រេឌីត

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

រេឌីត (Reddit) គឺជាវេទិកាប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមរបស់អាមេរិក ដែលផ្តោតលើការប្រមូលផ្តុំព័ត៌មានសង្គម និងវេទិកាពិភាក្សាតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ។ យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា អ្នកប្រើប្រាស់ដែលបានចុះឈ្មោះអាចបញ្ជូនមាតិកាដូចជាតំណភ្ជាប់ អត្ថបទ រូបភាព និងវីដេអូ ហើយសមាជិកដទៃទៀតអាចបោះឆ្នោតឡើង (upvote) ឬចុះ (downvote) ដើម្បីវាយតម្លៃមាតិកាទាំងនោះ។ គេហទំព័ររេឌីតត្រូវបានរៀបចំជាក្រុមរង (subreddit) ដែលបង្កើតឡើងដោយអ្នកប្រើប្រាស់ និងផ្តោតលើប្រធានបទជាក់លាក់។ សារដែលទទួលបានសន្លឹកឆ្នោតឡើងច្រើននឹងឡើងទៅកំពូលក្នុង subreddit របស់ខ្លួន ហើយប្រសិនបើមានការគាំទ្រគ្រប់គ្រាន់ ពួកវាក៏អាចលេចឡើងនៅលើទំព័រដើមរបស់គេហទំព័រទាំងមូលដែរ។ ក្រុមហ៊ុន Reddit, Inc. ជាអ្នកគ្រប់គ្រងវេទិកានេះ ហើយមានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅទីក្រុងសាន់ហ្វ្រាន់ស៊ីស្កូ សហរដ្ឋអាមេរិក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ទីស្នាក់ការកណ្តាលដើមរបស់ក្រុមហ៊ុនស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ Mid-Market នៃទីក្រុងសាន់ហ្វ្រាន់ស៊ីស្កូ រដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា។ រេឌីតមានមូលដ្ឋានអ្នកប្រើប្រាស់ដ៏ធំនិងចម្រុះពីសកលលោក ដោយមានភាសាអង់គ្លេសជាភាសាចម្បង តែក៏មាន subreddit ជាច្រើនជាភាសាដទៃផងដែរ។ អ្នកប្រើប្រាស់អាចចូលរួមសហគមន៍តាមចំណាប់អារម្មណ៍ ចាប់ពីបច្ចេកវិទ្យា វិទ្យាសាស្ត្រ សិល្បៈ រហូតដល់នយោបាយនិងការកម្សាន្ត។ លក្ខណៈសំខាន់របស់រេឌីតគឺប្រព័ន្ធសម្របសម្រួលដោយអ្នកស្ម័គ្រចិត្ត (moderator) ដែលមិនទទួលប្រាក់ឈ្នួល ហើយពួកគេមានអំណាចគ្រប់គ្រងខ្លឹមសារនិងអនុវត្តច្បាប់ក្នុង subreddit នីមួយៗ។ រចនាសម្ព័ន្ធសហគមន៍នេះបង្កើតបានជាប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីដែលមានវប្បធម៌ពិសេសរៀងៗខ្លួន។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

រេឌីតត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ២០០៥ ដោយនិស្សិតបញ្ចប់ការសិក្សាពីររូបគឺលោក Steve Huffman និងលោក Alexis Ohanian ពេលពួកគេសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យវីជីនី។ យោងតាមវិគីភីឌា គេហទំព័រនេះដំបូងឡើយមានរូបរាងសាមញ្ញ ហើយការរចនានោះត្រូវបានរក្សាទុកជាជម្រើសបុរាណ (old.reddit.com) រហូតដល់សព្វថ្ងៃ ទោះបីជាមានការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពធំមួយនៅឆ្នាំ២០១៨ ក៏ដោយ។ នៅខែតុលា ឆ្នាំ២០០៦ ក្រុមហ៊ុនបោះពុម្ព Condé Nast បានទិញយក Reddit មុនពេលវាក្លាយជាឯករាជ្យឡើងវិញនៅឆ្នាំបន្តបន្ទាប់។

