ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ជំរំជនភៀសខ្លួន គឺជាការតាំងទីលំនៅបណ្តោះអាសន្នដែលសាងសង់ឡើងដើម្បីទទួលជនភៀសខ្លួន និងមនុស្សដែលស្ថិតក្នុងស្ថានភាពដូចជនភៀសខ្លួន។ តាមវីគីភីឌា ជំរំទាំងនេះផ្តល់ជម្រកដល់ជនភៀសខ្លួនដែលបានភៀសខ្លួនចេញពីប្រទេសកំណើត ប៉ុន្តែក៏មានជំរំសម្រាប់ជនភៀសខ្លួនផ្ទៃក្នុងប្រទេសផងដែរ។ មនុស្សភាគច្រើនស្វែងរកសិទ្ធិជ្រកកោនបន្ទាប់ពីបានរត់គេចពីសង្គ្រាម ប៉ុន្តែជំរំខ្លះក៏ទទួលជនចំណាកស្រុកបរិស្ថាន និងសេដ្ឋកិច្ចផងដែរ។

ជំរំដែលមានមនុស្សជាងមួយសែននាក់គឺជារឿងធម្មតា ប៉ុន្តែគិតត្រឹមឆ្នាំ២០១២ ទំហំមធ្យមនៃជំរំមួយមានប្រមាណ ១១៤០០ នាក់។ ការសាងសង់ និងដំណើរការជំរំភាគច្រើនធ្វើឡើងដោយរដ្ឋាភិបាល អង្គការសហប្រជាជាតិ អង្គការអន្តរជាតិ ឬអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល។ ទោះយ៉ាងណា ក៏មានជំរំក្រៅផ្លូវការដែរ ដូចជា Idomeni នៅក្រិក ឬ Calais jungle នៅបារាំង ដែលជាកន្លែងជនភៀសខ្លួនគ្មានការគាំទ្រពីរដ្ឋាភិបាល ឬអង្គការអន្តរជាតិ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ជំរំជនភៀសខ្លួនច្រើនតែមានទីតាំងនៅជិតព្រំដែននៃប្រទេសដែលមានជម្លោះ ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការធ្វើដំណើរចេញពីតំបន់គ្រោះថ្នម។ ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ភាគច្រើនជាអ្នកផ្តល់ទីតាំងជំរំ ដោយសារចំនួនជនភៀសខ្លួនភាគច្រើនធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសជិតខាង។ យោងតាមវីគីភីឌា ជំរំធំៗអាចមានប្រជាជនរហូតដល់រាប់សែននាក់ ហើយមានភាសាជាច្រើននៅក្នុងចំណោមប្រជាជនដែលមកពីប្រទេសផ្សេងៗគ្នា។

ជំរំមួយចំនួនមានរចនាសម្ព័ន្ធដូចជាទីក្រុងតូចៗ ដោយមានតង់ស្នាក់នៅ មណ្ឌលសុខភាព សាលារៀន និងទីផ្សារ។ ទោះបីជាជំរំត្រូវបានចាត់ទុកថាជាកន្លែងស្នាក់នៅបណ្តោះអាសន្នក៏ដោយ ក៏ជំរំជាច្រើនបានក្លាយជាកន្លែងរស់នៅអចិន្ត្រៃយ៍សម្រាប់ប្រជាជនរាប់ជំនាន់ ដូចជាជំរំជនភៀសខ្លួនប៉ាឡេស្ទីននៅមជ្ឈឹមបូព៌ា។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

គំនិតនៃជំរំជនភៀសខ្លួនមិនមែនជារឿងថ្មីទេ។ នៅដើមសតវត្សរ៍ទី២០ មានជំរំជនភៀសខ្លួននៅបេរូត ដែលមានរូបថតពីឆ្នាំ១៩២០-១៩២៥ បង្ហាញពីជំរំសម្រាប់ជនភៀសខ្លួនអាមេនី និងក្រុមផ្សេងទៀត។ ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ចំនួនជនភៀសខ្លួនកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ហើយទីភ្នាក់ងារជនភៀសខ្លួនអង្គការសហប្រជាជាតិ (UNHCR) ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៥០ ដើម្បីជួយសម្របសម្រួលដល់ការគ្រប់គ្រងជំរំ និងការពារជនភៀសខ្លួន។ អនុសញ្ញាទាក់ទងនឹងឋានៈជនភៀសខ្លួនឆ្នាំ១៩៥១ បានកំណត់និយមន័យជនភៀសខ្លួន និងសិទ្ធិរបស់ពួកគេ។

