ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ការបិទសាលារៀន គឺជាការបញ្ឈប់បណ្តោះអាសន្នឬជាអចិន្ត្រៃយ៍នៃការបង្រៀននៅតាមសាលារៀន ដែលជាធម្មតាកើតឡើងដោយសារហេតុផលដូចជា វិបត្តិសុខភាពសាធារណៈ (ជំងឺរាតត្បាត) គ្រោះធម្មជាតិ សង្គ្រាម ឬអស្ថិរភាពនយោបាយជាដើម។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ បានបង្កឱ្យមានការបិទសាលារៀនដ៏ធំបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រមនុស្សជាតិ។ យោងតាមអង្គការយូណេស្កូ (UNESCO) នៅចំណុចកំពូលនៃវិបត្តិកូវីដ-១៩ សិស្សានុសិស្សជាង ១,៦ ពាន់លាននាក់នៅក្នុង ១៩០ ប្រទេសបានរងផលប៉ះពាល់ដោយការបិទសាលារៀន ដែលស្មើនឹងជាង ៩០% នៃសិស្សសរុបនៅលើពិភពលោក។

ការបិទសាលារៀនមានផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់វិស័យអប់រំ សេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម ជាពិសេសចំពោះកុមារមកពីគ្រួសារក្រីក្រ កុមារី និងក្រុមងាយរងគ្រោះផ្សេងទៀត។ វាមិនត្រឹមតែបង្អាក់ការសិក្សាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងប៉ះពាល់ដល់សុខុមាលភាពផ្លូវចិត្ត និងការអភិវឌ្ឍសង្គមរបស់កុមារផងដែរ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ការបិទសាលារៀនបានប៉ះពាល់ដល់ទាំងប្រទេសអ្នកមាន និងប្រទេសក្រីក្រ ប៉ុន្តែផលវិបាកខុសគ្នាទៅតាមសមត្ថភាពសេដ្ឋកិច្ច និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឌីជីថលរបស់ប្រទេសនីមួយៗ។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់ធនាគារពិភពលោក ប្រទេសដែលមានប្រាក់ចំណូលទាប និងមធ្យមបានជួបប្រទះការបិទសាលារៀនយូរជាងប្រទេសអ្នកមាន ដោយសារកង្វះលទ្ធភាពក្នុងការផ្តល់ការរៀនតាមអនឡាញ។ នៅទ្វីបអាហ្ស៊ី និងអាមេរិកឡាទីន សិស្សជាច្រើនមិនអាចចូលរៀនបានឡើយរយៈពេលជាងមួយឆ្នាំ។

ទាក់ទងនឹងប្រជាជន ការបិទសាលារៀនបានប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់សិស្សានុសិស្សរាប់រយលាននាក់ និងគ្រួសាររបស់ពួកគេ។ កុមារីមានហានិភ័យខ្ពស់ក្នុងការមិនបានវិលចូលសាលាវិញ ដោយសារអាពាហ៍ពិពាហ៍ដំបូង ឬការបង្ខំឱ្យធ្វើការងារនៅផ្ទះ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត កុមារដែលមានពិការភាពត្រូវប្រឈមនឹងឧបសគ្គបន្ថែមក្នុងការសិក្សាពីចម្ងាយ។ យោងតាមអង្គការយូណេស្កូ សិស្សដែលរស់នៅតំបន់ជនបទ និងគ្រួសារក្រីក្រទទួលរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងជាងគេ ពីព្រោះពួកគេខ្វះឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យា និងការតភ្ជាប់អ៊ីនធឺណិត។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ការបិទសាលារៀនមិនមែនជារឿងថ្មីនោះទេ។ ក្នុងអំឡុងជំងឺផ្តាសាយធំអេស្ប៉ាញឆ្នាំ ១៩១៨ សាលារៀនជាច្រើននៅទូទាំងពិភពលោកត្រូវបានបិទទ្វារដើម្បីការពារការរីករាលដាលនៃវីរុស។ យោងតាមវិគីភីឌា នៅសម័យក្រោយមក មានការបិទសាលារៀនដោយសារជំងឺប៉ូលីយ៉ូនៅទសវត្ស ១៩៤០ និង ១៩៥០ ព្រមទាំងការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺ SARS ក្នុងឆ្នាំ ២០០៣ និងជំងឺ H1N1 ឆ្នាំ ២០០៩ ដែលបណ្តាលឱ្យមានការបិទសាលាបណ្តោះអាសន្ននៅប្រទេសមួយចំនួន។

សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការបិទសាលារៀនដ៏ធ្ងន់ធ្ងរបំផុតកើតឡើងនៅក្រោមរបបខ្មែរក្រហម (១៩៧៥-១៩៧៩)។ យោងតាមឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រជាច្រើន របបនេះបានលុបបំបាត់ប្រព័ន្ធអប់រំរបស់ប្រទេសទាំងស្រុង៖ សាលារៀន សាកលវិទ្យាល័យ និងបណ្ណាល័យត្រូវបានបិទ ឬបំផ្លាញ ហើយគ្រូបង្រៀន និងអ្នកចេះដឹងត្រូវបានសម្លាប់ ឬបង្ខំឱ្យធ្វើការក្នុងស្រែ។ គេប៉ាន់ស្មានថា ប្រជាជនកម្ពុជាប្រហែល ២ លាននាក់បានស្លាប់ដោយសារការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ ភាពអត់ឃ្លាន និងជំងឺនៅក្នុងសម័យនោះ ដែលបណ្តាលឱ្យប្រទេសនេះបាត់បង់ធនធានមនុស្សសម្រាប់ជំនាន់ទាំងមូល។

