KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់១២ សីហា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ១២ សីហា ២០២៦

រ៉ូបូត

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ASIMO (ឆ្នាំ ២០០០) នៅឯពិព័រណ៍ Expo 2005 ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia រ៉ូបូតគឺជាម៉ាស៊ីន ជាពិសេសម៉ាស៊ីនដែលអាចសរសេរកម្មវិធីបានតាមរយៈកុំព្យូទ័រ និងមានសមត្ថភាពអនុវត្តសកម្មភាពស្មុគស្មាញជាបន្តបន្ទាប់ដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ រ៉ូបូតអាចត្រូវបានដឹកនាំដោយឧបករណ៍បញ្ជាខាងក្រៅ ឬខាងក្នុង។ ខណៈរ៉ូបូតខ្លះមានរូបរាងដូចមនុស្ស (ហៅថា មនុស្សយន្ត) ប៉ុន្តែភាគច្រើនគឺជាម៉ាស៊ីនដែលផ្តោតលើមុខងារប្រតិបត្តិការជាជាងសោភ័ណភាព។ Wikipedia បន្ថែមថា រ៉ូបូតមានវត្តមាននៅក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្ម វេជ្ជសាស្ត្រ យោធា ការស្រាវជ្រាវ និងសេវាកម្មក្នុងគ្រួសារ ដោយប្រភេទនីមួយៗត្រូវបានរចនាឡើងសម្រាប់កិច្ចការជាក់លាក់។

ប្រភេទនិងលក្ខណៈពិសេស

រ៉ូបូតផ្សារដែកប្រើក្នុងរោងចក្រ ប្រភព: Wikipedia

សព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia បានចាត់ថ្នាក់រ៉ូបូតតាមកម្មវិធីផ្សេងៗ។ រ៉ូបូតឧស្សាហកម្ម ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព គឺជាម៉ាស៊ីនដែលអាចផ្លាស់ទីតាមអ័ក្សជាច្រើន (ឧទាហរណ៍ ៦ អ័ក្ស) និងត្រូវបានប្រើយ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងការផ្សារ ការដំឡើង និងការវេចខ្ចប់ទំនិញនៅក្នុងរោងចក្រ។ រូបភាពមួយទៀតពី Wikipedia បង្ហាញទាហានកងម៉ារីនសហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងប្រើ telerobot ដើម្បីបំផ្ទុះគ្រាប់បែកដោយសុវត្ថិភាព ដែលជាឧទាហរណ៍នៃរ៉ូបូតយោធា។ រ៉ូបូតជើងបួន BigDog និង Cheetah (ដែលជាប្រភេទរត់លឿនបំផុតក្នុងឆ្នាំ ២០១២) ត្រូវបានអភិវឌ្ឍដើម្បីដឹកជញ្ជូនក្នុងតំបន់ពិបាកធ្វើដំណើរ។

