កុបកម្ម

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា កុបកម្ម ឬអំពើហិង្សារបស់ក្រុមមនុស្ស គឺជាទម្រង់នៃភាពមិនប្រក្រតីស៊ីវិល ដែលកំណត់ដោយការប្រព្រឹត្តអំពើហិង្សាសាធារណៈប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាល ឬបុគ្គលមានអំណាច និងទ្រព្យសម្បត្តិ។ កុបកម្មជាធម្មតាពាក់ព័ន្ធនឹងការបំផ្លិចបំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈ និងឯកជន ដូចជាហាង រថយន្ត ភោជនីយដ្ឋាន ស្ថាប័នរដ្ឋ និងអគារសាសនា។ ទោះបីជាកើតចេញពីបណ្ដឹងតវ៉ានយោបាយ ការិយាល័យរដ្ឋាភិបាលកម្រត្រូវបានកំណត់គោលដៅដោយសារការការពារដ៏រឹងមាំរបស់វា។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

កុបកម្មភាគច្រើនកើតឡើងនៅតំបន់ទីក្រុង ដែលមានប្រជាជនរស់នៅកុះករ និងងាយស្រួលក្នុងការប្រមូលផ្ដុំ។ អ្នកចូលរួមជារឿយៗមកពីក្រុមដែលរងគ្រោះដោយផ្ទាល់ ដូចជាកម្មករក្នុងកូដកម្ម Minneapolis ឆ្នាំ១៩៣៤ ឬជនជាតិភាគតិចក្នុងកុបកម្ម Brixton ឡុងដ៍ ឆ្នាំ១៩៨១។ យោងតាមវិគីភីឌា ទីក្រុងដែលមានវិសមភាពខ្ពស់ និងភាពក្រីក្ររីករាលដាល ប្រឈមមុខនឹងហានិភ័យកុបកម្មខ្ពស់ជាងតំបន់ដទៃ។ វិគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ថា ទីតាំងនិងអ្នកចូលរួមឆ្លុះបញ្ចាំងពីការបែងចែកសង្គមនិងសេដ្ឋកិច្ច។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

កុបកម្មមានប្រវត្តិយូរលង់ណាស់មកហើយ។ ក្នុងសតវត្សរ៍ទី១៩ កុបកម្ម Nativist នៅ Philadelphia ឆ្នាំ១៨៤៤ បានបំផ្លាញព្រះវិហារ St. Augustine ដោយសារជម្លោះសាសនា។ កុបកម្មទីលាន Tompkins Square ឆ្នាំ១៨៧៤ បង្ហាញពីការតស៊ូរបស់កម្មករគ្មានការងារ។ នៅសតវត្សរ៍ទី២០ វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចធំបានបង្កឱ្យមានកុបកម្ម Minneapolis ឆ្នាំ១៩៣៤ និងកុបកម្មនៅ Washington, D.C. ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៦៨ បន្ទាប់ពីការធ្វើឃាតលោក Martin Luther King, Jr.។ កុបកម្មពូជសាសន៍ Brixton ឆ្នាំ១៩៨១ បានផ្ទុះឡើងដោយសារភាពតានតឹងរវាងសហគមន៍ជនជាតិភាគតិចនិងប៉ូលីស។ សម័យថ្មី កុបកម្មប្រឆាំងនឹងនយោបាយសន្សំសំចៃនៅ Barcelona ឆ្នាំ២០១២ និងការតវ៉ាប្រឆាំង Sarkozy នៅប៉ារីស ឆ្នាំ២០០៧ បង្ហាញពីការប្រើប្រាស់កម្លាំងប៉ូលីស រួមទាំងឧស្ម័នបង្ហូរទឹកភ្នែក និងរថពន្លត់ទឹក។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

កុបកម្មបង្កការខូចខាតសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងច្រើន តាមរយៈការបំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិ និងការរាំងស្ទះអាជីវកម្ម។ គោលដៅដូចជាហាង Starbucks ក្នុងកុបកម្ម Barcelona ឆ្នាំ២០១២ ជានិមិត្តរូបនៃការប្រឆាំងមូលធននិយម។ តាមវិគីភីឌា ការជ្រើសរើសគោលដៅឆ្លុះបញ្ចាំងពីទំនោរនិងបណ្ដឹងតវ៉ារបស់អ្នកចូលរួម។ ព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនេះបានបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងរវាងបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច និងការផ្ទុះឡើងនៃអំពើហិង្សា។ ខាងវប្បធម៌ កុបកម្មត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាការបង្ហាញពីការបរាជ័យនៃប្រព័ន្ធសង្គម និងជាមធ្យោបាយចុងក្រោយនៃការតវ៉ា។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន កុបកម្មនៅតែកើតមានទូទាំងពិភពលោក ជាពិសេសអំឡុងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច ឬភាពតានតឹងនយោបាយ។ ការតវ៉ាប្រឆាំងមូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ ជាឧទាហរណ៍នៃកុបកម្មដែលជំរុញដោយការមិនពេញចិត្តនឹងស្ថាប័នសកល។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការសិក្សាអំពីកុបកម្មផ្ដល់មេរៀនអំពីវិធីទប់ស្កាត់ និងយល់ដឹងពីមូលហេតុដែលធ្វើឱ្យប្រជាពលរដ្ឋងាកទៅរកអំពើហិង្សា។