ក្រោយពេលរបបខ្មែរក្រហមដួលរលំ កម្ពុជាបានសាងប្រព័ន្ធអប់រំឡើងវិញបន្តិចម្តងៗ ប៉ុន្តែសង្គ្រាមស៊ីវិល និងវិបត្តិនយោបាយបានធ្វើឱ្យសាលារៀនជាច្រើនត្រូវបិទជាបន្តបន្ទាប់រហូតដល់ទសវត្សឆ្នាំ ១៩៩០ ។ ក្នុងដំណាក់កាលស្តារឡើងវិញ រដ្ឋាភិបាល និងអង្គការអន្តរជាតិបានខិតខំពង្រីកវិស័យអប់រំ រហូតដល់ពេលដែលជំងឺកូវីដ-១៩ បង្កឱ្យមានការបិទសាលាទ្រង់ទ្រាយធំម្តងទៀតក្នុងឆ្នាំ ២០២០-២០២១ ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ការបិទសាលារៀនមានផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់ធនាគារពិភពលោក និងក្រុមប្រឹក្សាយោបល់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចផ្សេងទៀត ការខាតបង់ពេលវេលាសិក្សាអាចនាំឱ្យប្រាក់ចំណូលពេញមួយជីវិតរបស់សិស្សធ្លាក់ចុះរាប់ពាន់លានដុល្លារនៅទូទាំងពិភពលោក។ នៅកម្រិតគ្រួសារ ឪពុកម្តាយត្រូវចំណាយពេលវេលានិងថវិកាបន្ថែមដើម្បីមើលថែកូន ឬជួយពួកគេរៀននៅផ្ទះ ដែលប៉ះពាល់ដល់លទ្ធភាពធ្វើការងាររបស់ពួកគេ។

ផ្នែកវប្បធម៌ សាលារៀនមិនត្រឹមតែជាកន្លែងសម្រាប់ការសិក្សាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាទីកន្លែងសម្រាប់ការបង្កើតទំនាក់ទំនងសង្គម និងការអភិវឌ្ឍជំនាញសង្គមផងដែរ។ ការបិទសាលារៀនបានបណ្តាលឱ្យកុមារបាត់បង់ឱកាសក្នុងការលេងជាមួយមិត្តភក្តិ បង្កើតអារម្មណ៍ឯកោ និងបញ្ហាសុខភាពផ្លូវចិត្តដូចជាថប់បារម្ភ និងជំងឺបាក់ទឹកចិត្តជាដើម។ យោងតាមរបាយការណ៍ពីយូណេស្កូ និងអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) កុមារជាច្រើននាក់បានងាយរងគ្រោះនឹងបញ្ហាផ្លូវចិត្តក្នុងអំឡុងពេលបិទសាលារៀន។

មួយវិញទៀត ការផ្លាស់ប្តូរទៅការរៀនតាមអនឡាញបានពន្លឿនការទទួលយកបច្ចេកវិទ្យាក្នុងវិស័យអប់រំ ប៉ុន្តែក៏បានពង្រីកគម្លាតឌីជីថលរវាងអ្នកមាន និងអ្នកក្រផងដែរ។ នៅកម្ពុជា ការបិទសាលារៀនក៏បាននាំឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថសង្គមមួយចំនួនដែរ ដូចជាការកើនឡើងនៃការប្រើប្រាស់អ៊ីនធឺណិតក្នុងចំណោមកុមារ ប៉ុន្តែវាក៏បង្កើនហានិភ័យនៃការរំលោភបំពានផ្លូវភេទតាមអនឡាញ និងព័ត៌មានមិនពិតផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ ខណៈដែលសាលារៀនភាគច្រើនបានបើកដំណើរការឡើងវិញជាសាកល ការបិទសាលារៀននៅតែកើតមានឡើងដោយសារមូលហេតុផ្សេងៗដូចជា គ្រោះទឹកជំនន់ ព្យុះ ឬជម្លោះប្រដាប់អាវុធ។ សម្រាប់កម្ពុជា ជាពិសេសក្នុងរដូវវស្សា សាលារៀននៅតំបន់ទន្លេមេគង្គ និងតំបន់ជនបទច្រើនតែត្រូវបិទជាបណ្តោះអាសន្នដោយសារទឹកជំនន់ តាមការរាយការណ៍របស់សារព័ត៌មានក្នុងស្រុក។

ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ បទពិសោធន៍ពីជំងឺកូវីដ-១៩ បានជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍វិនិយោគបន្ថែមលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឌីជីថលសម្រាប់ការអប់រំ។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់ធនាគារពិភពលោក និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ គម្រោងដូចជា "សាលារៀនឌីជីថល" និងការផ្តល់មេរៀនតាមទូរទស្សន៍ និងវិទ្យុ ត្រូវបានដាក់ឱ្យដំណើរការ ប៉ុន្តែគម្លាតនៅតែមានរវាងទីក្រុង និងជនបទ។

ម្យ៉ាងវិញទៀត សហគមន៍អន្តរជាតិ និងអង្គការយូណេស្កូបានអំពាវនាវឱ្យមានការវិនិយោគបន្ថែមលើការអប់រំដែលធន់នឹងវិបត្តិ ដើម្បីការពារសិទ្ធិទទួលបានការអប់រំរបស់កុមារគ្រប់រូប។