KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់២៨ មិថុនា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ២៨ មិថុនា ២០២៦

វ៉េស្ប៉ា

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

វ៉េស្ប៉ាបុរាណជាច្រើននៅទីក្រុងភើធ ប្រទេសអូស្ត្រាលី ប្រភព: Wikipedia

វ៉េស្ប៉ាគឺជាម៉ាកម៉ូតូស្កូតឺរ និងម៉ូពេដរបស់ប្រទេសអ៊ីតាលី ដែលផលិតដោយក្រុមហ៊ុន Piaggio ។ តាមវីគីភីឌា វ៉េស្ប៉ាបានវិវត្តពីម៉ូដែលស្កូតឺរតែមួយដែលផលិតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៩៤៦ ដោយក្រុមហ៊ុន Piaggio & Co. S.p.A. នៅទីក្រុង Pontedera រដ្ឋ Tuscany ប្រទេសអ៊ីតាលី រហូតក្លាយជាស៊េរីម៉ូតូស្កូតឺរដ៏ពេញនិយម និងជាក្រុមហ៊ុនមួយក្នុងចំណោមក្រុមហ៊ុនទាំង៧ ដែលគ្រប់គ្រងដោយ Piaggio នាពេលបច្ចុប្បន្ន ។ ដោយសារការរចនាដ៏ប្លែក ដែលមានតួរថយន្តធ្វើពីដែកសន្លឹកតែមួយ (monocoque) គ្មានរបាំងកណ្តាល និងម៉ាស៊ីននៅខាងចំហៀង វ៉េស្ប៉ាបានក្លាយជានិមិត្តរូបនៃការធ្វើដំណើរក្នុងទីក្រុង និងជាស្នាដៃរចនាឧស្សាហកម្មដែលទទួលស្គាល់ទូទាំងពិភពលោក ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

មេកានិកកំពុងធ្វើការលើម៉ូតូវ៉េស្ប៉ាម៉ូដែល VNA ឆ្នាំ១៩៦១ ប្រភព: Wikipedia

ក្រុមហ៊ុន Piaggio មានឫសគល់នៅទីក្រុង Pontedera ក្នុងតំបន់ Tuscany ប្រទេសអ៊ីតាលី ។ ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ រោងចក្រផលិតយន្តហោះរបស់ក្រុមហ៊ុនត្រូវបានបំផ្លាញ ហើយលោក Enrico Piaggio ដែលជាកូនប្រុសស្ថាបនិក បានសម្រេចចិត្តផ្លាស់ប្តូរទិសដៅ ដោយផលិតយានយន្តតម្លៃទាបសម្រាប់មហាជន ។ យោងតាមវីគីភីឌា វិស្វករ Corradino D’Ascanio ដែលជាអតីតអ្នករចនាឧទ្ទិមការយន្ត (helicopter) ត្រូវបានចាត់ឱ្យបង្កើតស្កូតឺរនេះ ។ D’Ascanio បានអនុវត្តគោលការណ៍វិស្វកម្មយន្តហោះ ដូចជាការប្រើប្រាស់តួម៉ូណូខូក (monocoque) ដើម្បីភាពរឹងមាំនិងស្រាល ហើយបានដាក់ម៉ាស៊ីននៅខាងចំហៀងដើម្បីឲ្យជើងអ្នកបើកបរងាយស្រួល ។ គំរូដំបូង MP5 “Paperino” ត្រូវបានបដិសេធ ប៉ុន្តែ MP6 បានទទួលជោគជ័យ និងដាក់ឱ្យផលិតក្រោមឈ្មោះ Vespa ដែលមានន័យថា “ឃ្មុំ” ដោយសាររូបរាង និងសំឡេងម៉ាស៊ីន ។ សព្វថ្ងៃនេះ ទីក្រុង Pontedera នៅតែជាមជ្ឈមណ្ឌលផលិតកម្ម Piaggio ហើយមានសារមន្ទីរ Piaggio ដែលតាំងបង្ហាញប្រវត្តិសាស្ត្រម៉ាកនេះ ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

គំរូដើម Piaggio MP5 "Paperino" ប្រភព: Wikipedia

តាមវីគីភីