ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា អំពើហិង្សាសាសនានៅឥណ្ឌា សំដៅលើអំពើហិង្សាដែលប្រព្រឹត្តដោយអ្នកកាន់សាសនាមួយក្រុមទៅលើអ្នកកាន់សាសនាមួយផ្សេងទៀត និងស្ថាប័នសាសនា ជាញឹកញាប់ក្នុងទម្រង់នៃកុបកម្ម។ អំពើហិង្សានេះភាគច្រើនកើតឡើងរវាងអ្នកកាន់សាសនាហិណ្ឌូ និងសាសនាអ៊ីស្លាម ប៉ុន្តែសហគមន៍សាសនាផ្សេងៗដូចជា គ្រិស្ត ស៊ីក ពុទ្ធ និងជេន ក៏រងគ្រោះផងដែរ។ ឥណ្ឌាជាប្រទេសមួយដែលមានភាពចំរុះខាងសាសនាយ៉ាងសម្បូរបែប ដោយមានអ្នកកាន់សាសនាហិណ្ឌូប្រហែល ៨០% និងអ្នកកាន់សាសនាអ៊ីស្លាមប្រហែល ១៤%។ ទោះបីរដ្ឋធម្មនុញ្ញឥណ្ឌាកំណត់ថាជារដ្ឋគ្មានសាសនា (secular) ក៏ភាពតានតឹងខាងសាសនានៅតែជាបញ្ហាដ៏សំខាន់ដែលបង្កផលប៉ះពាល់ដល់ស្ថិរភាពសង្គម និងជីវិតមនុស្សរាប់ពាន់នាក់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រសម័យទំនើប។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ប្រជាសាស្ត្រសាសនានៅឥណ្ឌាមានលក្ខណៈស្មុគស្មាញ ដោយអ្នកកាន់សាសនាហិណ្ឌូមានចំនួនច្រើនលើសលប់ ខណៈអ្នកកាន់សាសនាអ៊ីស្លាមគឺជាក្រុមជនជាតិភាគតិចធំជាងគេ។ សហគមន៍សាសនាផ្សេងៗទៀតដូចជា គ្រិស្ត (ប្រហែល ២,៣%) ស៊ីក (ប្រហែល ១,៧%) ពុទ្ធ (ប្រហែល ០,៧%) និងជេន (ប្រហែល ០,៤%) ក៏មានវត្តមានដែរ។ អំពើហិង្សាសាសនាអាចកើតឡើងស្ទើរគ្រប់តំបន់ ប៉ុន្តែរដ្ឋដែលងាយរងគ្រោះជាងគេរួមមាន ហ្គូចារាត ឧត្តរប្រាដេស ម៉ាហារ៉ាស្ត្រា (ក្រុងម៉ុមបៃ) ដេលី និងអូរីសា។ ការបែងចែកឥណ្ឌាជាពីរនៅឆ្នាំ ១៩៤៧ (Partition) បាននាំឱ្យមានការផ្លាស់ទីប្រជាជនដ៏ធំសម្បើម ហើយបន្សល់ទុកនូវស្នាមរបួស និងភាពមិនទុកចិត្តគ្នារវាងសហគមន៍រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។ តំបន់ដែលមានកំហាប់សហគមន៍ចម្រុះ ជាពិសេសនៅទីក្រុង មានហានិភ័យខ្ពស់ក្នុងការផ្ទុះអំពើហិង្សា។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ឫសគល់នៃអំពើហិង្សាសាសនានៅឥណ្ឌាអាចតាមដានទៅដល់សម័យមុនអាណានិគម ប៉ុន្តែវាកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើងក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស (British Raj) ដែលបានអនុវត្តគោលនយោបាយ «បំបែកនិងគ្រប់គ្រង»។ ក្នុងចំណោមឧទ្ទិហកម្មប្រវត្តិសាស្ត្រដំបូងៗ មានការស្នើសុំឲ្យមានការសើបអង្កេតខាងសាសនា (Inquisition) នៅតំបន់ហ្គោអា (Goa) ដោយលោក St. Francis Xavier ក្នុងឆ្នាំ ១៥៤៥ ដែលបង្ហាញពីអំពើហិង្សាលើអ្នកមិនកាន់សាសនាគ្រិស្តនាសម័យអាណានិគមព័រទុយហ្គាល់។ កុបកម្មសាសនាជាច្រើនបានកើតឡើងក្នុងអំឡុងពេលចលនាទាមទារឯករាជ្យ រហូតឈានដល់អំពើហិង្សាដ៏សាហាវបំផុតនៅពេលចែកប្រទេសនៅឆ្នាំ ១៩៤៧ ដែលបណ្ដាលឱ្យមនុស្សរាប់លាននាក់ស្លាប់ និងរបួស ហើយមនុស្សរាប់សិបលាននាក់ត្រូវផ្លាស់ទីលំនៅ។

បន្ទាប់ពីឯករាជ្យ ឥណ្ឌានៅតែប្រឈមមុខនឹងអំពើហិង្សាសាសនាជាបន្តបន្ទាប់។ កុបកម្មនៅហ្គូចារាតឆ្នាំ ១៩៦៩ កុបកម្មប្រឆាំងនឹងអ្នកកាន់សាសនាស៊ីកនៅឆ្នាំ ១៩៨៤ ក្រោយការធ្វើឃាតនាយករដ្ឋមន្ត្រី Indira Gandhi និងកុបកម្មនៅបុមបៃឆ្នាំ ១៩៩២-១៩៩៣ បន្ទាប់ពីការវាយកម្ទេចវិហារបាបរី (Babri Masjid) គឺជាព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ។ កុបកម្មនៅហ្គូចារាតឆ្នាំ ២០០២ ដែលផ្ទុះឡើងក្រោយហេតុការណ៍ដុតរថភ្លើងនៅ Godhra បានបណ្ដាលឱ្យជនមូស្លីមរាប់ពាន់នាក់ស្លាប់ និងរបួស។ ក្នុងសតវត្សទី ២១ អំពើហិង្សាលើអ្នកកាន់សាសនាគ្រិស្តនៅរដ្ឋអូរីសាឆ្នាំ ២០០៨ និងកុបកម្មនៅមូហ្សាហ្វឺរណាហ្គា (Muzaffarnagar) ឆ្នាំ ២០១៣ ក៏ជាឧទាហរណ៍នៃភាពតានតឹងដែលនៅតែបន្ត។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា កត្តាសេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌ដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការបង្កអំពើហិង្សាសាសនា។ ការប្រកួតប្រជែងខាងសេដ្ឋកិច្ចរវាងសហគមន៍ ដូចជា ការត្រួតត្រាលើវិស័យពាណិជ្ជកម្មមួយចំនួនដោយក្រុមសាសនាជាក់លាក់ តែងបង្កើតឲ្យមានការច្រណែន និងអរិភាព។ វិវាទដីធ្លី ជាពិសេសកន្លែងសក្ការៈដែលពាក់ព័ន្ធនឹងសាសនា ដូចជាទំនាស់កន្លែងអយុធ្យា (Ayodhya) បានបង្កជាកុបកម្មធំៗជាច្រើនលើក។

ខាងផ្នែកវប្បធម៌ បញ្ហាការពារគោ (ដែលជាសត្វពិសិដ្ឋក្នុងសាសនាហិណ្ឌូ) ការហាមប្រាមការសម្លាប់គោ និងការរៀបចំពិធីបុណ្យសាសនានៅតាមទីសាធារណៈ បានក្លាយជាប្រភពនៃជម្លោះជាញឹកញាប់។ ការកើនឡើងនៃជាតិនិយមហិណ្ឌូ (Hindu nationalism) និងឥទ្ធិពលរបស់គណបក្ស Bharatiya Janata Party (BJP) បានធ្វើឲ្យបរិយាកាសសាសនាកាន់តែតានតឹងឡើងក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ។ តាមវិគីភីឌា ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមក៏បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការផ្សព្វផ្សាយពាក្យចចាមអារ៉ាម និងញុះញង់ឲ្យមានអំពើហិង្សា។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅបច្ចុប្បន្ន អំពើហិង្សាសាសនានៅឥណ្ឌានៅតែជាបញ្ហាបន្ទាន់។ តាមវិគីភីឌា ឧប្បត្តិហេតុដូចជា កុបកម្មនៅដេលីក្នុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២០ ដែលបានបណ្ដាលឲ្យមនុស្សរាប់សិបនាក់ស្លាប់ និងការកើនឡើងនៃការសម្លាប់រង្គាលដោយក្រុមឃ្លាំមើលគោ (cow vigilantes) លើជនមូស្លីម បានទាក់ទាញការរិះគន់ពីសហគមន៍អន្តរជាតិអំពីស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្ស។ សាលក្រមរបស់តុលាការកំពូលឥណ្ឌាក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ ដែលបានប្រគល់ទីតាំងវិហារបាបរីដែលមានជម្លោះឲ្យអ្នកកាន់សាសនាហិណ្ឌូសម្រាប់សាងសង់ប្រាសាទរាម (Ram temple) ត្រូវបានអ្នកខ្លះមើលឃើញថាជាដំណោះស្រាយ ប៉ុន្តែអ្នកផ្សេងទៀតព្រួយបារម្ភថាវាអាចធ្វើឲ្យភាពតានតឹងសាសនាកាន់តែខ្លាំង។

សម្រាប់អ្នកអានកម្ពុជា ប្រធានបទនេះមានសារៈសំខាន់ ពីព្រោះកម្ពុជាក៏ជាប្រទេសដែលមានសហគមន៍សាសនាចម្រុះដូចគ្នា ដោយមានអ្នកកាន់ពុទ្ធសាសនាជាភាគច្រើន និងជនជាតិភាគតិចចាមដែលកាន់សាសនាអ៊ីស្លាម។ ការសិក្សាពីបទពិសោធន៍នៅឥណ្ឌាអាចជាមេរៀនដ៏មានតម្លៃអំពីការគ្រប់គ្រងភាពចម្រុះខាងសាសនា និងការទប់ស្កាត់កុំឲ្យអំពើហិង្សាផ្ទុះឡើង។ ជាមួយគ្នានេះ ការកើនឡើងនៃជាតិនិយមហិណ្ឌូអាចមានឥទ្ធិពលដល់នយោបាយក្នុងតំបន់ ដែលកម្ពុជាត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ផងដែរ។