KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់១៤ កក្កដា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ១៤ កក្កដា ២០២៦

អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិសាណា

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

អាគារព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិសាណា ប្រភព: Wikipedia

អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិសាណា (Sanaa International Airport) គឺជាព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិដ៏សំខាន់របស់ប្រទេសយេមែន ដែលមានទីតាំងនៅក្នុងទីក្រុងសាណា រដ្ឋធានីនៃប្រទេសនេះ។ យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia អាកាសយានដ្ឋាននេះមិនត្រឹមតែបម្រើឱ្យអ្នកដំណើរក្នុងទីក្រុងសាណាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបម្រើដល់ប្រជាជននៅខេត្តនានាភាគខាងជើងនៃប្រទេសយេមែនផងដែរ។ ទីក្រុងសាណាត្រូវបានអង្គការយូណេស្កូចាត់ទុកជាតំបន់បេតិកភណ្ឌពិភពលោក ដោយសារស្ថាបត្យកម្មបុរាណដ៏ពិសេសរបស់វា។ ដូច្នេះ អាកាសយានដ្ឋាននេះជាច្រកទ្វារដ៏សំខាន់មិនត្រឹមតែសម្រាប់មនុស្សប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏សម្រាប់វប្បធម៌ និងប្រវត្តិសាស្ត្រផងដែរ។

យោងតាមប្រភពដដែល អាគារស្ថានីយអ្នកដំណើរដំបូងត្រូវបានសាងសង់ឡើងក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៧០។ រហូតដល់បច្ចុប្បន្ន អាកាសយានដ្ឋាននៅប្រើប្រាស់ផ្លូវរត់យន្តហោះតែមួយ ដែលចែករំលែកជាមួយមូលដ្ឋានអាកាសយោធាអាល់-ដាយឡាមី (Al-Dailami Air Base) ដ៏ធំមួយ។ លក្ខណៈពិសេសនេះបង្ហាញថាអាកាសយានដ្ឋានមានតួនាទីទ្វេរដង ទាំងក្នុងវិស័យស៊ីវិល និងយោធា។ អត្តសញ្ញាណកូដអន្តរជាតិរបស់វាគឺ SAH (IATA) និង OYSN (ICAO) ដែលជាទូទៅត្រូវបានគេស្គាល់ក្នុងចំណោមអ្នកធ្វើដំណើរ។ អាគារស្ថានីយមានសណ្ឋានសាមញ្ញ ប៉ុន្តែអាចផ្ទុកអ្នកដំណើរបានច្រើនពាន់នាក់ក្នុងមួយថ្ងៃនៅពេលដំណើរការពេញលេញ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ទីក្រុងសាណា ស្ថិតនៅលើខ្ពង់រាបភាគខាងលិចនៃប្រទេសយេមែន ក្នុងកម្ពស់ប្រមាណ ២ ៣០០ ម៉ែត្រពីលើនីវ៉ូទឹកសមុទ្រ។ យោងតាមការពិពណ៌នារបស់ Wikipedia អាកាសយានដ្ឋាននេះស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ដែលមានប្រជាជនរស់នៅយ៉ាងក្រាស់ ហើយបម្រើឱ្យប្រជាជនរាប់លាននាក់នៅក្នុងទីក្រុង ព្រមទាំងខេត្តភាគខាងជើង។ ទីតាំងភូមិសាស្ត្រដ៏ខ្ពស់នេះមានឥទ្ធិពលផ្ទាល់ដល់ប្រតិបត្តិការហោះហើរ ដោយសារខ្យល់ស្តើងធ្វើឱ្យយន្តហោះត្រូវការផ្លូវរត់វែងជាងមុនដើម្បីហោះឡើង ហើយសីតុណ្ហភាពទាបក៏ជាកត្តាមួយដែរ។

