ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមឯកសាររបស់ Wikipedia គូបរូប៊ិក គឺជាល្បែងផ្គុំបែបបីវិមាត្រ ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៩៧៤ ដោយជាងចម្លាក់ និងសាស្ត្រាចារ្យផ្នែកស្ថាបត្យកម្មជនជាតិហុងគ្រី ឈ្មោះ Ernő Rubik។ ដំបូងឡើយ ល្បែងនេះត្រូវបានគេហៅថា គូបវេទមន្ត (Magic Cube)។

ឯកសារដដែលបានបញ្ជាក់ថា គូបរូប៊ិកត្រូវបានចេញផ្សាយជាលក្ខណៈអន្តរជាតិក្នុងឆ្នាំ១៩៨០ ហើយបានក្លាយជានិមិត្តរូបដែលគេស្គាល់ច្រើនបំផុតមួយនៅក្នុងវប្បធម៌ពេញនិយម។ គិតត្រឹមខែមករា ឆ្នាំ២០២៤ គូបនេះត្រូវបានលក់អស់ប្រមាណ ៥០០ លានគូបនៅទូទាំងពិភពលោក ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាល្បែងផ្គុំដែលលក់ដាច់បំផុត និងជាប្រដាប់ក្មេងលេងដែលលក់ដាច់បំផុតក្នុងលោក។

រចនាសម្ព័ន្ធ និងប្រភេទ

ប្រភព: Wikipedia

តាមឯកសាររបស់ Wikipedia គូបរូប៊ិកជាល្បែងផ្គុំដែលអ្នកលេងត្រូវបង្វិលជាន់នីមួយៗរបស់គូប ដើម្បីរៀបចំពណ៌នៅលើមុខគូបឱ្យស្មើគ្នាវិញ។ គូបដើមមានទំហំ ៣×៣×៣ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន គូបរូប៊ិកត្រូវបានផលិតឡើងជាទំហំតូចធំច្រើនកម្រិតផ្សេងៗគ្នា។

យោងតាមការពណ៌នារូបភាពក្នុងឯកសាររបស់ Wikipedia ទំហំទាំងនោះរួមមានគូបតូច ២×២×២ ដែលគេហៅថា Pocket Cube គូប ៤×៤×៤ ដែលមានឈ្មោះថា Rubik's Revenge គូប ៥×៥×៥ ដែលមានឈ្មោះថា Professor's Cube ព្រមទាំងគូបធំៗដូចជា ៦×៦×៦ ៧×៧×៧ ១៣×១៣×១៣ និង ១៧×១៧×១៧។ ក្រៅពីរូបគូប ល្បែងបង្វិលបែបនេះក៏មានរូបរាងជារូបធរណីមាត្រផ្សេងៗទៀតផងដែរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមឯកសាររបស់ Wikipedia ល្បែងនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៩៧៤ ដោយលោក Ernő Rubik ដែលជាជាងចម្លាក់ និងជាសាស្ត្រាចារ្យផ្នែកស្ថាបត្យកម្មជនជាតិហុងគ្រី។ ក្នុងឆ្នាំ១៩៧៨ លោក Rubik បានផ្តល់អាជ្ញាបណ្ណឱ្យក្រុមហ៊ុន Pentangle Puzzles នៅចក្រភពអង់គ្លេស ដើម្បីលក់ល្បែងនេះ។

តាមឯកសារដដែល ក្រុមហ៊ុន Ideal Toy Corp នៅសហរដ្ឋអាមេរិក បានទទួលសិទ្ធិលក់គូបនេះនៅឆ្នាំ១៩៨០ តាមរយៈអ្នកជំនួញឈ្មោះ Tibor Laczi និងលោក Tom Kremer ដែលជាស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុន Seven Towns។ ក្នុងឆ្នាំដដែលនោះ គូបរូប៊ិកត្រូវបានចេញផ្សាយជាលក្ខណៈអន្តរជាតិ ហើយបានចាប់ផ្តើមរីករាលដាលយ៉ាងទូលំទូលាយនៅទូទាំងពិភពលោក។

