ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា ដំណើរកំសាន្តសាលាឬដំណើរកំសាន្តសិក្សា (Field trip) គឺជាដំណើររបស់ក្រុមមនុស្សដែលមានទំនាក់ទំនងគ្នា ដូចជាសិស្សានុសិស្ស ឬបុគ្គលិកនៅកន្លែងធ្វើការ ទៅកាន់ទីតាំងមួយដែលនៅក្រៅបរិយាកាសធម្មតារបស់ពួកគេ ក្នុងគោលបំណងអប់រំ ឬកម្សាន្ត។ ដំណើរកំសាន្តប្រភេទនេះអាចធ្វើឡើងក្នុងប្រទេសឬទៅកាន់បរទេស ហើយគោលដៅចម្បងគឺផ្តល់ឱកាសឱ្យអ្នកចូលរួមបានរៀនសូត្រតាមរយៈបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ និងការសង្កេតជាក់ស្តែងនៅក្រៅថ្នាក់រៀន។

ដំណើរកំសាន្តសាលាអាចចែកចេញជាទម្រង់ផ្សេងៗដូចជា ដំណើរមួយថ្ងៃ (day trip) និងដំណើរដែលតម្រូវឱ្យស្នាក់នៅមួយយប់ឬច្រើនយប់ (residential trip)។ ស្ថាប័នអប់រំភាគច្រើនរៀបចំដំណើរកំសាន្តនេះជាផ្នែកនៃកម្មវិធីសិក្សា ដោយមានការចូលរួមត្រួតពិនិត្យពីគ្រូបង្រៀន និងអ្នកស្ម័គ្រចិត្ត។ គោលដៅអប់រំអាចមានចាប់ពីការសិក្សាធម្មជាតិ ប្រវត្តិសាស្ត្រ សិល្បៈ រហូតដល់វិទ្យាសាស្ត្រនិងបច្ចេកវិទ្យា ហើយទីតាំងពេញនិយមរួមមានសារមន្ទីរ ឧទ្យានជាតិ រោងចក្រ មន្ទីរពិសោធន៍ និងតំបន់ប្រវត្តិសាស្ត្រជាដើម។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ដំណើរកំសាន្តសាលាត្រូវបានអនុវត្តនៅទូទាំងពិភពលោក ប៉ុន្តែមានការពេញនិយមខុសៗគ្នាតាមតំបន់។ នៅប្រទេសដែលមានប្រព័ន្ធអប់រំរីកចម្រើន ដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិក និងបណ្តាប្រទេសអឺរ៉ុប ដំណើរកំសាន្តត្រូវបានចាត់ទុកជាផ្នែកធម្មតានៃឆ្នាំសិក្សា ដោយមានជំនួយពីសមាគមមាតាបិតា។ នៅប្រទេសជប៉ុន ដំណើរកំសាន្តសាលាជាប្រពៃណីដ៏សំខាន់មួយ (Shūgaku ryokō) ដែលសិស្សអាចធ្វើដំណើរទៅកាន់តំបន់ប្រវត្តិសាស្ត្រក្នុងប្រទេស ឬទៅក្រៅប្រទេសដូចជាកូរ៉េខាងត្បូង និងចិន។

អ្នកចូលរួមគឺមានគ្រប់ក្រុមអាយុ ចាប់ពីសិស្សថ្នាក់មត្តេយ្យរហូតដល់និស្សិតសាកលវិទ្យាល័យ។ សិស្សវ័យក្មេងច្រើនតែទៅទស្សនាកសិដ្ឋានឬសួនសត្វ ខណៈសិស្សចំណាស់អាចទៅមើលរោងចក្រ ឬស្ថាប័នស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រ។ ក្រៅពីសិស្ស មានគ្រូបង្រៀន ឪពុកម្តាយ និងអាណាព្យាបាលចូលរួមជាអ្នកស្ម័គ្រចិត្តផងដែរ។ ចំនួនអ្នកចូលរួមអាចចាប់ពីក្រុមតូចៗប្រហែល ១០-២០ នាក់ រហូតដល់ក្រុមធំៗរាប់រយនាក់ អាស្រ័យលើទំហំសាលានិងប្រភេទដំណើរកំសាន្ត។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

គំនិតនៃការធ្វើដំណើរដើម្បីការអប់រំមានឫសគល់យ៉ាងយូរក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រមនុស្សជាតិ។ នៅអឺរ៉ុបក្នុងសតវត្សទី១៧ និង១៨ ដំណើរ "Grand Tour" របស់ពួកអភិជនវ័យក្មេងត្រូវបានចាត់ទុកជាទម្រង់ដំបូងនៃដំណើរសិក្សាក្រៅថ្នាក់ ដែលពួកគេធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ទ្វីបដើម្បីស្វែងយល់ពីសិល្បៈ វប្បធម៌ និងប្រវត្តិសាស្ត្រ។

