ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

រ៉ូឌ្រីហ្គោ រ៉ូអា ឌូទែរតេ (Rodrigo Roa Duterte) គឺជាមេធាវី និងអ្នកនយោបាយហ្វីលីពីន ដែលបានបម្រើការជាប្រធានាធិបតីទី១៦ របស់ប្រទេសហ្វីលីពីន ចាប់ពីឆ្នាំ២០១៦ ដល់ឆ្នាំ២០២២។ តាមវីគីភីឌា លោកឌូទែរតេ ជាប្រធានាធិបតីដំបូងគេដែលមកពីកោះមីនដាណាវ (Mindanao) និងជាបុគ្គលចំណាស់ជាងគេដែលឡើងកាន់តំណែងនេះ ដោយចាប់ផ្ដើមអាណត្តិក្នុងអាយុ ៧១ ឆ្នាំ។ លោកក៏ជាប្រធានគណបក្ស Partido Demokratiko Pilipino ដែលជាគណបក្សកាន់អំណាចនាពេលនោះផងដែរ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

លោកឌូទែរតេ កើតនៅក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីន និងមានអាជីពជាមេធាវីមុនពេលចូលប្រឡូកក្នុងឆាកនយោបាយ។ តាមវីគីភីឌា លោកបានបម្រើការជាអភិបាលក្រុងដាវ៉ាវ (Davao City) អស់រយៈពេលយ៉ាងយូរ មុនពេលឡើងកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតី។ មុនពេលក្លាយជាអភិបាលក្រុង លោកក៏ធ្លាប់ធ្វើជាអភិបាលរងក្រុងនេះផងដែរ ដូចបង្ហាញក្នុងរូបថតឆ្នាំ២០១០ (ពីវីគីភីឌា)។ រូបថតឆ្នាំ២០០៩ បង្ហាញពីទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធរវាងលោក និងអ្នកស្រុកដាវ៉ាវ ដែលជាមូលដ្ឋានគាំទ្រដ៏រឹងមាំរបស់លោក។ លោកមានគ្រួសារមួយដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងឆាកនយោបាយដូចគ្នា រួមមានកូនស្រីគឺអ្នកស្រីសារ៉ា ឌូទែរតេ ដែលក្រោយមកបានក្លាយជាអនុប្រធានាធិបតី និងដៃគូគឺអ្នកស្រីស៊ីអេលីតូ អាវ៉ាន់យ៉ា (Cielito Avanceña) ដែលត្រូវបានថតក្នុងរូបថតគ្រួសារថ្ងៃឡើងកាន់តំណែង។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ការឡើងកាន់អំណាចរបស់លោកឌូទែរតេ បានចាប់ផ្ដើមបន្ទាប់ពីការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៦ ដោយយុទ្ធនាការរបស់លោកផ្អែកលើការសន្យាបង្ក្រាបគ្រឿងញៀនយ៉ាងតឹងរ៉ឹង។ តាមវីគីភីឌា លោកជាប្រធានាធិបតីដែលមានការគាំទ្រខ្លាំងពីសំណាក់វណ្ណៈកម្មករ។ សង្គ្រាមប្រឆាំងគ្រឿងញៀន ដែលលោកបានបើកដំណើរការភ្លាមៗបន្ទាប់ពីចូលកាន់តំណែង វាបាននាំឱ្យមានអ្នកស្លាប់រាប់ពាន់នាក់ និងបានបង្កឱ្យមានការរិះគន់ជាអន្តរជាតិ។ រូបថតពីវីគីភីឌាបង្ហាញថា នៅខែកញ្ញាឆ្នាំ២០១៦ លោកបានចុះពិនិត្យមន្ទីរពិសោធន៍ផលិតសារធាតុញៀន «សាប៊ូ» នៅខេត្តប៉ាំប៉ាំងហ្គា (Arayat, Pampanga) ដែលបញ្ជាក់ពីការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់លោកក្នុងការប្រយុទ្ធនេះ។ ប៉ុន្តែការតវ៉ាក៏បានកើតមានឡើង ដូចជានៅខាងមុខស្ថានកុងស៊ុលហ្វីលីពីនក្នុងទីក្រុងញូវយ៉ក នៅខែតុលាឆ្នាំដដែល។

