ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ក្រុងសាន់ហ្វ្រាន់ស៊ីស្កូ (San Francisco) ដែលមានឈ្មោះផ្លូវការថា ទីក្រុង និងខោនធីនៃសាន់ហ្វ្រាន់ស៊ីស្កូ គឺជាទីក្រុងដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេទី៤ នៅក្នុងរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា និងជាទីក្រុងដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេទី១៧ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយមានប្រជាជន ៨២៦ ០៧៩ នាក់ក្នុងឆ្នាំ២០២៥។ ក្នុងចំណោមទីក្រុងនានានៅសហរដ្ឋអាមេរិកដែលមានប្រជាជន ២០០ ០០០ នាក់ឡើងទៅ សាន់ហ្វ្រាន់ស៊ីស្កូស្ថិតនៅលំដាប់ទី១ ខាងប្រាក់ចំណូលសម្រាប់មនុស្សម្នាក់ លំដាប់ទី២ ខាងដង់ស៊ីតេប្រជាជន និងលំដាប់ទី៦ ខាងប្រាក់ចំណូលសរុប គិតត្រឹមឆ្នាំ២០២៤។ តំបន់ស្ថិតិទីក្រុងរបស់វាមានអ្នករស់នៅប្រមាណ ៤,៦ លាននាក់ ដែលជាតំបន់ធំជាងគេទី១៣ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ខណៈដែលតំបន់ស្ថិតិរួម សាន់ហូសេ-សាន់ហ្វ្រាន់ស៊ីស្កូ-អូកឡង់ មានអ្នករស់នៅប្រមាណ ៩,២ លាននាក់ ជាតំបន់ធំបំផុតទី៥។

សាន់ហ្វ្រាន់ស៊ីស្កូស្ថិតនៅលើចុងឧបទ្វីបរវាងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក និងឆកសមុទ្រសាន់ហ្វ្រាន់ស៊ីស្កូ។ ទីក្រុងនេះត្រូវបានស្គាល់ទូទាំងពិភពលោកតាមរយៈស្ពាន Golden Gate រថភ្លើងខ្សែកាប (Cable Cars) កោះ Alcatraz និងវប្បធម៌ចម្រុះ។ វាក៏ជាមជ្ឈមណ្ឌលសំខាន់នៃបច្ចេកវិទ្យា និងហិរញ្ញវត្ថុ ដែលជាផ្នែកមួយនៃតំបន់ Silicon Valley ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ទីក្រុងនេះគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដីប្រមាណ ១២១ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ នៅចុងឧបទ្វីបសាន់ហ្វ្រាន់ស៊ីស្កូ។ ភូមិសាស្ត្រមានលក្ខណៈជាភ្នំ និងជ្រលងភ្នំ ជាមួយនឹងចំណុចខ្ពស់ៗដូចជា Twin Peaks និង Mount Davidson ។ អាកាសធាតុជាប្រភេទមេឌីទែរ៉ាណេ ដោយមានរដូវក្តៅស្ងួត និងរដូវរងាសើម ព្រមទាំងមានអ័ព្ទជាប្រចាំនៅរដូវក្តៅ។ កោះសំខាន់ៗរួមមាន Alcatraz, Treasure Island និងកោះ Farallon ដែលស្ថិតនៅក្នុងឈូងសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក។

ប្រជាជនសាន់ហ្វ្រាន់ស៊ីស្កូមានភាពចម្រុះជាតិសាសន៍យ៉ាងខ្លាំង។ តាមជំរឿនឆ្នាំ២០២០ ប្រជាជនរួមមានជនជាតិស្បែកស (មិនមែនហ៊ីស្ប៉ានិក) ប្រមាណ ៣៩% ជនជាតិអាស៊ី ៣៤% ជនជាតិហ៊ីស្ប៉ានិក/ឡាទីន ១៥% និងជនជាតិស្បែកខ្មៅឬអាហ្វ្រិកអាមេរិក ៥%។ សហគមន៍ជនជាតិចិន ដែលមានវត្តមានតាំងពីសម័យ Gold Rush គឺជាក្រុមធំជាងគេក្នុងចំណោមជនជាតិអាស៊ី។ ក៏មានសហគមន៍ហ្វីលីពីន វៀតណាម និងកម្ពុជាតូចៗផងដែរ។ ភាសានិយាយរួមមាន អង់គ្លេស អេស្ប៉ាញ ចិនកាតាំង ចិនកុកងឺ និងតាហ្គាឡុក។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា តំបន់ដែលជាក្រុងសាន់ហ្វ្រាន់ស៊ីស្កូបច្ចុប្បន្ន ត្រូវបានរស់នៅដោយកុលសម្ព័ន្ធ Ohlone អស់រាប់ពាន់ឆ្នាំ មុនពេលពួកអឺរ៉ុបមកដល់។ នៅឆ្នាំ១៧៧៦ អ្នករុករកជនជាតិអេស្ប៉ាញ Juan Bautista de Anza បានបង្កើត Presidio of San Francisco និង Mission San Francisco de Asís (Mission Dolores) ដែលជាការតាំងទីលំនៅដំបូងរបស់អឺរ៉ុប។ បន្ទាប់ពីម៉ិកស៊ិកទទួលបានឯករាជ្យពីអេស្ប៉ាញនៅឆ្នាំ១៨២១ ទីក្រុងនេះក្លាយជាផ្នែកនៃប្រទេសម៉ិកស៊ិក។ នៅឆ្នាំ១៨៤៦ ក្នុងសង្គ្រាមម៉ិកស៊ិក-អាមេរិក កងទ័ពជើងទឹកសហរដ្ឋអាមេរិកបានដណ្តើមកាន់កាប់តំបន់នេះ ហើយប្តូរឈ្មោះពី Yerba Buena ទៅជា San Francisco នៅឆ្នាំ១៨៤៧។

