ប្រធានបទ Topic
រេណេសង់
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
វិគីភីឌា ពន្យល់ថា រេណេសង់គឺជាសម័យកាលប្រវត្តិសាស្ត្រនៅអឺរ៉ុប និងជាចលនាវប្បធម៌ដែលកើតឡើងនៅចុងសម័យកណ្តាលចុងក្រោយ និងដើមសម័យទំនើប។ តាមសព្វវចនាធិប្បាយនេះ រេណេសង់ត្រូវបានកំណត់ថាគ្របដណ្តប់សតវត្សរ៍ទី ១៥ និងទី ១៦ ឬក្នុងន័យទូលាយជាងនេះ គឺចាប់ពីសតវត្សរ៍ទី ១៤ ដល់ទី ១៧។ លក្ខណៈសំខាន់របស់វាគឺការរកឃើញឡើងវិញ និងការរស់ឡើងវិញនៃសមិទ្ធផលអក្សរសាស្ត្រ ទស្សនវិជ្ជា និងសិល្បៈនៃសម័យបុរាណ។
វិគីភីឌា បានរៀបរាប់ថា រេណេសង់មានទំនាក់ទំនងជាមួយការផ្លាស់ប្តូរធំៗនៅក្នុងសិល្បៈ ស្ថាបត្យកម្ម នយោបាយ អក្សរសិល្ប៍ ការរុករក និងបច្ចេកវិទ្យា។ ចលនានេះដំបូងមានមជ្ឈមណ្ឌលនៅសាធារណរដ្ឋ Florence បន្ទាប់មកបានរីករាលដាលទៅកាន់តំបន់ផ្សេងទៀតនៃប្រទេសអ៊ីតាលី ហើយក្រោយមកទៀតពាសពេញអឺរ៉ុប។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
តាមវិគីភីឌា ទីកន្លែងកំណើតរបស់រេណេសង់គឺសាធារណរដ្ឋ Florence ដែលស្ថិតនៅលើឧបទ្វីបអ៊ីតាលី។ ផែនទីនយោបាយនៃឧបទ្វីបអ៊ីតាលីចុះកាលបរិច្ឆេទប្រហែលឆ្នាំ ១៤៩៤ បង្ហាញពីបណ្តារដ្ឋនានានៅក្នុងតំបន់នេះ។ ចលនារេណេសង់បន្ទាប់មកបានរីករាលដាលទៅកាន់តំបន់ផ្សេងទៀតនៃអ៊ីតាលី រួចហើយទូទាំងអឺរ៉ុប ដែលរួមមានប្រទេសដូចជា បារាំង អង់គ្លេស អេស្ប៉ាញ ព័រទុយហ្គាល់ ប៉ូឡូញ និងតំបន់ផ្សេងទៀត តាមការបង្ហាញរបស់វិគីភីឌា។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
វិគីភីឌា ពន្យល់ថា រេណេសង់បានកើតឡើងនៅចុងសម័យកណ្តាល និងដើមសម័យទំនើប ដោយផ្អែកលើការរកឃើញឡើងវិញនូវគំនិត អក្សរសាស្ត្រ ទស្សនវិជ្ជា និងសិល្បៈបុរាណ។ ការឧបត្ថម្ភពីសំណាក់អ្នកគ្រប់គ្រង និងគ្រួសារមានឥទ្ធិពល មានសារៈសំខាន់ចំពោះការរីកចម្រើននៃសិល្បៈ។ ឧទាហរណ៍ វិគីភីឌាបានបង្ហាញរូបគំនូរ Lorenzo de' Medici ដែលជាអ្នកគ្រប់គ្រង Florence និងជាអ្នកឧបត្ថម្ភសិល្បៈ។
វិគីភីឌាក៏បានលើកឡើងអំពី Giovanni Pico della Mirandola ដែលជាអ្នកនិពន្ធសុន្ទរកថាដ៏ល្បីល្បាញអំពីសេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់មនុស្ស ដែលត្រូវបានគេហៅថាជា «សេចក្តីប្រកាសនៃរេណេសង់»។ នេះជាគំនិតមនុស្សធម៌ដែលកំពុងរីកចម្រើនក្នុងសម័យនោះ។