សម្រាប់ការងារក្នុងគេហដ្ឋាន រ៉ូបូតម៉ាស៊ីនបូមធូលី Roomba គឺជាឧទាហរណ៍ដ៏ពេញនិយមដែលបំពេញការងារសាមញ្ញៗតែមួយមុខ។ រ៉ូបូតមនុស្សយន្ត ដូច ASIMO របស់ក្រុមហ៊ុន Honda និង TOPIO ដែលលេងកីឡាវាយកូនបាល់ឃ្លីនៅឯពិព័រណ៍រ៉ូបូតក្រុងតូក្យូ បានបង្ហាញពីការរីកចម្រើននៃបច្ចេកវិទ្យាក្លែងធ្វើមនុស្ស។ ដោយឡែក អង់ដ្រយដ៍ (android) ត្រូវបានរចនាឲ្យដូចមនុស្សក្នុងគោលបំណងស្រាវជ្រាវឥរិយាបថមនុស្ស។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រដាប់លេងតន្ត្រីស្វ័យប្រវត្តិរបស់ al-Jazari ពីសតវត្សទី ១៣ ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃម៉ាស៊ីនស្វ័យប្រវត្តិមានឫសគល់តាំងពីសម័យបុរាណ។ តាមកំណត់ត្រា Wikipedia ភីឡូនៃប៊ីហ្សង់ទីម (Philo of Byzantium) បានរចនាអ្នកបម្រើស្វ័យប្រវត្តិមួយនៅសតវត្សទី ៣ មុនគ្រិស្តសករាជ ដែលអាចចាក់ស្រានិងទឹក — គំរូដែលត្រូវបានបង្ហាញឡើងវិញនៅសារមន្ទីរ Kotsanas ទីក្រុង Athens។ នៅសតវត្សទី ១១ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រចិន ស៊ូសុង (Su Song) បានសាងសង់នាឡិកាតារាសាស្ត្រមួយដែលមានរូបមេកានិកធ្វើចលនាបង្ហាញម៉ោង។ វិស្វករមូស្លីម អាល់-ចាហ្សារី (al-Jazari) បានចងក្រងសៀវភៅ “ចំណេះដឹងនៃឧបករណ៍មេកានិកដ៏ប៉ិនប្រសប់” នៅសតវត្សទី ១៣ ដែលរួមមានប្រដាប់លេងតន្ត្រីស្វ័យប្រវត្តិ (រូបភាព)។

នៅអំឡុងឆ្នាំ ១៤៩៥ លោក Leonardo da Vinci ត្រូវបានគេជឿថាបានបង្កើតមនុស្សយន្តមេកានិកមួយ ដែលអាចធ្វើចលនាដៃ ក និងថ្គាម។ សតវត្សទី ១៩ បានឃើញការច្នៃប្រឌិត Brennan torpedo ដែលជាកាំជ្រួចដឹកនាំដំបូងគេ។ ពាក្យ “រ៉ូបូត” ត្រូវបានណែនាំជាសាធារណៈតាមរយៈរឿងល្ខោន R.U.R. (Rossum’s Universal Robots) របស់លោក Karel Čapek នៅឆ្នាំ ១៩២០ ដោយរូបភាពពី Wikipedia បង្ហាញឈុតមួយពីរឿងនេះដែលមានរ៉ូបូតបី។ ក្រោយមក នៅឆ្នាំ ១៩៣២ លោក William H. Richards បានសាងសង់មនុស្សយន្ត “George” និងបង្ហាញជាសាធារណៈ។ ក្នុងពាក់កណ្តាលសតវត្សទី ២០ ជាមួយនឹងការអភិវឌ្ឍកុំព្យូទ័រ និងឧបករណ៍ចាប់សញ្ញា រ៉ូបូតឧស្សាហកម្មបានចាប់ផ្តើមត្រូវបានតម្លើងនៅរោងចក្ររថយន្តធំៗ ហើយវិស័យនេះបានរីកចម្រើនឥតឈប់ឈររហូតដល់បច្ចុប្បន្ន។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

អង់ដ្រយដ៍ដូចមនុស្ស ដែលអាចធ្វើឲ្យមនុស្សខ្លះមានអារម្មណ៍ស្រណុក និងខ្លះទៀតភ័យខ្លាច ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia ការរីកចម្រើននៃរ៉ូបូតបានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងដល់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។ ក្នុងវិស័យផលិតកម្ម រ៉ូបូតបង្កើនផលិតភាព កាត់បន្ថយថ្លៃពលកម្ម និងអាចធ្វើការក្នុងបរិយាកាសគ្រោះថ្នាក់បានជាប្រចាំ។ ប៉ុន្តែការកើនឡើងនៃស្វ័យប្រវត្តិកម្មក៏បង្កឲ្យមានការព្រួយបារម្មណ៍ពីការបាត់បង់ការងារ ជាពិសេសនៅក្នុងឧស្សាហកម្មដែលពឹងផ្អែកលើកម្លាំងពលកម្មដោយដៃ។ បដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្មទី ៤ ដែលរួមបញ្ចូលបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) និងរ៉ូបូតឆ្លាតវៃ បានធ្វើឲ្យប្រធានបទនេះកាន់តែក្តៅគគុកនៅលើឆាកអន្តរជាតិ។

