KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់២០ កញ្ញា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ២០ កញ្ញា ២០២៦

ទីក្រុងរីយ៉ាដ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ទិដ្ឋភាពទូទៅនៃទីក្រុងរីយ៉ាដ ប្រភព: Wikipedia

រីយ៉ាដ គឺជារាជធានី និងជាទីក្រុងធំបំផុតរបស់ព្រះរាជាណាចក្រអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត។ យោងតាមវិគីភីឌា ទីក្រុងនេះក៏ជារាជធានីនៃខេត្តរីយ៉ាដ និងជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃអភិបាលកិច្ចរីយ៉ាដ (Riyadh Governorate) ផងដែរ។

ជារាជធានី ទីក្រុងនេះជាទីតាំងនៃស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាលកណ្តាល និងជាមជ្ឈមណ្ឌលនយោបាយដ៏សំខាន់របស់ប្រទេស។ តាមវិគីភីឌា រីយ៉ាដស្ថិតនៅលើច្រាំងខាងកើតនៃវ៉ាឌីហានីហ្វា (Wadi Hanifa)។ ទម្រង់បច្ចុប្បន្ននៃទីក្រុងដ៏ធំនេះ បានកកើតឡើងជាចម្បងនៅក្នុងទសវត្សរ៍១៩៥០ ជាការពង្រីកខ្លួនចេញពីទីប្រជុំជនដែលមានកំពែងព័ទ្ធជុំវិញនៅសតវត្សរ៍ទី១៨ បន្ទាប់ពីការរុះរើប្រព័ន្ធការពាររបស់ទីក្រុង។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ទីក្រុងរីយ៉ាដពេលយប់ ប្រភព: Wikipedia

រីយ៉ាដស្ថិតនៅតំបន់កណ្តាលនៃឧបទ្វីបអារ៉ាប់ ដោយមានវ៉ាឌីហានីហ្វាជាជ្រលងទឹកធម្មជាតិនៅក្នុងតំបន់។ យោងតាមវិគីភីឌា តំបន់ជុំវិញទីក្រុងគឺជាវាលរហោស្ថាន ហើយទីក្រុងនេះមានអាកាសធាតុក្តៅ និងស្ងួតខ្លាំង។ ទីក្រុងរីយ៉ាដជាទីក្រុងដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេបំផុតនៅក្នុងប្រទេស និងជាទីក្រុងដ៏សំខាន់មួយនៅមជ្ឈិមបូព៌ា។

ភាសាផ្លូវការគឺភាសាអារ៉ាប់ ហើយប្រជាជនភាគច្រើនកាន់សាសនាឥស្លាម។ ក្រៅពីជនជាតិអារ៉ាប់ ទីក្រុងនេះក៏មានពលករបរទេសជាច្រើនមកពីបណ្តាប្រទេសផ្សេងៗ ដែលរស់នៅ និងធ្វើការនៅទីនេះ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ផែនទីទីក្រុងរីយ៉ាដដែលមានកំពែងព័ទ្ធជុំវិញ ឆ្នាំ១៩២២ ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា រីយ៉ាដដើមឡើយគឺជាទីប្រជុំជនតូចមួយដែលមានកំពែង និងប្រព័ន្ធការពារព័ទ្ធជុំវិញ ដែលកសាងឡើងនៅសតវត្សរ៍ទី១៨។ ផែនទីឆ្នាំ១៩២២ ដែលគូរដោយលោកហ្វីលប៊ី (Philby) បង្ហាញរូបរាងទីក្រុងដែលនៅព័ទ្ធជុំវិញដោយកំពែងនៅពេលនោះ។

បន្ទាប់ពីការបង្រួបបង្រួមព្រះរាជាណាចក្រអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត រីយ៉ាដបានក្លាយជារាជធានី និងជាមជ្ឈមណ្ឌលនយោបាយនៃប្រទេស។ ចំណុចរបត់ដ៏សំខាន់មួយបានកើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៥០ នៅពេលដែលកម្មករបានចាប់ផ្តើមរុះរើកំពែងទីក្រុងចាស់ ដែលជាការបើកផ្លូវឱ្យទីក្រុងពង្រីកខ្លួន និងធ្វើទំនើបកម្ម។