យោងតាមវីគីភីឌា ជំរំជាច្រើនត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមត្រជាក់ និងជម្លោះតំបន់។ ឧទាហរណ៍ ជំរំសម្រាប់ជនភៀសខ្លួនជ្វីហ្វនៅអ៊ីស្រាអែលក្នុងទសវត្សរ៍ទី៥០ ជំរំសម្រាប់ជនភៀសខ្លួនកូរ៉េ និងវៀតណាម និងជំរំសម្រាប់ជនភៀសខ្លួនរវ៉ាន់ដាក្រោយអំពើប្រល័យពូជសាសន៍ឆ្នាំ១៩៩៤។ ជំរំទាំងនេះជានិមិត្តរូបនៃវិបត្តិមនុស្សធម៌នៅទូទាំងពិភពលោក។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ទោះបីជាជំរំជនភៀសខ្លួនជាកន្លែងស្នាក់នៅបណ្តោះអាសន្នក៏ដោយ ក៏សកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌តែងតែរីកចម្រើនឡើង។ តាមវីគីភីឌា ទីផ្សារដែលដំណើរការដោយជនភៀសខ្លួនខ្លួនឯងគឺជារឿងធម្មតា។ ឧទាហរណ៍ នៅជំរំ Nong Samet ជាប់ព្រំដែនថៃ-កម្ពុជា មានផ្សារដែលលក់ទំនិញពីប្រទេសថៃ ព្រមទាំងអាហារ សម្ភារប្រើប្រាស់ និងថ្នាំពេទ្យដែលចែកចាយដោយអង្គការជំនួយ។ ផ្សារនេះដំណើរការដោយជនភៀសខ្លួនខ្លួនឯង ដែលបង្ហាញពីសមត្ថភាពសម្របខ្លួន និងការបង្កើតសេដ្ឋកិច្ចក្រៅផ្លូវការ។

វប្បធម៌នៅក្នុងជំរំក៏មានភាពរស់រវើកដែរ ដោយមានសិល្បៈ តន្ត្រី និងពិធីសាសនា។ ជនភៀសខ្លួនជាច្រើនបានបង្កើតសាលារៀន និងមណ្ឌលសហគមន៍ដើម្បីរក្សាអត្តសញ្ញាណរបស់ពួកគេ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ជំរំជនភៀសខ្លួនជាប្រវត្តិសាស្ត្រដែលមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយប្រទេសកម្ពុជា។ នៅទសវត្សរ៍ទី៨០ បន្ទាប់ពីការដួលរលំនៃរបបខ្មែរក្រហម និងការឈ្លានពានរបស់វៀតណាម មានជនភៀសខ្លួនកម្ពុជារាប់សែននាក់បានរត់ទៅកាន់ជំរំនៅតាមព្រំដែនថៃ-កម្ពុជា ដូចជាជំរំ Nong Samet និង Site 2។ ជំរំទាំងនេះបានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃការរស់នៅ និងចលនាតស៊ូរហូតដល់ទសវត្សរ៍ទី៩០។

បច្ចុប្បន្ន ជំរំជនភៀសខ្លួននៅតែជាបញ្ហាសកល។ ជំរំធំជាងគេលើពិភពលោកគឺ Kutupalong នៅបង់ក្លាដែស ដែលផ្តល់ជម្រកដល់ជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ា។ ជំរំ Zaatari នៅហ្សកដានីផ្តល់ជម្រកដល់ជនភៀសខ្លួនស៊ីរី ហើយជំរំនៅហ្គាហ្សាស្ទ្រីប ដូចដែលបានឃើញក្នុងរូបភាពពីខែមករា ២០២៥ បង្ហាញពីវិបត្តិបន្តនៅប៉ាឡេស្ទីន។ ក្រៅពីនេះ វិបត្តិអាកាសធាតុ និងជម្លោះប្រដាប់អាវុធបានបង្កើនចំនួនជនភៀសខ្លួនទូទាំងពិភពលោក ដែលធ្វើឲ្យតួនាទីជំរំកាន់តែសំខាន់។