គូបដើមដែលផលិតដោយក្រុមហ៊ុន Ideal Toy Corp. នៅហុងគ្រី ក្នុងឆ្នាំ១៩៨០ គឺជាគំរូដែលបាននាំល្បែងនេះចេញផ្សាយជាលក្ខណៈអន្តរជាតិជាលើកដំបូង។ ចាប់ពីពេលនោះមក គូបរូប៊ិកបានវិវត្តទៅជាគ្រួសារល្បែងផ្គុំដែលមានទំហំច្រើនបែបផ្សេងៗគ្នា និងបានរក្សាវត្តមានជាប់លាប់ក្នុងពិភពល្បែងរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាមឯកសាររបស់ Wikipedia គូបរូប៊ិកបានទទួលពានរង្វាន់ពិសេសសម្រាប់ល្បែងផ្គុំល្អបំផុត នៅក្នុងពានរង្វាន់ល្បែងប្រចាំឆ្នាំរបស់អាល្លឺម៉ង់ ក្នុងឆ្នាំ១៩៨០។ គិតត្រឹមខែមករា ឆ្នាំ២០២៤ គូបនេះត្រូវបានលក់អស់ប្រមាណ ៥០០ លានគូប ដែលជាចំនួនខ្ពស់បំផុតសម្រាប់ល្បែងផ្គុំ និងសម្រាប់ប្រដាប់ក្មេងលេងនៅទូទាំងពិភពលោក។

ក្នុងវប្បធម៌ពេញនិយម គូបរូប៊ិកបានបង្ហាញវត្តមានក្នុងទម្រង់ជាច្រើន ចាប់ពីគ្រឿងតុបតែង និងគ្រឿងអនុស្សាវរីយ៍តូចៗ រហូតដល់ស្នាដៃសិល្បៈដែលកសាងពីគូបរូប៊ិក ដូចជាស្នាដៃ Dream Big របស់លោក Pete Fecteau។ ឧទាហរណ៍ គូបរូប៊ិកធំបំផុតក្នុងលោកត្រូវបានសាងសង់សម្រាប់ពិព័រណ៍ពិភពលោកឆ្នាំ១៩៨២ នៅទីក្រុង Knoxville រដ្ឋ Tennessee នៃសហរដ្ឋអាមេរិក។ ក្នុងឆ្នាំ២០១៤ គូបនេះក៏ត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុង National Toy Hall of Fame របស់សហរដ្ឋអាមេរិកផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ជាង ៥០ ឆ្នាំបន្ទាប់ពីការបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៩៧៤ គូបរូប៊ិកនៅតែជាល្បែងផ្គុំដែលគេស្គាល់ច្រើនបំផុតមួយនៅលើពិភពលោក។ តាមឯកសាររបស់ Wikipedia គិតត្រឹមខែមករា ឆ្នាំ២០២៤ ចំនួនគូបដែលលក់បានបានកើនដល់ប្រមាណ ៥០០ លានគូប ដែលរក្សាឋានៈរបស់វាជាប្រដាប់ក្មេងលេងដែលលក់ដាច់បំផុតក្នុងលោក។

យោងតាមការពណ៌នារូបភាពក្នុងឯកសាររបស់ Wikipedia វត្តមានរបស់គូបរូប៊ិកមិនមានត្រឹមក្នុងទីផ្សារប្រដាប់ក្មេងលេងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងនៅតាមទីសាធារណៈ បរិវេណសាកលវិទ្យាល័យ និងកន្លែងតុបតែងផ្សេងៗទៀតជុំវិញពិភពលោក ដូចជាគូបធំដែលដំឡើងនៅសាកលវិទ្យាល័យ University of Michigan នៅសហរដ្ឋអាមេរិក និងការប្រើប្រាស់ជាគ្រឿងតុបតែងនៅទីក្រុង Cádiz នៃប្រទេសអេស្ប៉ាញ។ តួលេខលក់ចុងក្រោយបំផុតបង្ហាញថា គូបរូប៊ិកនៅតែមានភាពពេញនិយមខ្ពស់នៅទូទាំងពិភពលោក ជាង ៥០ ឆ្នាំបន្ទាប់ពីវាត្រូវបានបង្កើតឡើង។