វិគីភីឌាក៏បានបង្ហាញគំនូររបស់ François Dubois អំពីការសម្លាប់រង្គាលនៅថ្ងៃ St. Bartholomew ដែលជាព្រឹត្តិការណ៍មួយក្នុងសង្គ្រាមសាសនាបារាំង។ នេះរំឭកថា សម័យរីកចម្រើននេះក៏មានជម្លោះសាសនាដ៏ជ្រៅជ្រះផងដែរ។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
ប្រភព: Wikipedia
វិគីភីឌាបានពិពណ៌នាថា សិល្បៈគឺជាផ្នែកមួយដែលរីកចម្រើនក្នុងរេណេសង់ ដោយផ្អែកលើការរស់ឡើងវិញនៃសមិទ្ធផលសិល្បៈបុរាណ។ គំនូរ "Portrait of a Young Woman" (ប្រហែលឆ្នាំ ១៤៨០-៨៥) របស់ Sandro Botticelli គឺជាឧទាហរណ៍មួយដែលត្រូវបានបង្ហាញក្នុងវិគីភីឌា។ គំនូរ Vitruvian Man ដោយ Leonardo da Vinci ក៏ស្ថិតក្នុងចំណោមរូបភាពដែលវិគីភីឌាបានបង្ហាញផងដែរ។
ស្ថាបត្យកម្មក៏មានការរីកចម្រើនដែរ។ វិគីភីឌាបានលើកឧទាហរណ៍អំពីវិមាន Château de Chambord (១៥១៩-១៥៤៧) ដែលជាឧទាហរណ៍ដ៏ល្បីល្បាញបំផុតមួយនៃស្ថាបត្យកម្មរេណេសង់។ ក៏មានអគារផ្សេងទៀតដូចជា Royal Monastery of San Lorenzo del Escorial នៅអេស្ប៉ាញ និង Renaissance cloister នៅ Convent of Christ in Tomar ប្រទេសព័រទុយហ្គាល់។
វិគីភីឌាបន្ថែមថា អក្សរសិល្ប៍រេណេសង់រួមមានស្នាដៃដូចជា "Os Lusíadas" របស់ Luís de Camões ដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាជាកំពូលនៃអក្សរសិល្ប៍ព័រទុយហ្គាល់។ ចំណែករឿង Hamlet របស់ William Shakespeare មានប្រយោគដ៏ល្បីល្បាញដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីទស្សនៈមនុស្សធម៌នៃសម័យនេះ។ ក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ច Luca Pacioli ត្រូវបានគេហៅថាជាបិតានៃគណនេយ្យ ហើយផែនទី Cantino planisphere ឆ្នាំ ១៥០២ បង្ហាញពីការរុករកផ្លូវសមុទ្ររបស់ព័រទុយហ្គាល់។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
វិគីភីឌាបញ្ជាក់ថា រេណេសង់បាននាំមកនូវការផ្លាស់ប្តូរធំៗនៅក្នុងសិល្បៈ ស្ថាបត្យកម្ម នយោបាយ អក្សរសិល្ប៍ ការរុករក និងបច្ចេកវិទ្យា។ ទីកន្លែង និងស្នាដៃពីសម័យនេះ ដូចជាក្រុង Florence និងវិមាន Château de Chambord នៅតែជាប្រធានបទនៃការសិក្សាប្រវត្តិសាស្ត្រ សិល្បៈ និងវប្បធម៌អឺរ៉ុប។ សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរដែលតាមដានព័ត៌មានអន្តរជាតិ ការយល់ដឹងអំពីរេណេសង់ជួយឱ្យយល់អំពីប្រភពដើមនៃគំនិត និងនិន្នាការវប្បធម៌ជាច្រើនដែលនៅតែមានឥទ្ធិពលរហូតដល់សព្វថ្ងៃនេះ តាមវិគីភីឌា។