ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រទេសរុស្ស៊ី ដែលមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា សហព័ន្ធរុស្ស៊ី គឺជាប្រទេសដែលលាតសន្ធឹងពីភូមិភាគអឺរ៉ុបខាងកើតមកដល់តំបន់អាស៊ីខាងជើង។ តាមវិគីភីឌា ប្រទេសរុស្ស៊ីជាប្រទេសដែលមានផ្ទៃដីធំជាងគេលើពិភពលោក ដោយមានក្រឡាផ្ទៃប្រមាណ ១៧.១២៥.១៩១ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ស្មើនឹងប្រហែល ១/៨ នៃផ្ទៃដីដែលមានមនុស្សរស់នៅលើផែនដី។ ទីក្រុងម៉ូស្គូគឺជារដ្ឋធានី និងជាទីក្រុងធំបំផុត រីឯទីក្រុងសង់ពីទ័របួរគឺជាទីក្រុងធំបន្ទាប់។ ប្រទេសនេះមានប្រជាជនជាង ១៤០ លាននាក់ និងលាតសន្ធឹងឆ្លងកាត់ល្វែងម៉ោង ១១ ព្រមទាំងមានព្រំដែនជាប់នឹងប្រទេសចំនួន ១៤ (ឬ ១៦ បើរាប់រដ្ឋដែលមានការទទួលស្គាល់មានកំណត់)។ រុស្ស៊ីជាមហាអំណាចនុយក្លេអ៊ែរ និងជាសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍នៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ទឹកដីរុស្ស៊ីមានលក្ខណៈចម្រុះខ្លាំង ដោយគ្របដណ្ដប់ទាំងតំបន់ទំនាប ព្រៃក្រាស់ ភ្នំ និងតំបន់ទឹកកក។ ជួរភ្នំអ៊ុយរ៉ាល់បានចែកប្រទេសជាពីរទ្វីបគឺអឺរ៉ុបនិងអាស៊ី។ ទន្លេវ៉ុលកាជាទន្លេវែងជាងគេនៅអឺរ៉ុប និងបឹងបៃកាលជាបឹងទឹកសាបដែលជ្រៅបំផុតនិងចំណាស់បំផុតនៅលើពិភពលោក។ ភ្នំអែលប៊្រូស (Mount Elbrus) នៅភាគខាងត្បូងគឺជាកំពូលភ្នំខ្ពស់បំផុតនៅអឺរ៉ុប។

ទាក់ទងនឹងប្រជាជន វិគីភីឌាបានបញ្ជាក់ថា រុស្ស៊ីមានប្រជាជនប្រមាណ ១៤៤ លាននាក់ (គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០២១) ដែលភាគច្រើនជាជនជាតិរុស្ស៊ី (ប្រហែល ៨០%)។ ក្រុមជនជាតិភាគតិចសំខាន់ៗរួមមាន តាតា អ៊ុយក្រែន និងបាសគៀរ។ ភាសារុស្ស៊ីជាភាសាផ្លូវការ ហើយសាសនាធំជាងគេគឺគ្រិស្តអូធូដុក (Russian Orthodox)។ ប្រជាជនភាគច្រើនរស់នៅក្នុងតំបន់ទីក្រុង ជាពិសេសនៅភាគខាងលិចប្រទេស។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ប្រវត្តិសាស្ត្ររុស្ស៊ីចាប់ផ្ដើមពីរដ្ឋរូសកៀវ (Kievan Rus') នៅសតវត្សទី៩ ដែលជាសហព័ន្ធមួយនៅអឺរ៉ុបខាងកើត។ ក្រោយការធ្លាក់ចុះនៃរូសកៀវក្នុងសតវត្សទី១៣ ដោយសារការលុកលុយរបស់ម៉ុងហ្គោល មជ្ឈមណ្ឌលអំណាចបានផ្លាស់ទៅក្រុងម៉ូស្គូ ដែលក្រោយមកបានក្លាយជារដ្ឋត្សាររុស្ស៊ី (Tsardom of Russia) ក្រោមការដឹកនាំរបស់ត្សារអ៊ីវ៉ានទី៤ (Ivan the Terrible)។

ក្នុងអំឡុងសតវត្សទី១៨ ត្សារពីទ័រទី១ (Peter the Great) បានពង្រីកអំណាចនិងកែទម្រង់ប្រទេស ដោយបានប្រកាសបង្កើតចក្រភពរុស្ស៊ីនៅឆ្នាំ១៧២១។ ចក្រភពនេះបានពង្រីកវិសាលភាពយ៉ាងខ្លាំងទៅក្នុងតំបន់អាស៊ីកណ្តាលនិងស៊ីបេរី។ នៅដើមសតវត្សទី២០ បដិវត្តន៍បុលសេវិកឆ្នាំ១៩១៧ បានផ្ដួលរំលំរបបត្សារ និងនាំទៅដល់ការបង្កើតសហភាពសូវៀតក្នុងឆ្នាំ១៩២២។ សហភាពសូវៀតបានក្លាយជាមហាអំណាចកុម្មុយនីស្ត ដែលមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ និងសង្គ្រាមត្រជាក់។ បន្ទាប់ពីការដួលរលំនៃសហភាពសូវៀតក្នុងឆ្នាំ១៩៩១ សហព័ន្ធរុស្ស៊ីបានលេចឡើងជារដ្ឋស្នងបន្ត។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា សេដ្ឋកិច្ចរុស្ស៊ីគឺជាសេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេមួយក្នុងពិភពលោក ដោយពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើធនធានធម្មជាតិ ជាពិសេសប្រេងកាត ឧស្ម័នធម្មជាតិ និងរ៉ែផ្សេងៗ។ ប្រទេសនេះជាអ្នកនាំចេញថាមពលធំបំផុតមួយទៅកាន់ទ្វីបអឺរ៉ុប និងពិភពលោក។ កសិកម្មក៏ជាវិស័យសំខាន់ដែរ ដោយរុស្ស៊ីជាអ្នកផលិតស្រូវសាលីធំមួយ។ ទោះយ៉ាងណា សេដ្ឋកិច្ចរុស្ស៊ីប្រឈមនឹងការដាក់ទណ្ឌកម្មពីលោកខាងលិច និងបញ្ហាអតិផរណា។

ផ្នែកវប្បធម៌ រុស្ស៊ីមានកេរដំណែលដ៏សម្បូរបែប។ វិគីភីឌាបានរាយការណ៍អំពីសមិទ្ធផលក្នុងវិស័យអក្សរសាស្ត្រដូចជា លោកឡេអូ ថុលស្តយ (Leo Tolstoy) និងលោកហ្វីយ៉ូឌ័រ ដូស្តូយ៉េវស្គី (Fyodor Dostoevsky) ក៏ដូចជាតន្ត្រីករដូចជាលោកពីយ៉ូទ័រ អ៊ីលីច ឆៃកូវស្គី (Pyotr Ilyich Tchaikovsky)។ សិល្បៈរបាំបាឡេត៍ (ballet) របស់រុស្ស៊ីក៏ល្បីល្បាញទូទាំងពិភពលោកដែរ។ លើសពីនេះ រុស្ស៊ីមានបេតិកភណ្ឌស្ថាបត្យកម្មល្អឯក ដូចជា វិហារសង់បាស៊ីល (Saint Basil's Cathedral) និង វិមានពីទ័រអូហ្វ (Peterhof Palace) ដែលជាតំបន់បេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់យូណេស្កូ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ន រុស្ស៊ីកំពុងស្ថិតក្រោមការយកចិត្តទុកដាក់ពីសហគមន៍អន្តរជាតិ ជាពិសេសទាក់ទងនឹងការលុកលុយអ៊ុយក្រែនដែលបានចាប់ផ្ដើមនៅឆ្នាំ២០២២។ តាមវិគីភីឌា សង្គ្រាមនេះបាននាំឱ្យមានការដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរពីបណ្ដាប្រទេសលោកខាងលិច និងបានបង្កើនភាពតានតឹងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ។ ការដឹកនាំរបស់លោកប្រធានាធិបតីវ្ល៉ាឌីមៀរ ពូទីន (Vladimir Putin) បានទទួលការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងពីអន្តរជាតិ ខណៈដែលនៅក្នុងប្រទេសមានការប្រឆាំងនិងការប៉ះទង្គិចផ្នែកសិទ្ធិមនុស្ស។

សម្រាប់អ្នកអានរបស់ KhmerPulse នៅកម្ពុជា រុស្ស៊ីមានសារៈសំខាន់ជាប្រវត្តិសាស្ត្រក្នុងនាមជាសម្ព័ន្ធមិត្តដ៏យូរលង់ និងជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់សព្វាវុធដ៏សំខាន់។ កម្ពុជានិងរុស្ស៊ីរក្សាទំនាក់ទំនងការទូតដ៏ជិតស្និទ្ធ ហើយប្រទេសរុស្ស៊ីក៏ជាគោលដៅទេសចរណ៍និងការសិក្សាសម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជាមួយចំនួនផងដែរ។ ការយល់ដឹងអំពីរុស្ស៊ីជួយឱ្យអ្នកអានតាមដានព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោកដែលអាចប៉ះពាល់ដល់តំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ រួមទាំងថាមពល និងសន្តិសុខ។