ភាសារុស្ស៊ី

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ភាសារុស្ស៊ី គឺជាភាសាស្លាវខាងកើត (East Slavic) ដែលស្ថិតនៅក្នុងអំបូរភាសាឥណ្ឌូ-អឺរ៉ុប។ យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា (Wikipedia) ជាភាសាអង់គ្លេស និងភាសាខ្មែរ ភាសារុស្ស៊ីជាភាសាដើមរបស់ប្រជាជនរុស្ស៊ី ហើយធ្លាប់ជាភាសាផ្លូវការទាំងផ្នែកច្បាប់ (de jure) និងការអនុវត្តជាក់ស្តែង (de facto) របស់អតីតសហភាពសូវៀត។ បន្ទាប់ពីការរំលាយសហភាពសូវៀត ភាសានេះបានបន្តជាភាសាផ្លូវការមួយរបស់សហព័ន្ធរុស្ស៊ី និងប្រទេសឯករាជ្យមួយចំនួន រួមមាន បេឡារុស កាហ្សាក់ស្ថាន កៀហ្ស៊ីស៊ីស្ថាន និងតាជីគីស្ថាន។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ តាម Wikipedia ភាសារុស្ស៊ីនៅតែត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយជាភាសាទំនាក់ទំនង (lingua franca) នៅក្នុងប្រទេសជាច្រើន ដូចជា អ៊ុយក្រែន ម៉ុលដូវ៉ា តំបន់កូកាស៊ីស អាស៊ីកណ្តាល ព្រមទាំងកម្រិតមួយចំនួននៅក្នុងរដ្ឋបាល់ទិក (ឡេតូនី អេស្តូនី) និងអ៊ីស្រាអែល។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ការបែងចែកភូមិសាស្ត្រនៃអ្នកនិយាយភាសារុស្ស៊ី ផ្តោតសំខាន់ទៅលើតំបន់អឺរ៉ុបខាងកើត និងអាស៊ីកណ្តាល ដែលធ្លាប់ជាផ្នែកនៃសហភាពសូវៀត។ តាមទិន្នន័យដែលបានដកស្រង់ដោយ Wikipedia ពីផែនទីសមត្ថភាពឆ្នាំ ២០០៤ ប្រទេសបេឡារុស អ៊ុយក្រែន និងកាហ្សាក់ស្ថាន មានភាគរយខ្ពស់នៃប្រជាជនដែលអាចនិយាយ ឬយល់ភាសារុស្ស៊ី។ ជាក់ស្តែង ជំរឿនប្រជាជននៅបេឡារុសឆ្នាំ ២០០៩ បង្ហាញថា នៅក្នុងតំបន់ជាច្រើន ប្រជាជននិយាយភាសារុស្ស៊ីនៅផ្ទះច្រើនជាងភាសាបេឡារុស ជាពិសេសនៅក្នុងទីក្រុងធំៗ។ រីឯនៅអេស្តូនី ជំរឿនឆ្នាំ ២០០០ បានកត់ត្រាថាមានសហគមន៍និយាយភាសារុស្ស៊ីយ៉ាងសំខាន់ ដែលភាគច្រើនជាជនជាតិរុស្ស៊ីដែលបានតាំងទីលំនៅក្នុងសម័យសូវៀត។ នៅអ៊ុយក្រែន ជំរឿនឆ្នាំ ២០០១ បានបង្ហាញថា មានអ្នកនិយាយភាសារុស្ស៊ីជាភាសាដើមយ៉ាងច្រើន ជាពិសេសនៅភាគខាងកើតនិងខាងត្បូងនៃប្រទេស។

ដើម្បីយល់កាន់តែច្បាស់អំពីភាពចម្រុះនៃភាសារុស្ស៊ី ផែនទីគ្រាមភាសារុស្ស៊ីក្នុងឆ្នាំ ១៩១៥ បានបង្ហាញពីការបែងចែកជាបីក្រុមធំៗ គឺគ្រាមភាសាខាងជើង គ្រាមភាសាកណ្តាល និងគ្រាមភាសាខាងត្បូង។ គ្រាមភាសាខាងជើងមានដូចជា គ្រាមអាខានជែលស្ក៍ (Arkhangelsk) និងគ្រាមណូវហ្គោរ៉ដ (Novgorod) រីឯគ្រាមកណ្តាលដ៏សំខាន់គឺគ្រាមមូស្គូ (Moscow) ដែលក្រោយមកបានក្លាយជាគ្រាមស្តង់ដារសម្រាប់ភាសារុស្ស៊ីទំនើប។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃការសរសេរភាសារុស្ស៊ីមានជាប់ទាក់ទងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយនឹងការទទួលយកសាសនាគ្រីស្ត និងអក្សរស៊ីរីលីក (Cyrillic) ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយពួកបុព្វជិត Cyril និង Methodius ក្នុងសតវត្សរ៍ទី ៩។ វិគីភីឌារាយការណ៍ថា ភាសារុស្ស៊ីមានការអភិវឌ្ឍចេញពីភាសាស្លាវបុរាណខាងកើត (Old East Slavic) ដែលត្រូវបានប្រើនៅក្នុងរដ្ឋ Rus' ពីសតវត្សរ៍ទី ១០ ដល់ ១៥។ ភស្តុតាងមួយនៃការអភិវឌ្ឍអក្សរសិល្ប៍ដំបូងគឺសាត្រាស្លឹករឹត Ostromir Gospels ដែលបានចងក្រងនៅចន្លោះឆ្នាំ ១០៥៦-១០៥៧ ហើយត្រូវបានរក្សាទុកនៅក្នុងបណ្ណាល័យជាតិរុស្ស៊ីរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។

