កងការពារបដិវត្តន៍អ៊ីស្លាមអ៊ីរ៉ង់ (IRGC)

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia កងការពារបដិវត្តន៍អ៊ីស្លាម (Islamic Revolutionary Guard Corps ហៅកាត់ថា IRGC) ត្រូវបានគេស្គាល់នៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ថា "សេប៉ាហ៍" (Sepah) ឬ "ប៉ាស្ដារ៉ាន់" (Pasdaran)។ កងកម្លាំងនេះជាសាខាយោធាពហុសេវាដ៏សំខាន់នៃកងទ័ពអ៊ីរ៉ង់ ដែលមានតួនាទីការពារប្រព័ន្ធនយោបាយអ៊ីស្លាមដែលបានបង្កើតឡើងក្រោយបដិវត្តន៍ឆ្នាំ១៩៧៩។ Wikipedia បញ្ជាក់ថា IRGC មានមេបញ្ជាការម្នាក់ដែលត្រូវបានតែងតាំង និងរាយការណ៍ដោយផ្ទាល់ទៅកាន់មេដឹកនាំកំពូលអ៊ីរ៉ង់។ កងកម្លាំងនេះមានសាខាធំៗចំនួន៥ គឺ៖ កងកម្លាំងជើងគោក កងកម្លាំងអវកាស កងទ័ពជើងទឹក កងកម្លាំងគូដស៍ (Quds Force) និងកងកម្លាំងបាស៊ីច (Basij)។

រចនាសម្ព័ន្ធ និងសាខាកងកម្លាំង

ប្រភព: Wikipedia

សាខាទាំង៥របស់ IRGC មានមុខងារខុសគ្នា តែសុទ្ធតែស្ថិតក្រោមគោលដៅតែមួយ។ កងកម្លាំងជើងគោកទទួលខុសត្រូវប្រតិបត្តិការផ្នែកដី ហើយមានសមត្ថភាពប្រើប្រាស់រថក្រោះ និងរថពាសដែកទំនើបៗ។ កងកម្លាំងអវកាសគ្រប់គ្រងកម្មវិធីមីស៊ីលបាល់លីស្ទិក និងយានអវកាស ដែលជាផ្នែកស្នូលនៃសមត្ថភាពរារាំងយុទ្ធសាស្ត្រអ៊ីរ៉ង់។ កងទ័ពជើងទឹក IRGC មានវត្តមាននៅឈូងសមុទ្រពែកស៍ ដោយប្រើនាវាល្បឿនលឿន និងកងកម្លាំងពិសេស។ កងកម្លាំងគូដស៍ (Quds Force) ជាសាខាសម្ងាត់ដែលប្រតិបត្តិការក្រៅប្រទេស ដូចជាគាំទ្រក្រុមហេសបូឡា និងក្រុមប្រដាប់អាវុធនានានៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា។ កងកម្លាំងបាស៊ីច (Basij) គឺជាកងជីវពលស្ម័គ្រចិត្តដែលមានសមាជិករាប់លាននាក់ ដែលជួយការងារសន្តិសុខផ្ទៃក្នុង និងបម្រើជាឧបករណ៍ផ្សព្វផ្សាយមនោគមវិជ្ជាបដិវត្តន៍។ សព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia កត់សម្គាល់ថា IRGC ដំណើរការស្របនឹងកងទ័ពធម្មតារបស់អ៊ីរ៉ង់ (Artesh) ប៉ុន្តែមានឥទ្ធិពលនយោបាយខ្លាំងជាង។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមការកត់ត្រារបស់ Wikipedia IRGC ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៧៩ ភ្លាមៗក្រោយបដិវត្តន៍អ៊ីស្លាមបានផ្ដួលរំលំរបបស្ដេចសាហ៍។ ដំបូងឡើយ កងកម្លាំងនេះមានភារកិច្ចប្រមូលផ្ដុំក្រុមប្រដាប់អាវុធស្មោះស្ម័គ្រនិងការពាររបបថ្មីពីការវាយប្រហារទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេស។ ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់-អ៊ីរ៉ាក់ (១៩៨០-១៩៨៨) IRGC បានដើរតួនាទីសកម្មដោយប្រើយុទ្ធសាស្ត្រវាយប្រហាររលកមនុស្ស ដែលបណ្ដាលឲ្យមានមនុស្សស្លាប់យ៉ាងច្រើន តែបានជួយពង្រឹងកិត្យានុភាពរបស់ខ្លួនជាកម្លាំងយោធាស្នូល។ ក្រោយសង្គ្រាម IRGC បានពង្រីកវិស័យសេដ្ឋកិច្ច តាមរយៈក្រុមហ៊ុនសំណង់ធំៗដូចជា Khatam al-Anbia ដែលធ្វើឲ្យខ្លួនក្លាយជាកម្លាំងនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ចុងក្រោយ កងកម្លាំងគូដស៍ក្រោមការដឹកនាំរបស់ឧត្តមសេនីយ៍ កាសឹម សូឡីម៉ានី (Qasem Soleimani) បានពង្រីកឥទ្ធិពលអ៊ីរ៉ង់ទូទាំងតំបន់។ ការសម្លាប់លោកសូឡីម៉ានីដោយការវាយប្រហារដ្រូនអាមេរិកនៅដើមឆ្នាំ២០២០ បានបង្កើនភាពតានតឹងរវាងអ៊ីរ៉ង់ និងលោកខាងលិចយ៉ាងខ្លាំង។