តំបន់យេមែនមានភូមិសាស្ត្រស្មុគស្មាញ ដែលរួមមានភ្នំ វាលខ្សាច់ និងឆ្នេរ។ ការដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវគោកមានភាពលំបាក ដូច្នេះអាកាសយានដ្ឋាននេះដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការតភ្ជាប់រវាងទីក្រុងធំៗ និងពិភពខាងក្រៅ។ ប្រជាជនភាគច្រើននៅក្នុងតំបន់សាណានិយាយភាសាអារ៉ាប់ ហើយអាកាសយានដ្ឋានមានស្លាកសញ្ញាជាភាសាអារ៉ាប់ និងអង់គ្លេសដើម្បីសម្រួលដល់ភ្ញៀវអន្តរជាតិ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

យោងតាមកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រនៅក្នុង Wikipedia អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិសាណាបានចាប់ផ្តើមដំណើរការជាមួយអាគារស្ថានីយអ្នកដំណើរតូចមួយនៅក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៧០។ នៅពេលនោះ យេមែននៅជាប្រទេសពីរដាច់ដោយឡែកគឺ យេមែនខាងជើង និងយេមែនខាងត្បូង ប៉ុន្តែអាកាសយានដ្ឋានបានដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការតភ្ជាប់តំបន់នេះជាមួយបណ្តាប្រទេសផ្សេងៗ។ ក្រោយការបង្រួបបង្រួមយេមែននៅឆ្នាំ ១៩៩០ អាគារស្ថានីយត្រូវបានកែលម្អ និងពង្រីកសមត្ថភាពដើម្បីឆ្លើយតបនឹងកំណើនអ្នកដំណើរ។

ទោះជាយ៉ាងណា ស្ថេរភាពនយោបាយមិនស្ថិតស្ថេរឡើយ។ យោងតាម Wikipedia នៅឆ្នាំ ២០១៤ សង្គ្រាមស៊ីវិលបានផ្ទុះឡើង ហើយនៅឆ្នាំ ២០១៥ ក្រុមចម្រុះយោធាដឹកនាំដោយអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតបានដាក់ការបិទផ្លូវអាកាស ដែលបង្ខំឱ្យអាកាសយានដ្ឋានត្រូវបិទជាបណ្តោះអាសន្ន។ ការបិទនេះបានបង្កផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ការដឹកជញ្ជូនជំនួយមនុស្សធម៌ និងការធ្វើដំណើររបស់ជនស៊ីវិល។

បន្ទាប់ពីការបិទអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ ជើងហោះហើរមួយចំនួនបានដំណើរការឡើងវិញក្រោមការត្រួតពិនិត្យរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ រួមទាំងជើងហោះហើរវេជ្ជសាស្ត្រ និងការដឹកជំនួយ។ ទោះបីជាមានការបើកដំណើរការឡើងវិញនេះក៏ដោយ ស្ថានភាពនៅតែផុយស្រួយ ហើយអាកាសយានដ្ឋាននៅតែជានិមិត្តរូបនៃភាពធន់របស់ប្រជាជនយេមែន។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ក្នុងនាមជាព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិធំជាងគេនៅយេមែន អាកាសយានដ្ឋានសាណាមានតួនាទីសេដ្ឋកិច្ចសំខាន់។ យោងតាមការសិក្សាសេដ្ឋកិច្ចមួយចំនួន មុនសង្គ្រាម វាជាមជ្ឈមណ្ឌលប្រតិបត្តិការសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ជាតិ Yemenia ហើយបានជួយសម្រួលដល់ការនាំចេញផលិតផលកសិកម្ម ដូចជាកាហ្វេ និងផ្លែឈើ ទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិ។ ការបិទអាកាសយានដ្ឋានបានបង្កឱ្យមានការកើនឡើងថ្លៃទំនិញ និងការខាតបង់សេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងច្រើន។

