ប្រធានបទ Topic
វិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យានៅប្រទេសចិន
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
វិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យានៅសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិនបានអភិវឌ្ឍយ៉ាងឆាប់រហ័ស ជាពិសេសចាប់ពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៨០ ដល់បច្ចុប្បន្ន។ តាមវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស ចាប់ពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៨០ ដល់ឆ្នាំ១៩៩០ រដ្ឋាភិបាលចិនបានដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់កម្មវិធីជាតិសំខាន់ៗ ដូចជាកម្មវិធី ៨៦៣ និងយុទ្ធសាស្ត្រ “ស្តារប្រទេសតាមរយៈវិទ្យាសាស្ត្រ និងអប់រំ” ដែលបានជំរុញការអភិវឌ្ឍស្ថាប័នវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យាយ៉ាងខ្លាំង។
សព្វថ្ងៃនេះ ប្រទេសចិនគឺជាមហាអំណាចមួយផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យា ដោយទទួលបានសមិទ្ធផលធំៗក្នុងវិស័យអវកាស កុំព្យូទ័រកង់ទិច បញ្ញាសិប្បនិម្មិត និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទំនើប។ ការវិនិយោគលើការស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍន៍ (R&D) របស់ចិនបានកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស ធ្វើឱ្យប្រទេសនេះក្លាយជាប្រទេសចំណាយច្រើនបំផុតទីពីរលើ R&D នៅលើពិភពលោក (យោងតាមវិគីភីឌា)។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
ការស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍន៍វិទ្យាសាស្ត្រនៅចិនប្រមូលផ្តុំនៅតាមទីក្រុងធំៗ ដូចជា ប៉េកាំង សៀងហៃ សិនជិន (Shenzhen) និងហឺហ្វី (Hefei) ដែលជាកន្លែងមានសាកលវិទ្យាល័យកំពូលៗ និងឧទ្យានវិទ្យាសាស្ត្រជាច្រើន។ តាមវិគីភីឌា បណ្ឌិត្យសភាវិទ្យាសាស្ត្រចិន (Chinese Academy of Sciences) គឺជាស្ថាប័នស្រាវជ្រាវដ៏ធំបំផុតមួយនៅលើពិភពលោក ហើយសាកលវិទ្យាល័យជីងហ័រ (Tsinghua) និងសាកលវិទ្យាល័យប៉េកាំង (Peking) ក៏ជាមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវដ៏សំខាន់ផងដែរ។
ខាងផ្នែកធនធានមនុស្ស ចិនមានអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ និងវិស្វករយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់។ ចំនួនអ្នកស្រាវជ្រាវនៅចិនបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ដោយធ្វើឱ្យប្រទេសនេះមានកម្លាំងពលកម្មវិទ្យាសាស្ត្រធំជាងគេមួយនៅលើពិភពលោក តាមការរាយការណ៍របស់វិគីភីឌា។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
ប្រទេសចិនមានប្រវត្តិដ៏សម្បូរបែបក្នុងវិស័យវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យា។ វិគីភីឌាបានរៀបរាប់អំពី “ការបង្កើតដ៏អស្ចារ្យទាំងបួន” នៃប្រទេសចិនបុរាណ រួមមាន ការផលិតក្រដាស ការបោះពុម្ព រំសេវ និងត្រីវិស័យ ដែលបានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងជ្រាលជ្រៅដល់ពិភពលោក។
នៅសម័យរាជវង្សថាង (Tang) ផែនទីតារាសាស្ត្រឌុនហួងត្រូវបានបង្កើតឡើង ដែលត្រូវបានចាត់ទុកជាផែនទីផ្កាយពេញលេញចំណាស់ជាងគេនៅលើពិភពលោក ដោយមានផ្កាយជាង ១៣០០ នៅក្នុងនោះ។ នៅសម័យរាជវង្សសុង (Song) អ្នកប្រាជ្ញ ស៊ូសុង (Su Song) បានសាងសង់នាឡិកាតារាសាស្ត្រដែលប្រើខ្សែសង្វាក់ (chain drive) ហើយកាំជ្រួចដែលប្រើរំសេវក៏ត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងសង្គ្រាមដែរ។ ព័ត៌មានទាំងនេះដកស្រង់ចេញពីវិគីភីឌា។
