសន្តិភាព។ នៅក្នុងសិល្បៈគ្រិស្តសាសនា ឈុតឆាកនៃការជាប់ឆ្កាងត្រូវបានគូរជាញឹកញាប់ ដូចជាផ្ទាំងគំនូរ «កាល់វ៉ារីប៊ឺក» របស់ ប៉ូឡូ វេរ៉ូណេស ដែលបង្ហាញពីព្រឹត្តិការណ៍ដែលជាមូលដ្ឋាននៃការធួននឹងបាប។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ ពាក្យ «ការផ្សះផ្សា» ត្រូវបានគេប្រើទាំងក្នុងបរិបទសាសនា និងក្នុងការនិយាយអំពីការផ្សះផ្សាសង្គម។ ការយល់ពីអត្ថន័យខាងទេវវិទ្យានៃពាក្យនេះ ជួយឱ្យអ្នកអានមើលឃើញភាពខុសគ្នារវាងការប្រើប្រាស់ខាងសាសនា និងការប្រើប្រាស់ខាងសង្គម។

តាមវិគីភីឌា ការផ្សះផ្សានៅតែជាផ្នែកមួយនៃការពិភាក្សាក្នុងវិស័យទេវវិទ្យា ដោយសារវាទាក់ទងផ្ទាល់នឹងរបៀបដែលគ្រិស្តសាសនិកយល់អំពីសេចក្តីសង្គ្រោះ។ នៅក្នុងការសន្ទនាសាធារណៈ ពាក្យនេះក៏ត្រូវបានគេប្រើសម្រាប់ការស្តារទំនាក់ទំនងរវាងសហគមន៍ដែលធ្លាប់មានជម្លោះផងដែរ។

ចំពោះអ្នកអានដែលចាប់អារម្មណ៍លើទេវវិទ្យា អត្ថបទរបស់វិគីភីឌាបង្ហាញថា ការផ្សះផ្សាគឺជាគំនិតតូចមួយក្នុងចំនួនពាក្យ ប៉ុន្តែមានឥទ្ធិពលធំលើរបៀបដែលគ្រិស្តសាសនិកយល់អំពីទំនាក់ទំនងរវាងព្រះ និងមនុស្ស។