ផ្នែកវប្បធម៌វិញ អាកាសយានដ្ឋាននេះជាច្រកចូលដ៏សំខាន់សម្រាប់អ្នកសិក្សាវប្បធម៌ និងអ្នកទេសចរដែលចង់ស្វែងយល់ពីស្ថាបត្យកម្មឥដ្ឋភក់បុរាណនៃទីក្រុងចាស់សាណា។ សូម្បីតែក្នុងពេលមានសង្គ្រាម វាក៏ជាផ្លូវសម្រាប់អ្នកធ្វើធម្មយាត្រាហាជ្ជ (Hajj) ទៅកាន់ទីក្រុងម៉ិកកា (Mecca) ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីតួនាទីវប្បធម៌-សាសនារបស់វា។ ប្រសិនបើសន្តិភាពត្រូវបានស្តារឡើងវិញ អាកាសយានដ្ឋាននេះអាចដើរតួជាក្បាលម៉ាស៊ីនសម្រាប់ការរស់ឡើងវិញនៃវិស័យទេសចរណ៍។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

សម្រាប់ទស្សនិកជនរបស់ KhmerPulse ប្រធានបទអាកាសយានដ្ឋានសាណា គឺជាបង្អួចមួយទៅកាន់វិបត្តិមនុស្សធម៌នៅយេមែន ដែលជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមប្រទេសដែលមានវិបត្តិធ្ងន់ធ្ងរបំផុតលើពិភពលោក។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ និងសារព័ត៌មានអន្តរជាតិ អាកាសយានដ្ឋាននេះដើរតួជាសរសៃឈាមសម្រាប់ការដឹកជញ្ជូនជំនួយសង្គ្រោះជីវិតទៅកាន់តំបន់គ្រប់គ្រងដោយក្រុម Houthi ។ រាល់ការបិទ ឬវាយប្រហារលើអាកាសយានដ្ឋាន មានផលប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ដល់សុខុមាលភាពប្រជាជន។

នៅឆ្នាំ ២០២២ កិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ក្រោមការសម្រុះសម្រួលរបស់អ.ស.ប. បានអនុញ្ញាតឱ្យជើងហោះហើរពាណិជ្ជកម្មបន្តពីសាណាទៅកាន់ទីក្រុងអាម្ម៉ាន់ និងគែរ ដែលនាំមកនូវក្តីសង្ឃឹមដល់ជនជាតិយេមែនជាច្រើន។ ទោះយ៉ាងណា ការអនុវត្តន៍នៅមានភាពយឺតយ៉ាវ ហើយជម្លោះមិនទាន់បញ្ចប់ទាំងស្រុងនោះទេ។ ដូច្នេះ អនាគតរបស់អាកាសយានដ្ឋាននេះនៅតែពឹងផ្អែកលើការវិវត្តនៃដំណើរការសន្តិភាព។

ក្នុងនាមជាប្រទេសមួយដែលធ្លាប់ឆ្លងកាត់សង្គ្រាម កម្ពុជាអាចយល់ពីសារៈសំខាន់នៃការតភ្ជាប់អន្តរជាតិក្នុងការកសាងសន្តិភាព។ KhmerPulse នឹងបន្តតាមដានព្រឹត្តិការណ៍នៅយេមែន ព្រោះស្ថានភាពនៅទីនោះឆ្លុះបញ្ចាំងពីទំនាក់ទំនងរវាងសន្តិសុខមនុស្ស និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

ហ៊ូទីសងសឹកអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត ក្រោយរដ្ឋាភិបាលយេម៉ែនវាយប្រហារព្រលានសាណា

ការវាយប្រហារសងសឹកដោយមីស៊ីលនិងដ្រូនទៅកាន់អាកាសយានដ្ឋានអាប់ហា បានកើតឡើងប៉ុន្មានម៉ោងបន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលយេម៉ែនអះអាងថាបានវាយប្រហារព្រលានអន្តរជាតិសាណា ដើម្បីរារាំងយន្តហោះអ៊ីរ៉ង់ ដែលកំពុងដឹកគណៈប្រតិភូហ៊ូទីត្រឡប់ពីពិធីបុណ្យសពមេដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់។

13 sources · New York Times, The Straits Times, The Hindu