បន្ទាប់ពីសម័យកាលដ៏ចលាចលនៃសតវត្សទី២០ ការធ្វើកំណែទម្រង់ក្រោមការដឹកនាំរបស់ តេង ស៊ាវភីង (Deng Xiaoping) នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៨០ បានផ្តល់អាទិភាពខ្ពស់ដល់វិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យា។ តាមវិគីភីឌា កម្មវិធី ៨៦៣ ដែលបានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ១៩៨៦ មានគោលបំណងជំរុញការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ ហើយក្រោយមកកម្មវិធី ៩៧៣ បានផ្តោតលើការស្រាវជ្រាវមូលដ្ឋាន។ ផែនការអភិវឌ្ឍន៍វិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យារយៈពេលមធ្យម និងវែង (២០០៦-២០២០) បានកំណត់គោលដៅប្រកបដោយមហិច្ឆតា ហើយគំនិតផ្តួចផ្តើម “Made in China 2025” មានគោលដៅលើកស្ទួយឧស្សាហកម្មផលិតកម្មទំនើប។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
ប្រភព: Wikipedia
វឌ្ឍនភាពវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យាបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការរីកចម្រើនផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចរបស់ចិន។ តាមវិគីភីឌា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៩ ចិនបានក្លាយជាប្រទេសនាំចេញផលិតផលបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ធំជាងគេ ដោយមានទឹកប្រាក់នាំចេញច្រើនជាងទ្វេដងនៃប្រទេសដទៃ។ ឧស្សាហកម្មបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន រថយន្តអគ្គិសនី និងថាមពលកកើតឡើងវិញ បានក្លាយជាកត្តាជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងសំខាន់។
ផ្នែកវប្បធម៌ រដ្ឋាភិបាលចិនបានលើកកម្ពស់យ៉ាងខ្លាំងនូវតម្លៃនៃការអប់រំ និងការបង្កើតថ្មី តាមរយៈយុទ្ធនាការផ្សព្វផ្សាយជាតិ។ តាមវិគីភីឌា គោលគំនិត “ការស្តារប្រទេសតាមរយៈវិទ្យាសាស្ត្រ និងអប់រំ” បានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃមនោគមវិជ្ជារបស់រដ្ឋ ដោយជំរុញឱ្យប្រជាជនចិនផ្តោតលើការសិក្សាមុខជំនាញ STEM (វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា វិស្វកម្ម និងគណិតវិទ្យា)។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
បច្ចុប្បន្ននេះ វិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យារបស់ចិនកំពុងស្ថិតនៅចំកណ្តាលនៃការប្រកួតប្រជែងជាសកល។ យោងតាមវិគីភីឌា បញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) បណ្តាញ 5G របស់ក្រុមហ៊ុន Huawei ការគណនាកង់ទិច និងបច្ចេកវិទ្យាជីវសាស្ត្រ សុទ្ធតែជាវិស័យដែលចិនកំពុងឈានមុខ ឬប្រកួតប្រជែងជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក។
ចំពោះអ្នកអាន KhmerPulse ការយល់ដឹងអំពីវឌ្ឍនភាពវិទ្យាសាស្ត្ររបស់ចិនមានសារៈសំខាន់ ពីព្រោះកម្ពុជាមានទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ច និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធជាមួយចិនតាមរយៈគំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវ៉ាត់ និងផ្លូវ (Belt and Road Initiative)។ បច្ចេកវិទ្យាចិនដូចជាបណ្តាញទូរគមនាគមន៍ និងគម្រោងសាងសង់ធំៗ បានដើរតួនាទីក្នុងការអភិវឌ្ឍក្នុងតំបន់អាស៊ាន រួមទាំងនៅកម្ពុជាផងដែរ។ ដូច្នេះ ការតាមដានពីការវិវត្តផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យារបស់ចិនគឺជារឿងសំខាន់សម្រាប់បរិបទភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់។