សេដ្ឋកិច្ច និងឥទ្ធិពលនយោបាយ

ប្រភព: Wikipedia

ក្រៅពីតួនាទីយោធា IRGC បានក្លាយជាតួអង្គសេដ្ឋកិច្ចដ៏មានឥទ្ធិពល។ សព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia បានរាយការណ៍ថា ក្រុមហ៊ុនដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹង IRGC គ្រប់គ្រងសកម្មភាពសំខាន់ៗជាច្រើននៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចអ៊ីរ៉ង់ រួមមានវិស័យសំណង់ ថាមពល ទូរគមនាគមន៍ និងហិរញ្ញវត្ថុ។ ក្រុមហ៊ុន Khatam al-Anbia ជាឧទាហរណ៍ដែលទទួលបានកុងត្រាធំៗពីរដ្ឋាភិបាល ជួយពង្រឹងស្វ័យភាពហិរញ្ញវត្ថុរបស់ IRGC ឲ្យរួចផុតពីថវិការដ្ឋ។ អំណាចសេដ្ឋកិច្ចនេះបានប្រែក្លាយខ្លួនទៅជាកម្លាំងនយោបាយដែលគ្មាននរណាអាចប្រកួតប្រជែងបាន។ IRGC ក៏មានឥទ្ធិពលក្នុងវិស័យវប្បធម៌ផងដែរ ដោយដំណើរការប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងកម្មវិធីអប់រំមនោគមវិជ្ជា ដើម្បីបណ្ដុះក្មេងជំនាន់ក្រោយឲ្យស្មោះស្ម័គ្រនឹងរបប។ ការដាក់ឈ្មោះ IRGC ជាអង្គការភេរវកម្មដោយសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងឆ្នាំ២០១៩ និងដោយប្រទេសមួយចំនួនទៀត បាននាំឲ្យមានទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចតឹងរឹង តែឥទ្ធិពលរបស់វាមិនទាន់រលាយឡើយ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅបច្ចុប្បន្ន IRGC នៅតែជាឆ្អឹងខ្នងនៃគោលនយោបាយការបរទេស និងសន្តិសុខរបស់អ៊ីរ៉ង់។ កងកម្លាំងនេះបានចូលរួមគាំទ្រយ៉ាងសកម្មនៅក្នុងជម្លោះតំបន់ ដូចជា៖ ទ្រទ្រង់របបលោកបាស្ហារអាល់-អាសាដនៅស៊ីរី ជួយក្រុមហ៊ូទីនៅយេម៉ែន និងពង្រឹងកម្លាំងហេសបូឡានៅលីបង់។ កម្មវិធីមីស៊ីលបាល់លីស្ទិក និងអវកាសរបស់ IRGC ក៏បានរីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំង ដោយបានបាញ់បង្ហោះផ្កាយរណបដោយជោគជ័យ និងបង្កើតមីស៊ីលរយៈចម្ងាយឆ្ងាយថ្មីៗ ដែលបង្កក្ដីព្រួយបារម្ភដល់សហគមន៍អន្តរជាតិ។ ភាពតានតឹងជាមួយអ៊ីស្រាអែល និងសហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែកើតឡើងជាប្រចាំ តាមរយៈឧប្បត្តិហេតុនៅសមុទ្រ ការវាយប្រហារតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត និងការធ្វើឃាត។ សមយុទ្ធយោធាធំៗដូចជា "Great Prophet" និង "Aras" ដែលបានធ្វើឡើងក្នុងឆ្នាំ២០២៥-២០២៦ បង្ហាញពីការត្រៀមខ្លួនជានិច្ចរបស់ IRGC។ ទោះបីមានទណ្ឌកម្ម និងការថ្កោលទោសខ្លាំងប៉ុណ្ណាក៏ដោយ កងការពារបដិវត្តន៍នេះនៅតែជាកត្តាកំណត់ដ៏សំខាន់ក្នុងស្ថិរភាព និងអស្ថិរភាពនៃតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា។