KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់១៣ មិថុនា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ១៣ មិថុនា ២០២៦

ព្រះវិហារ Sagrada Família

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

Sagrada Família មើលពីសួន Park Güell ក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ ប្រភព: Wikipedia

ព្រះវិហារ Sagrada Família មានឈ្មោះជាផ្លូវការថា Basílica i Temple Expiatori de la Sagrada Família គឺជាព្រះវិហារកាតូលិកមួយដែលកំពុងសាងសង់នៅក្នុងសង្កាត់ Eixample នៃទីក្រុង Barcelona តំបន់ Catalonia ប្រទេសអេស្ប៉ាញ។ តាមការរាយការណ៍របស់វិគីភីឌា ព្រះវិហារនេះត្រូវបានរចនាឡើងដោយស្ថាបត្យករជនជាតិកាតាឡាន Antoni Gaudí ហើយវាគឺជាព្រះវិហារកាតូលិកដែលមិនទាន់បញ្ចប់ធំជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោក។ ការសាងសង់បានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ ១៨៨២ ហើយរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ វានៅតែស្ថិតក្នុងដំណើរការសាងសង់ ដោយបានចំណាយពេលជាង ១៤០ ឆ្នាំ។

Sagrada Família មានលក្ខណៈពិសេសដោយសារការរចនាដ៏ស្មុគស្មាញរបស់វា ដោយរួមបញ្ចូលកំពូលប៉មចំនួន ១៨ ដែលតំណាងឱ្យព្រះយេស៊ូគ្រិស្ត វឺដ្យីនម៉ារី អ្នកផ្សាយដំណឹងល្អទាំងបួន និងសាវកទាំង ១២ នាក់។ យោងតាម UNESCO ព្រះវិហារនេះត្រូវបានដាក់បញ្ចូលទៅក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោកនៅឆ្នាំ ២០០៥ ជាផ្នែកនៃ "ស្នាដៃរបស់ Antoni Gaudí" ដែលបានចុះបញ្ជីតាំងពីឆ្នាំ ១៩៨៤។ សម្តេចប៉ាប Benedict XVI បានធ្វើពិធីតែងតាំងព្រះវិហារនេះនៅថ្ងៃទី ៧ វិច្ឆិកា ២០១០ ដោយប្រកាសជាបាស៊ីលីកាតូចមួយ ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាទីសក្ការៈដ៏សំខាន់សម្រាប់អ្នកជឿកាតូលិក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ផែនការទិដ្ឋភាពនៃ Sagrada Família ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា Sagrada Família ស្ថិតនៅចំកណ្តាលនៃសង្កាត់ Eixample ដែលជាតំបន់ដែលបានរៀបចំផែនការជាលក្ខណៈក្រឡាចត្រង្គនៅសតវត្សរ៍ទី ១៩។ តំបន់នេះជាផ្នែកមួយនៃទីក្រុង Barcelona ដែលជារាជធានីនៃតំបន់ Catalonia ដែលមានភាសាផ្លូវការពីរគឺកាតាឡាន និងអេស្ប៉ាញ។ ទីតាំងរបស់ព្រះវិហារនេះគ្របដណ្តប់លើប្លុកទាំងមូល ហើយវាបានក្លាយជាផ្នែកសំខាន់មួយនៃទិដ្ឋភាពទីក្រុង ដោយទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចររាប់លាននាក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ ទោះបីជាគ្មានសហគមន៍លំនៅដ្ឋាននៅក្នុងបរិវេណព្រះវិហារក៏ដោយ ក៏ឥទ្ធិពលរបស់វាទៅលើសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមក្នុងតំបន់គឺមានទំហំធំធេងណាស់។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

គំនូរ 'The Cathedral of the Paupers' ដោយ Joaquim Mir ឆ្នាំ ១៨៩៨ ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា គំនិតនៃការសាងសង់ព្រះវិហារមួយឧទ្ទិសដល់គ្រួសារបរិសុទ្ធ (Holy Family) ត្រូវបានផ្តួចផ្តើមដោយអង្គការសាសនាមួយ ហើយការសាងសង់ដំបូងត្រូវបានដឹកនាំដោយស្ថាបត្យករ Francisco de Paula del Villar ក្នុងរចនាបថហ្គោធិកនៅថ្ងៃទី ១៩ មីនា ១៨៨២។ ប៉ុន្តែមួយឆ្នាំក្រោយមក តំណែងនេះត្រូវបានប្រគល់ឱ្យលោក Antoni Gaudí ដែលនៅវ័យ ៣១ ឆ្នាំ។ Gaudí បានកែប្រែការរចនាទាំងស្រុង ដោយបន្ថែមទម្រង់ដែលបំផុសចេញពីធម្មជាតិ និងរចនាសម្ព័ន្ធបដិវត្តន៍ ដែលនាំឱ្យការសាងសង់នេះក្លាយជាគម្រោងជីវិតរបស់គាត់។

Gaudí បានធ្វើការលើ Sagrada Família អស់រយៈពេលជាង ៤០ ឆ្នាំ ដោយផ្នែកខាងមុខនៃកំណើត (Nativity Façade) ត្រូវបានបញ្ចប់ក្នុងអំឡុងពេលគាត់នៅរស់។ ក្រោយពីគាត់ទទួលមរណភាពដោយសារគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នៅឆ្នាំ ១៩២៦ ការសាងសង់បានបន្តដោយស្ថាបត្យករជាបន្តបន្ទាប់ ប៉ុន្តែត្រូវបានរំខានដោយសង្គ្រាមស៊ីវិលអេស្ប៉ាញ (១៩៣៦-១៩៣៩)។ ក្នុងអំឡុងពេលនោះ ក្រុមអ្នកបះបោរបានដុតបំផ្លាញគំរូ និងឯកសារសំខាន់ៗជាច្រើនរបស់ Gaudí ដែលបង្កការលំបាកដល់ការបន្តការសាងសង់។

ទោះជាយ៉ាងណា ការសាងសង់បានបន្តឡើងវិញក្រោយសង្គ្រាម ដោយពឹងផ្អែកលើគំរូដែលនៅសេសសល់ និងការស្រាវជ្រាវយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់។ ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗរួមមានការបញ្ចប់ផ្នែកខាងមុខនៃទុក្ខកម្ម (Passion Façade) និងការតែងតាំងជាបាស៊ីលីកានៅឆ្នាំ ២០១០។ សព្វថ្ងៃនេះ គេប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាទំនើបដូចជាការរចនាដោយកុំព្យូទ័រ ដើម្បីបន្តគំរោងដ៏អស្ចារ្យនេះ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ចម្លាក់ក្រុមកុមារទេវតានៅផ្នែកខាងមុខនៃព្រះវិហារ ប្រភព: Wikipedia

ព្រះវិហារ Sagrada Família មិនត្រឹមតែជាទីសក្ការៈប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាកត្តាជំរុញសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់សម្រាប់ទីក្រុង Barcelona និងតំបន់ Catalonia ផងដែរ។ តាមវិគីភីឌា ក្នុងមួយឆ្នាំៗ មានភ្ញៀវទេសចរប្រមាណ ៤.៥ លាននាក់ចូលទស្សនា ដែលបង្កើតប្រាក់ចំណូលយ៉ាងច្រើនសម្រាប់គម្រោងសាងសង់ និងសេដ្ឋកិច្ចមូលដ្ឋាន។ លក្ខណៈពិសេសមួយគឺ ការសាងសង់នេះពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើមូលនិធិឯកជន ពោលគឺពីការបរិច្ចាគនិងថ្លៃចូលទស្សនារបស់ភ្ញៀវទេសចរ ដោយគ្មានជំនួយពីរដ្ឋាភិបាល ឬវិហារកាតូលិកឡើយ។ គំរូហិរញ្ញវត្ថុនេះបានធ្វើឱ្យ Sagrada Família ក្លាយជាគម្រោងសាសនាមួយដែលមានឯករាជ្យភាពខ្ពស់។

