រ៉ូបឺត អាបេឡា

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

រ៉ូបឺត អាបេឡា (Robert Abela) គឺជាមេធាវី និងជាអ្នកនយោបាយម៉ាល់តា ដែលបច្ចុប្បន្នកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃប្រទេសម៉ាល់តា (Malta) តាំងពីថ្ងៃទី ១៣ មករា ឆ្នាំ ២០២០ និងជាប្រធានគណបក្សការងារ (Labour Party) ផងដែរ។ លោកបានឡើងកាន់អំណាចជំនួសលោក ចូសេហ្វ មូស្កាត (Joseph Muscat) ដែលបានលាលែងបន្ទាប់ពីមានការតវ៉ាទ្រង់ទ្រាយធំទាក់ទងនឹងការសម្លាប់អ្នកកាសែតស៊ើបអង្កេត។

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia លោកអាបេឡាជាកូនប្រុសរបស់លោក ចច អាបេឡា (George Abela) អតីតប្រធានាធិបតីម៉ាល់តាពីឆ្នាំ ២០០៩ ដល់ ២០១៤។ មុនចូលបម្រើការជានាយករដ្ឋមន្ត្រី លោកទើបតែជាប់ឆ្នោតជាតំណាងរាស្ត្រក្នុងឆ្នាំ ២០១៧ ហើយមិនសូវមានតួរនាទីសំខាន់ក្នុងជួររដ្ឋាភិបាលឡើយ។ ការឡើងមកកាន់តំណែងដ៏ឆាប់រហ័សនេះបានបង្ហាញពីភាពប្រែប្រួលនៃឆាកនយោបាយម៉ាល់តា។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

លោក រ៉ូបឺត អាបេឡា កើតនៅថ្ងៃទី ៧ ខែ ធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៧៧ នៅទីក្រុងស្លីម៉ា (Sliema) ប្រទេសម៉ាល់តា។ តាមកំណត់ត្រារបស់ Wikipedia ឪពុករបស់លោក លោក ចច អាបេឡា ធ្លាប់ជាប្រធានាធិបតីនៃសាធារណរដ្ឋម៉ាល់តា ពីឆ្នាំ ២០០៩ ដល់ ២០១៤ ដែលជាឥទ្ធិពលសំខាន់ក្នុងនយោបាយជាតិ។ ម្តាយរបស់លោក លោកស្រី ម៉ាហ្គារ៉េត អាបេឡា (Margaret Abela) ក៏ជាឥស្សរជនសកម្មក្នុងសង្គមផងដែរ។

លោកបានបញ្ចប់ការសិក្សាផ្នែកច្បាប់ពីសាកលវិទ្យាល័យម៉ាល់តា (University of Malta) ហើយក្រោយមកក្លាយជាមេធាវីមានជំនាញខាងច្បាប់ការងារ និងទំនាក់ទំនងឧស្សាហកម្ម។ មុននឹងឈានចូលនយោបាយ លោកបានបម្រើការជាទីប្រឹក្សាច្បាប់ឱ្យក្រសួងការងារ និងក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុម៉ាល់តា។

លោករៀបការជាមួយលោកស្រី លីឌាអាបេឡា (Lydia Abela) និងមានបុត្រីម្នាក់ឈ្មោះចចជីយ៉ា (Giorgia)។ គ្រួសារអាបេឡាត្រូវបានគេស្គាល់ថាមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយសហគមន៍ធុរកិច្ច និងនយោបាយនៅម៉ាល់តា។

ប្រទេសម៉ាល់តាជាសាធារណរដ្ឋកោះតូចមួយនៅសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ មានប្រជាជនប្រមាណ ៥,២ សែននាក់ និងប្រើប្រាស់ភាសាម៉ាល់តា និងអង់គ្លេសជាភាសាផ្លូវការ ដែលធ្វើឱ្យប្រទេសនេះមានទំនាក់ទំនងវប្បធម៌និងនយោបាយជាមួយអឺរ៉ុបយ៉ាងជិតស្និទ្ធ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ក្នុងឆ្នាំ ២០១៧ លោកអាបេឡាបានជាប់ឆ្នោតចូលសភាម៉ាល់តាជាលើកដំបូងក្រោមបដិមាគណបក្សការងារ។ យោងតាមការរាយការណ៍របស់ BBC News នៅពេលនោះ រដ្ឋាភិបាលមូស្កាតកំពុងរងការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់សាធារណៈជន និងសហភាពអឺរ៉ុប ជុំវិញការលាតត្រដាងរឿងអាស្រូវពុករលួយដែលបានបង្ហាញនៅក្នុងឯកសារលេចធ្លាយ Panama Papers។

ជាពិសេស កាលពីខែ តុលា ឆ្នាំ ២០១៧ អ្នកកាសែតស៊ើបអង្កេត លោកស្រី ដាហ្វីន ការូណា ហ្គាលីហ្សាយ (Daphne Caruana Galizia) ត្រូវបានសម្លាប់ដោយគ្រាប់បែកនៅក្រោមរថយន្តរបស់គាត់ ដែលនាំឱ្យមានការតវ៉ាទ្រង់ទ្រាយធំ និងការអំពាវនាវឱ្យលោកមូស្កាតចុះចេញពីតំណែង។ តាម BBC News លោកមូស្កាតបានប្រកាសលាលែងនៅថ្ងៃទី ១ ធ្នូ ២០១៩ ហើយគណបក្សការងារត្រូវជ្រើសរើសមេដឹកនាំថ្មីជាបន្ទាន់។