ការរកឃើញមាស (Gold Rush) នៅរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ាក្នុងឆ្នាំ១៨៤៩ បណ្តាលឱ្យមានកំណើនប្រជាជន និងសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងខ្លាំង ដោយប្រែក្លាយទីក្រុងតូចមួយឱ្យក្លាយជាកំពង់ផែ និងមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់។ នៅចុងសតវត្សទី១៩ មានការរើសអើងប្រឆាំងជនជាតិចិន ដែលនាំឱ្យអនុម័តច្បាប់ Chinese Exclusion Act ឆ្នាំ១៨៨២។ ការរញ្ជួយដីនៅឆ្នាំ១៩០៦ និងអគ្គិភ័យជាបន្តបន្ទាប់ បានបំផ្លាញទីក្រុងស្ទើរទាំងស្រុង ប៉ុន្តែត្រូវបានកសាងឡើងវិញយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ ពិព័រណ៍អន្តរជាតិ Panama–Pacific Exposition ក្នុងឆ្នាំ១៩១៥ ជាការបង្ហាញពីការងើបឡើងវិញនេះ។

នៅសតវត្សទី២០ សាន់ហ្វ្រាន់ស៊ីស្កូបានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃចលនាប្រឆាំងវប្បធម៌ (Counterculture) ដូចជា Summer of Love ឆ្នាំ១៩៦៧ និងជាកន្លែងកំណើតនៃចលនាសិទ្ធិ LGBTQ ។ សង្កាត់ Castro ត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាជាទីក្រុងស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាដំបូងគេមួយ។ ក្រោយមក ទីក្រុងវិវត្តទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលបច្ចេកវិទ្យា ដោយមានក្រុមហ៊ុនដូចជា Salesforce, Twitter (X) និង Uber ដាក់ទីស្នាក់ការនៅទីនេះ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា សេដ្ឋកិច្ចក្រុងសាន់ហ្វ្រាន់ស៊ីស្កូពឹងផ្អែកលើវិស័យបច្ចេកវិទ្យា សេវាហិរញ្ញវត្ថុ ទេសចរណ៍ និងសេវាជំនាញជាច្រើន។ តំបន់ Financial District ត្រូវបានគេហៅថា “Wall Street of the West” ដោយមានទីស្នាក់ការកណ្តាលរបស់ធនាគារ និងក្រុមហ៊ុនធំៗ។ អាគារ Salesforce Tower គឺជាអគារខ្ពស់ជាងគេនៅក្នុងទីក្រុង។ កំពង់ផែសាន់ហ្វ្រាន់ស៊ីស្កូដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការដឹកជញ្ជូនទំនិញទៅកាន់អាស៊ី និងអឺរ៉ុប។

ផ្នែកវប្បធម៌ សាន់ហ្វ្រាន់ស៊ីស្កូមានភាពល្បីល្បាញដោយសារភាពចម្រុះ និងការអត់ឱន។ សង្កាត់ Chinatown គឺជាទីប្រជុំជនជនជាតិចិនចំណាស់ជាងគេនៅអាមេរិកខាងជើង និងជាកន្លែងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរដ៏សំខាន់។ សង្កាត់ Mission District ជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃសហគមន៍ម៉ិកស៊ិក-អាមេរិក និងឡាទីន។ ទីក្រុងនេះមានសារមន្ទីរ SFMOMA សាលសម្តែង War Memorial Opera House និងព្រឹត្តិការណ៍ធំៗដូចជា San Francisco Pride ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំចិន និងពិធី Carnaval ។ ម្ហូបអាហារល្បីៗរួមមាន នំបុ័ង sourdough ក្តាម Dungeness និងម្ហូបបែប Mission-style ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា សាន់ហ្វ្រាន់ស៊ីស្កូសព្វថ្ងៃនេះជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃបច្ចេកវិទ្យាបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) និងជីវបច្ចេកវិទ្យា ប៉ុន្តែក៏កំពុងប្រឈមមុខនឹងវិបត្តិភាពគ្មានផ្ទះសម្បែងធ្ងន់ធ្ងរ និងតម្លៃរស់នៅខ្ពស់។ ទីក្រុងនៅតែជាទីទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគ និងអ្នកជំនាញមកពីទូទាំងពិភពលោក។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse នៅកម្ពុជា និងក្រៅប្រទេស ក្រុងសាន់ហ្វ្រាន់ស៊ីស្កូជាគំរូនៃការអភិវឌ្ឍទីក្រុងឆ្លាតវៃ និងការរួមបញ្ចូលគ្នានៃវប្បធម៌ចម្រុះ។ ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីនេះ និងតំបន់ជុំវិញ បានជះឥទ្ធិពលដល់សេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលនៅកម្ពុជាផងដែរ។ ដោយសារមានសហគមន៍ខ្មែរនៅរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា ទីក្រុងនេះក៏ជាចំណុចតភ្ជាប់វប្បធម៌សម្រាប់ពលរដ្ឋខ្មែរដែលធ្វើដំណើរ ឬរស់នៅក្រៅប្រទេស។