ការបោះពុម្ពសៀវភៅដំបូងបង្អស់ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងភាសាស្លាវខាងកើត ត្រូវបានធ្វើឡើងដោយ Ivan Fyodorov នៅឆ្នាំ ១៥៧៤ ក្នុងទីក្រុង Lviv (បច្ចុប្បន្នជាផ្នែកមួយនៃអ៊ុយក្រែន)។ សៀវភៅ Azbuka នេះគឺជាសៀវភៅសិក្សាអក្សរស៊ីរីលីកដំបូងគេ ហើយបានបង្ហាញពីការប្រើប្រាស់អក្សរសម្រាប់ការបង្រៀននៅក្នុងតំបន់។ ក្រោយមកនៅសតវត្សរ៍ទី ១៧ សៀវភៅ ABC បោះពុម្ពនៅទីក្រុងមូស្គូក្នុងឆ្នាំ ១៦៩៤ បានបន្តការអភិវឌ្ឍការសិក្សាអក្សរស៊ីរីលីក ដូចបង្ហាញក្នុងទំព័រមួយដែលមានអក្សរ П។

នៅសម័យទំនើប ភាសារុស្ស៊ីត្រូវបានធ្វើស្តង់ដារដោយផ្អែកលើគ្រាមកណ្តាល ជាពិសេសគ្រាមមូស្គូ ហើយបានក្លាយជាភាសានៃការទំនាក់ទំនងផ្លូវការ វិទ្យាសាស្ត្រ និងវប្បធម៌នៅទូទាំងចក្រភពរុស្ស៊ី និងក្រោយមកសហភាពសូវៀត។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ភាសារុស្ស៊ីមិនត្រឹមតែជាមធ្យោបាយទំនាក់ទំនងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាឧបករណ៍សេដ្ឋកិច្ចនិងវប្បធម៌ដ៏សំខាន់ផងដែរ។ យោងតាម Wikipedia ភាសារុស្ស៊ីត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាភាសាទំនាក់ទំនងសំខាន់ក្នុងពាណិជ្ជកម្មនិងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច នៅក្នុងតំបន់អឺរ៉ុបខាងកើត និងអាស៊ីកណ្តាល។ ការយល់ដឹងភាសារុស្ស៊ីជារឿយៗជាតម្រូវការសម្រាប់ការងារក្នុងវិស័យរដ្ឋាភិបាល និងអាជីវកម្មនៅក្នុងប្រទេសដែលធ្លាប់ជាផ្នែកនៃសហភាពសូវៀត។ ក្រៅពីនេះ ភាសារុស្ស៊ីជាភាសាមួយដែលត្រូវបានប្រើក្នុងវេទិកាអន្តរជាតិនានា និងជាភាសាការទូតមួយដ៏មានឥទ្ធិពល។

ខាងផ្នែកវប្បធម៌ ភាសារុស្ស៊ីគឺជាភាសានៃស្នាដៃអក្សរសិល្ប៍ពិភពលោកជាច្រើន ដែលត្រូវបានបកប្រែទៅជាភាសាជាច្រើន ហើយមានឥទ្ធិពលដល់វប្បធម៌ពិភពលោក។ សាត្រាស្លឹករឹត Ostromir Gospels ជាសក្ខីភាពនៃប្រពៃណីសរសេររឹងមាំដែលបានបន្តដល់សម័យទំនើប។ ដូចគ្នានេះ ការបោះពុម្ពសៀវភៅ ABC នៅសតវត្សរ៍ទី ១៧ បានបង្ហាញពីការរីកចម្រើននៃការអប់រំនិងការផ្សព្វផ្សាយចំណេះដឹងតាមរយៈភាសារុស្ស៊ី។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅក្នុងបរិបទនយោបាយនិងសង្គមបច្ចុប្បន្ន សំណួរអំពីឋានៈនិងការប្រើប្រាស់ភាសារុស្ស៊ីនៅក្នុងប្រទេសក្រោយសម័យសូវៀតបានក្លាយជាប្រធានបទដែលគេចាប់អារម្មណ៍ជាអន្តរជាតិ។ ជាពិសេសនៅអ៊ុយក្រែន ទិន្នន័យជំរឿនឆ្នាំ ២០០១ ដែលត្រូវបានចេញផ្សាយដោយ Wikipedia បង្ហាញថាមានភាពខុសគ្នាយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការប្រើប្រាស់ភាសារុស្ស៊ីរវាងតំបន់នានា ដោយភាគខាងកើតនិងភាគខាងត្បូងមានអ្នកនិយាយភាសារុស្ស៊ីជាភាសាដើមច្រើនជាងភាគខាងលិច។ បញ្ហាភាសានេះត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាកត្តាមួយដែលបានរួមចំណែកដល់ភាពតានតឹងនយោបាយ និងជម្លោះនៅក្នុងប្រទេស។

សម្រាប់អ្នកអានរបស់ KhmerPulse ការយល់ដឹងអំពីស្ថានភាពភាសារុស្ស៊ីមានសារៈសំខាន់ ព្រោះវាជាភាសាដែលមានឥទ្ធិពលនៅក្នុងតំបន់ដ៏ធំមួយ ហើយការផ្លាស់ប្តូរនៅក្នុងឋានៈរបស់វាអាចជះឥទ្ធិពលដល់ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ។ លើសពីនេះ កម្ពុជាមានប្រវត្តិទាក់ទងនឹងភាសារុស្ស៊ីតាមរយៈអ្នកសិក្សាជំនាន់មុនដែលបានទៅសិក្សានៅសហភាពសូវៀត ហើយភាសានេះនៅតែបន្តមានវត្តមាននៅក្នុងវិស័យអប់រំនិងអាជីវកម្មមួយចំនួន។