ការរុះរើនេះបាននាំឱ្យទីក្រុងរីយ៉ាដរីកធំយ៉ាងឆាប់រហ័សក្នុងទសវត្សរ៍១៩៥០ ដោយបំប្លែងខ្លួនពីទីប្រជុំជនដែលហ៊ុំព័ទ្ធដោយកំពែង ទៅជាទីក្រុងទំនើបដ៏ធំមួយ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ផ្លូវ King Fahd Road នៅកណ្តាលទីក្រុងរីយ៉ាដ ប្រភព: Wikipedia

រីយ៉ាដជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុដ៏សំខាន់របស់អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ដោយជាទីតាំងនៃក្រសួង ស្ថាប័នរដ្ឋ ធនាគារ និងក្រុមហ៊ុនធំៗជាច្រើន។ យោងតាមវិគីភីឌា ផ្លូវ King Fahd Road គឺជាអ័ក្សដឹកជញ្ជូនចម្បងមួយក្នុងទីក្រុង និងជាតំណភ្ជាប់សំខាន់រវាងភាគខាងត្បូង និងភាគខាងជើងនៃទីក្រុង។

តាមវិគីភីឌា ទីក្រុងរីយ៉ាដក៏មានសំណង់ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងស្ថាប័នវប្បធម៌ជាច្រើន ដូចជាបន្ទាយម៉ាសម៉ាក់ (Masmak Fort) វិមានមូរ៉ាបា (Murabba Palace) និងសារមន្ទីរជាតិអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ដែលរក្សាទុកវត្ថុបុរាណពីសហស្សវត្សរ៍ទី៤ មុនគ្រិស្តសករាជ។ ទីក្រុងនេះក៏មានវិហារអ៊ីស្លាមធំៗ តំបន់កម្សាន្តទំនើប និងកីឡដ្ឋានធំៗ ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលវប្បធម៌ និងកីឡាដ៏សំខាន់មួយរបស់ប្រទេស។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

រថភ្លើងក្រោមដីរីយ៉ាដ (Riyadh Metro) ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ រីយ៉ាដបានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ដ៏ធំ ដែលផ្លាស់ប្តូរមុខមាត់ទីក្រុងយ៉ាងខ្លាំង។ តាមវិគីភីឌា រថភ្លើងក្រោមដីរីយ៉ាដ (Riyadh Metro) បានចាប់ផ្តើមដំណើរការនៅឆ្នាំ២០២៤ ជាបណ្តាញដឹកជញ្ជូនសាធារណៈទំនើបដ៏ធំ ខណៈក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ថ្មី Riyadh Air ក៏កំពុងពង្រីកសេវាតភ្ជាប់ពីរីយ៉ាដទៅកាន់ទីក្រុងនានាលើពិភពលោក។

គម្រោងទាំងនេះជាផ្នែកនៃផែនការជាតិ Vision 2030 របស់អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ដែលមានគោលដៅកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើប្រេងកាត។ យោងតាមវិគីភីឌា រីយ៉ាដកំពុងត្រៀមខ្លួនធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិធំៗ រួមទាំងពិព័រណ៍ពិភពលោក Expo 2030 និងការប្រកួតបាល់ទាត់ពិភពលោក FIFA World Cup 2034។

សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា រីយ៉ាដមានសារៈសំខាន់ដោយសារតួនាទីរបស់អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតក្នុងទីផ្សារប្រេងពិភពលោក ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់តម្លៃថាមពល និងថ្លៃដឹកជញ្ជូននៅកម្ពុជា។ ទីក្រុងនេះក៏ជាមជ្ឈមណ្ឌលការទូតដ៏សំខាន់មួយនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ហើយអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ដែលមានរីយ៉ាដជារាជធានី ក៏ជាគោលដៅនៃអ្នកធ្វើដំណើរហាជ្ជី និងអ៊ុមរ៉ាជាច្រើន រួមទាំងជនមូស្លីមកម្ពុជាផងដែរ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

ហ៊ូធីអះអាងវាយប្រហាររីយ៉ាដ និងយ៉ាន់ប៊ូ ខណៈអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតថាបាញ់ទម្លាក់មីស៊ីល

ហ៊ូធីនៅយេមែនអះអាងថាបានវាយប្រហារគោលដៅ «រសើប» នៅរីយ៉ាដ និងគ្រឹះស្ថានអារ៉ាមកូនៅយ៉ាន់ប៊ូ ខណៈអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតថាបាញ់ទម្លាក់មីស៊ីល ហើយភ្លើងឆេះធុងសាំងនៅជិតអាកាសយានដ្ឋានរីយ៉ាដ។

27 sources · BBC News, Al Jazeera, Deutsche Welle