ដំណើរកំសាន្តសាលាក្នុងន័យទំនើបបានចាប់ផ្តើមរីករាលដាលនៅសតវត្សទី១៩ និងដើមសតវត្សទី២០ ជាមួយនឹងការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធអប់រំសាធារណៈនៅអឺរ៉ុប និងអាមេរិកខាងជើង។ រូបថតប្រវត្តិសាស្ត្រពីឆ្នាំ១៩៣៣ បង្ហាញក្រុមនិស្សិតជប៉ុនមកពីសាលាបច្ចេកទេសនៅក្រុងក្យូតូ ធ្វើដំណើរទៅកាន់ក្រុងព្យុងយ៉ាង (បច្ចុប្បន្នស្ថិតក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងជើង)។ រូបភាពនេះជាសក្ខីភាពថា ដំណើរកំសាន្តសាលាអន្តរជាតិបានកើតមានឡើងតាំងពីពេលនោះ ហើយជាផ្នែកមួយនៃវប្បធម៌អប់រំជប៉ុនជាយូរមកហើយ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ដំណើរកំសាន្តសាលាមានឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ចលើសហគមន៍មូលដ្ឋាន ជាពិសេសនៅតំបន់ទេសចរណ៍។ ក្រុមសិស្សតែងចំណាយលើការធ្វើដំណើរ អាហារ សំបុត្រចូលទស្សនា និងវត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ ដែលជួយជំរុញសេដ្ឋកិច្ចតំបន់។ សារមន្ទីរ ឧទ្យានជាតិ និងមជ្ឈមណ្ឌលវិទ្យាសាស្ត្រជារឿយៗពឹងផ្អែកលើដំណើរកំសាន្តសាលាជាប្រភពចំណូលសំខាន់។

ផ្នែកវប្បធម៌ ដំណើរកំសាន្តសាលាជួយពង្រីកការយល់ដឹងអំពីបេតិកភណ្ឌ ប្រពៃណី និងរបៀបរស់នៅរបស់សហគមន៍ផ្សេងៗ។ ការធ្វើដំណើរទៅក្រៅប្រទេសជួយបណ្តុះស្មារតីសកល លើកកម្ពស់ការអត់ឱន និងបង្កើនជំនាញភាសា។ សម្រាប់សិស្សកម្ពុជា ដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់ទីតាំងដូចជាប្រាសាទអង្គរវត្ត ឬសារមន្ទីរប្រល័យពូជសាសន៍ទួលស្លែង ជួយឱ្យពួកគេស្វែងយល់កាន់តែស៊ីជម្រៅពីប្រវត្តិសាស្ត្រនិងអត្តសញ្ញាណជាតិរបស់ខ្លួន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

បច្ចុប្បន្ននេះ ដំណើរកំសាន្តសាលាកំពុងប្រឈមនឹងការផ្លាស់ប្តូរដោយសារបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល និងកត្តាសុវត្ថិភាពសាធារណៈ។ ក្នុងអំឡុងជំងឺកូវីដ-១៩ សាលារៀនជាច្រើនត្រូវជំនួសដំណើរជាក់ស្តែងដោយដំណើរកំសាន្តនិម្មិត (Virtual field trips) តាមរយៈវីដេអូនិងកម្មវិធីអនឡាញ។ ទោះយ៉ាងណា អ្នកអប់រំជាច្រើននៅតែសង្កត់ធ្ងន់លើសារៈសំខាន់នៃបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ ដែលមិនអាចជំនួសបានដោយបច្ចេកវិទ្យាឡើយ ព្រោះវាជួយអភិវឌ្ឍជំនាញសង្គម ការគិតត្រិះរិះ និងទំនាក់ទំនងរវាងសិស្សនិងពិភពពិត។

យោងតាមវិគីភីឌា ដំណើរកំសាន្តសិក្សានៅតែជាឧបករណ៍ដ៏មានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការអប់រំនៅសតវត្សទី២១ ដោយវាភ្ជាប់ទ្រឹស្តីក្នុងថ្នាក់រៀនទៅនឹងការអនុវត្តជាក់ស្តែង ព្រមទាំងជួយឱ្យសិស្សយល់ដឹងពីមុខជំនាញ និងបរិបទសង្គមកាន់តែទូលំទូលាយ។