នៅក្នុងការបោះឆ្នោតថ្នាក់ដឹកនាំនេះ លោកអាបេឡាបានឈរឈ្មោះប្រកួតជាមួយលោក គ្រីស ហ្វៀណេ (Chris Fearne) ហើយបានឈ្នះដោយទទួលសំឡេង ៥៧,៩% នៅថ្ងៃទី ១១ មករា ២០២០។ ពីរថ្ងៃក្រោយមក លោកបានចូលស្បថកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រី ដោយសន្យាថានឹងធ្វើឱ្យប្រទេសមានស្ថិរភាព និងស្តារទំនុកចិត្តឡើងវិញ។

ក្រោយមក នៅក្នុងការបោះឆ្នោតសកលខែ មីនា ឆ្នាំ ២០២២ គណបក្សការងារក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកបានទទួលជ័យជម្នះយ៉ាងភ្លូកទឹកភ្លូកដី ដោយធានាបានសម្លេងភាគច្រើន និងពន្យារអាណត្តិគ្រប់គ្រងដល់លើកទីបីជាប់ៗគ្នា។ យោងតាម Reuters លទ្ធផលនេះបានបង្ហាញថាប្រជាជនម៉ាល់តានៅតែគាំទ្រគណបក្សកាន់អំណាច ទោះបីមានរឿងអាស្រូវកន្លងមកក្តី។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងអាណត្តិបច្ចុប្បន្ន លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី អាបេឡា ត្រូវប្រឈមមុខនឹងសម្ពាធឥតឈប់ឈរពីសហភាពអឺរ៉ុបឱ្យធ្វើកំណែទម្រង់ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ និងប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងអំពើពុករលួយ។ តាមរបាយការណ៍របស់ Reuters ស្ថាប័នអឺរ៉ុបបានរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងទៅលើកម្មវិធី «លិខិតឆ្លងដែនមាស» (golden passport) ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកមានទ្រព្យសម្បត្តិពីក្រៅប្រទេសទទួលបានសញ្ជាតិម៉ាល់តា និងដោយហេតុនេះអាចចូលទៅក្នុងទីផ្សារអឺរ៉ុបបានយ៉ាងងាយ។ កម្មវិធីនេះត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាហានិភ័យសុវត្ថិភាព និងជាច្រកសម្រាប់ការលាងលុយកខ្វក់។

លើសពីនេះ គណៈកម្មការអឺរ៉ុបបានព្រមានថានឹងអាចដកហូតថវិកាអភិវឌ្ឍន៍មួយចំនួនប្រសិនបើម៉ាល់តាមិនអនុវត្តតាមអនុសាសន៍ស្តីពីនីតិរដ្ឋឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។ តាម BBC News កាលពីឆ្នាំ ២០២៣ និង ២០២៤ លោកអាបេឡាបានសន្យាធ្វើកំណែទម្រង់មួយចំនួន ដូចជាការបំបែកតំណែងរដ្ឋអាជ្ញាសាធារណៈ និងការពង្រឹងអធិការកិច្ចហិរញ្ញវត្ថុ ប៉ុន្តែអ្នករិះគន់ថាសកម្មភាពជាក់ស្តែងនៅមានកម្រិត។

ក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ច រដ្ឋាភិបាលរបស់លោកបានព្យាយាមរក្សាគោលនយោបាយគាំទ្រវិនិយោគបរទេស ជាពិសេសក្នុងវិស័យហិរញ្ញវត្ថុ ល្បែងស៊ីសង និងបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល ដែលជាឆ្អឹងខ្នងនៃសេដ្ឋកិច្ចម៉ាល់តា។ តាម Reuters អ្នកវិភាគព្រមានថា ការពឹងផ្អែកខ្លាំងលើវិស័យទាំងនេះធ្វើឱ្យប្រទេសងាយរងការដាក់ទណ្ឌកម្មពីសហភាពអឺរ៉ុប ប្រសិនបើរកឃើញថាមានការរំលោភបំពានច្បាប់ប្រឆាំងការលាងលុយកខ្វក់។

សម្រាប់អ្នកអានចង្វាក់ខ្មែរ ប្រទេសម៉ាល់តា ថ្វីបើតូច ប៉ុន្តែដើរតួនាទីជាកន្លែងសាកល្បងដ៏សំខាន់សម្រាប់គោលនយោបាយរបស់សហភាពអឺរ៉ុបក្នុងការទប់ស្កាត់ពុករលួយ និងការលាងលុយកខ្វក់។ មេរៀនទាំងនេះអាចមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ដូចជាកម្ពុជា ដែលក៏កំពុងដើរលើផ្លូវអភិបាលកិច្ចល្អ និងការរក្សាតុល្យភាពរវាងកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងតម្រូវការអន្តរជាតិ។