ផ្នែកវប្បធម៌ រ៉ូបូតបានដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការស្រមើស្រមៃរបស់មនុស្សជាយូរមកហើយ។ ពីរឿងវិទ្យាសាស្ត្របុរាណដល់រឿងទំនើបដូចជា “Terminator” និង “WALL-E” រ៉ូបូតត្រូវបានបង្ហាញជាតួអង្គដែលមានទាំងការគំរាមកំហែង និងភាពគួរឲ្យស្រឡាញ់។ ការបង្កើតអង់ដ្រយដ៍ (android) ដែលមានរូបរាងដូចមនុស្សយ៉ាងជិតស្និទ្ធ អាចបណ្តាលឲ្យមានបាតុភូត “uncanny valley” ដែលមនុស្សមានអារម្មណ៍មិនស្រណុកនៅពេលរ៉ូបូតដូចមនុស្សហួសហេតុ។ រូបភាពខាងលើពី Wikipedia បង្ហាញអង់ដ្រយដ៍ដែលអាចធ្វើឲ្យមនុស្សខ្លះមានអារម្មណ៍ស្រណុក ប៉ុន្តែនាំឲ្យមានអារម្មណ៍ភ័យខ្លាចចំពោះអ្នកដទៃ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

រ៉ូបូតសម្អាតជាន់ស្វ័យប្រវត្តិនៅឆ្នាំ ២០២៦ ក្នុងហាង Walmart ប្រទេសកាណាដា ប្រភព: Wikipedia

សព្វថ្ងៃនេះ រ៉ូបូតបានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃជីវិតប្រចាំថ្ងៃកាន់តែខ្លាំង។ ឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែងគឺរ៉ូបូតសម្អាតជាន់ស្វ័យប្រវត្តិដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព ដែលត្រូវបានដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់នៅហាង Walmart ប្រទេសកាណាដាក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ ដោយជំនួសការងារដែលកន្លងមកត្រូវការកម្លាំងមនុស្ស។ ក្រៅពីនេះ រ៉ូបូតដឹកជញ្ជូន (delivery robots) និងយានយន្តស្វ័យប្រវត្តិ (self-driving cars) កំពុងត្រូវបានសាកល្បងនៅទូទាំងពិភពលោក ខណៈ AI កំពុងជំរុញឲ្យរ៉ូបូតរៀន និងសម្រេចចិត្តដោយខ្លួនឯងបានប្រសើរឡើង។

សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា និន្នាការសកលនេះក៏មានសារៈសំខាន់ដែរ។ វិស័យកាត់ដេរ កសិកម្ម និងសេវាកម្មអាចនឹងជួបប្រទះការផ្លាស់ប្តូរនៅពេលដែលបច្ចេកវិទ្យារ៉ូបូតមានតម្លៃសមរម្យជាងមុន។ ដូច្នេះ ការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញថ្មីៗ និងការរៀបចំផែនការសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចដែលមានស្វ័យប្រវត្តិកម្មខ្ពស់ គឺជាកត្តាសំខាន់សម្រាប់អនាគតរបស់កម្ពុជា។ ស្ថាប័នស្រាវជ្រាវ និងអង្គការអន្តរជាតិកំពុងតាមដាននិន្នាការទាំងនេះយ៉ាងជិតស្និទ្ធ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

សហរដ្ឋអាមេរិក ហាមឃាត់ ការនាំចូល មនុស្សយន្ត ចិន ទំនើបៗ ដោយ បារម្ភ សន្តិសុខ

FCC សហរដ្ឋអាមេរិក បាន ហាមឃាត់ ការនាំចូល មនុស្សយន្ត ចិន រួម មាន Unitree G1 និង ម៉ាស៊ីន បូមធូលី ស្វ័យប្រវត្តិ ដោយ ព្រួយ សន្តិសុខ ជាតិ និង កាត់បន្ថយ ការ ពឹងផ្អែក បច្ចេកវិទ្យា ចិន ។

3 sources · The Guardian, NBC News, Al Jazeera