ប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់រេឌីតក៏រួមបញ្ចូលនូវព្រឹត្តិការណ៍តវ៉ាសំខាន់ៗផងដែរ។ កាលពីខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣ ការសម្រេចចិត្តរបស់ក្រុមហ៊ុនក្នុងការដំឡើងថ្លៃចូលប្រើ API របស់ខ្លួនបានបង្កឱ្យមានការតវ៉ាទ្រង់ទ្រាយធំ។ subreddit រាប់ពាន់ត្រូវបានបិទជាបណ្តោះអាសន្ន ឬកំណត់ជាឯកជន ដើម្បីសម្តែងការមិនពេញចិត្តចំពោះនាយកប្រតិបត្តិ Steve Huffman។ ក្នុងអំឡុងព្រឹត្តិការណ៍ r/place ឆ្នាំដដែល អ្នកប្រើប្រាស់បានប្រើប្រាស់ផ្ទាំងសិល្បៈឌីជីថលសហការដើម្បីបញ្ចេញសារប្រឆាំងនឹងអ្នកគ្រប់គ្រង ដូចមានបង្ហាញក្នុងរូបភាពប្រវត្តិសាស្ត្រដែលមានឃ្លា «Fuck spez» (សំដៅលើឈ្មោះហៅក្រៅរបស់ Huffman)។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ប្រាក់ចំណូលចម្បងរបស់រេឌីតបានមកពីការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម និងការលក់សមាជិកភាពបុព្វលាភ (Reddit Premium) ដែលផ្តល់បទពិសោធន៍គ្មានការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម និងមុខងារពិសេសផ្សេងៗ។ ក្រុមហ៊ុនធ្លាប់មានប្រព័ន្ធកាក់និម្មិត (Reddit Coins) និងពានរង្វាន់សម្រាប់សារដែលមានគុណភាព ប៉ុន្តែបានបញ្ឈប់នៅឆ្នាំ២០២៣។ វប្បធម៌របស់រេឌីតត្រូវបានជំរុញដោយប្រព័ន្ធបោះឆ្នោត ដែលអនុញ្ញាតឱ្យសហគមន៍សម្រេចថាតើខ្លឹមសារណាគួរឱ្យមើលឃើញ។ លើសពីនេះ ព្រឹត្តិការណ៍ដូចជា AMA (Ask Me Anything) ដែលអនុញ្ញាតឱ្យសាធារណជនសួរសំណួរដោយផ្ទាល់ទៅកាន់បុគ្គលល្បីៗ និង r/place ដែលជាគម្រោងសិល្បៈសហការលើអនឡាញ បានក្លាយជាផ្នែកស្នូលនៃអត្តសញ្ញាណរេឌីត។

ទោះយ៉ាងណា វប្បធម៌នេះក៏មានបញ្ហាប្រឈមដែរ។ ការសម្របសម្រួលខ្លឹមសារជាប្រធានបទដ៏ចម្រូងចម្រាស់ ជាពិសេសនៅពេលដែលអ្នកសម្របសម្រួលសម្រេចហាមឃាត់អ្នកប្រើប្រាស់ (ban) ដោយពួកគេនឹងទទួលបានសារជូនដំណឹងដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព។ ការរិះគន់អំពីភាពលំអៀង ឬការគ្រប់គ្រងហួសហេតុកើតមានឡើងជាញឹកញាប់។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ន រេឌីតនៅតែជាវេទិកាដ៏មានឥទ្ធិពលក្នុងការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាននិងការបង្កើតមតិសាធារណៈ។ យោងតាមវិគីភីឌា ក្នុងឆ្នាំ២០២៤ ប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យស្វ័យប្រវត្តិរបស់ក្រុមហ៊ុនបានប្រព្រឹត្តកំហុសមួយ ដោយដាក់ទង់សារដែលមានពាក្យ «Luigi» ថាជាខ្លឹមសារហិង្សា បើទោះបីជាសារនោះគ្រាន់តែនិយាយអំពីហ្គេម Luigi’s Mansion 3 ក៏ដោយ។ បញ្ហានេះកើតឡើងដោយសារប្រព័ន្ធភ្ជាប់ពាក្យនេះទៅនឹងឈ្មោះ Luigi Mangione ដែលជាបុគ្គលជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងរឿងក្តីហិង្សា ដែលបង្ហាញពីការលំបាកក្នុងការសម្របសម្រួលខ្លឹមសារដោយបញ្ញាសិប្បនិម្មិត។

សម្រាប់អ្នកអានកម្ពុជា រេឌីតអាចផ្តល់ជាប្រភពព័ត៌មាននិងការពិភាក្សាពហុទស្សនៈលើប្រធានបទសកល និងក្នុងស្រុក (ដូចជា subreddit អំពីកម្ពុជា) ក៏ប៉ុន្តែអ្នកអានត្រូវមានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ចំពោះភាពត្រឹមត្រូវនៃខ្លឹមសារ ដោយសារវេទិកានេះមិនមានដំណើរការផ្ទៀងផ្ទាត់ការពិតជាផ្លូវការឡើយ។