តាមផ្នែកវប្បធម៌ ព្រះវិហារនេះគឺជាតំណាងកំពូលនៃស្ថាបត្យកម្មកាតាឡានម៉ូឌឺននីស (Catalan Modernism) ដែលរួមបញ្ចូលនិមិត្តរូបគ្រីស្តសាសនាយ៉ាងស៊ីជម្រៅនៅគ្រប់ផ្នែក។ ផ្នែកខាងមុខទាំងបីគឺ កំណើត (Nativity) ទុក្ខកម្ម (Passion) និងសិរីរុងរឿង (Glory) បង្ហាញពីដំណើរជីវិតរបស់ព្រះយេស៊ូគ្រិស្តតាមរយៈរូបចម្លាក់ដ៏ល្អិតល្អន់។ សិល្បករជប៉ុន Etsuro Sotoo ដែលជាអ្នកកាន់សាសនាគ្រីស្ត បានចូលរួមចម្លាក់ផ្នែកខ្លះនៅលើផ្នែកខាងមុខនៃកំណើត។ ផ្នែកខាងក្នុងនៃព្រះវិហារមានសសរដែលមានទម្រង់ដូចដើមឈើ ដែលត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីទ្រទម្ងន់ដំបូលតាមកម្លាំងធម្មជាតិ រួមជាមួយនឹងកញ្ចក់ពណ៌ដែលបង្កើតពន្លឺប្លែកៗ នាំមកនូវបរិយាកាសខាងវិញ្ញាណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ។ ការដាក់បញ្ចូលទៅក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់ UNESCO បញ្ជាក់ពីតម្លៃវប្បធម៌សកលនៃស្នាដៃនេះ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

កំពូលនៃប៉មព្រះយេស៊ូគ្រិស្តដែលបានបញ្ចប់នៅខែកុម្ភៈ ២០២៦ ប្រភព: Wikipedia

នៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២៦ ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់មួយបានកើតឡើង នៅពេលដែលកំពូលនៃប៉មព្រះយេស៊ូគ្រិស្ត (Tower of Jesus Christ) ត្រូវបានបញ្ចប់ជាស្ថាពរ ដូចបានរាយការណ៍ដោយវិគីភីឌា។ ប៉មនេះមានកម្ពស់ ១៧២.៥ ម៉ែត្រ ធ្វើឱ្យ Sagrada Família ក្លាយជាអគារសាសនាដែលខ្ពស់ជាងគេនៅទ្វីបអឺរ៉ុប និងជានិមិត្តរូបនៃការខិតខំប្រឹងប្រែងរាប់ជំនាន់។ ការបញ្ចប់នេះជាផ្នែកមួយនៃគោលដៅបញ្ចប់គម្រោងទាំងមូលនៅជុំវិញខួប ១០០ ឆ្នាំនៃការទទួលមរណភាពរបស់ Gaudí (ឆ្នាំ ២០២៦) ប៉ុន្តែការងារលើផ្នែកខាងមុខសិរីរុងរឿង (Glory Façade) និងការតុបតែងលម្អិតនៅតែបន្ត។

ទោះបីជាមានការពន្យាពេលដោយសារជំងឺរាតត្បាត COVID-19 ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមក ក្រុមការងារបានប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាទំនើបដូចជាការកាត់ថ្មដោយម៉ាស៊ីន CNC ដើម្បីពន្លឿនដំណើរការ និងរក្សាបាននូវចក្ខុវិស័យដើមរបស់ Gaudí។ សម្រាប់ប្រជាជនខ្មែរ ព្រះវិហារ Sagrada Família គឺជាឧទាហរណ៍មួយនៃការប្តេជ្ញាចិត្តរយៈពេលវែងចំពោះសិល្បៈ និងជំនឿ ដែលអាចប្រៀបធៀបបានទៅនឹងការសាងសង់ប្រាសាទនានាក្នុងសម័យអង្គរ។ វាក៏ជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏ពេញនិយមសម្រាប់អ្នកធ្វើដំណើរខ្មែរដែលទៅកាន់អឺរ៉ុប និងជាការរំលឹកថាស្នាដៃដ៏អស្ចារ្យអាចចំណាយពេលរាប់ជំនាន់ដើម្បីបញ្ចប់។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

សម្តេចប៉ាប Leo XIV ប្រទានពរដល់ប៉មកណ្តាលនៃ Sagrada Familia ក្នុងខួប ១០០ ឆ្នាំមរណភាព Gaudí

សម្តេចប៉ាប Leo XIV នឹងយាងទៅប្រទានពរដល់ប៉មព្រះយេស៊ូគ្រីស្ទនៅព្រះវិហារ Sagrada Familia ក្នុងទីក្រុងបាសេឡូណា នាថ្ងៃពុធនេះ ដែលត្រូវនឹងថ្ងៃគម្រប់ ១០០ ឆ្នាំនៃមរណភាពរបស់ស្ថាបត្យករ Antoni Gaudí ហើយព្រះវិហារនេះក៏ក្លាយជាព្រះវិហារខ្ពស់ជាងគេលើពិភពលោកផងដែរ។

6 sources · France 24, France 24, France 24