ក្នុងអំឡុងអាណត្តិរបស់លោក គោលនយោបាយសំខាន់ៗជាច្រើនត្រូវបានអនុវត្ត។ យោងតាមរូបថតពីវីគីភីឌា នៅថ្ងៃទី ២៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៦ លោកបានចុះហត្ថលេខាលើដីកាអនុវត្តន៍ស្ដីពីសេរីភាពព័ត៌មាន (Freedom of Information) នៅទីក្រុងដាវ៉ាវ។ នៅថ្ងៃទី ៦ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៨ លោកបានចូលរួមពិធីប្រគល់ច្បាប់សរីរាង្គបាំងសាម៉ូរ៉ូ (Bangsamoro Organic Law) ជូនក្រុម MILF នៅវិមានម៉ាឡាកាញ៉ាង ដើម្បីបង្កើតតំបន់ស្វយ័តសម្រាប់ប្រជាជនមូស្លីមនៅមីនដាណាវ។ ក្រៅពីនេះ លោកបានប្រយុទ្ធប្រឆាំងក្រុមបះបោរកុម្មុយនីស្តតាមរយៈក្រុមការងារជាតិ NTF-ELCAC ដែលមានរូបថតប្រជុំកាលពីខែមេសា ឆ្នាំ២០១៩។ លើវិស័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ កម្មវិធី «Build Build Build» បាននាំឱ្យមានការសាងសង់កីឡដ្ឋានថ្មីនៅ New Clark City ដែលបញ្ចប់នៅខែតុលា ឆ្នាំ២០១៩ សម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេម។ លោកក៏បានស្វាគមន៍ការដោះលែងជនជាតិន័រវេសម្នាក់ពីការចាប់ឃុំដោយក្រុម Abu Sayyaf បង្ហាញពីកិច្ចខិតខំប្រឆាំងភេរវកម្ម។

នៅក្នុងនយោបាយការបរទេស វីគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា លោកឌូទែរតេ បានប្ដូរទិសដៅទំនាក់ទំនងការទូត ដោយចូលទៅជិតប្រទេសចិន និងរុស្ស៊ី ហើយធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិកត្រជាក់ចុះ។ រូបថតពីវីគីភីឌាបង្ហាញពីកិច្ចជំនួបជាមួយប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោកវ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន នៅទីក្រុងមូស្គូក្នុងខែឧសភាឆ្នាំ២០១៧ និងជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោកដូណាល់ ត្រាំ នៅទីក្រុងប៉ាសាយ ក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំដដែល។ ក្រៅពីនេះ លោកក៏ធ្លាប់ជួបជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា លោកណារ៉េនដ្រា ម៉ូឌី និងប្រធានាធិបតីឡាវ លោកប៊ុនញ៉ាង វរៈជិត ផងដែរ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីការធ្វើពិពិធកម្មដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រ។ ក្នុងពេលប្រយុទ្ធនឹងជំងឺកូវីដ-១៩ លោកបានដឹកនាំយុទ្ធនាការវ៉ាក់សាំង ដោយបានបង្ហាញខ្លួនជាមួយវ៉ាក់សាំង AstraZeneca ក្នុងខែមីនាឆ្នាំ២០២១ (តាមរូបថត)។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

បន្ទាប់ពីចប់អាណត្តិក្នុងឆ្នាំ២០២២ លោកឌូទែរតេ នៅតែជាឥស្សរជននយោបាយដ៏មានឥទ្ធិពលក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីន។ កូនស្រីរបស់លោក គឺអ្នកស្រីសារ៉ា ឌូទែរតេ (Sara Duterte) បានជាប់ឆ្នោតជាអនុប្រធានាធិបតី ហើយលោកបានចូលរួមក្នុងពិធីស្បថទទួលតំណែងរបស់អ្នកស្រីនៅថ្ងៃទី១៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២ (តាមរូបថតពីវីគីភីឌា)។ ក្នុងខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣ វីគីភីឌាបានបង្ហាញថា លោកបានជួបប្រជុំជាមួយប្រធានាធិបតីថ្មី លោកបុងបុង ម៉ាកកូស (Bongbong Marcos) នៅវិមានប្រធានាធិបតី (Malacañang) ដែលជាសញ្ញាបញ្ជាក់ពីភាពពាក់ព័ន្ធផ្នែកនយោបាយរបស់លោក ទោះបីលែងកាន់អំណាចក៏ដោយ។

ចំពោះអ្នកអាន KhmerPulse លោកឌូទែរតេ ជាអតីតមេដឹកនាំនៃប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន ដែលគោលនយោបាយរបស់លោកមានឥទ្ធិពលលើស្ថិរភាពក្នុងតំបន់ ជាពិសេសក្នុងបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ សង្គ្រាមប្រឆាំងគ្រឿងញៀន និងរបៀបដឹកនាំដ៏រឹងមាំរបស់លោក ជាមេរៀនសម្រាប់កម្ពុជា និងតំបន់។ ទន្ទឹមគ្នានេះ កេរដំណែលដ៏ស្មុគស្មាញរបស់លោក រួមទាំងការចោទប្រកាន់អំពីការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស នៅតែជាប្រធានបទដែលគេចាំមើល។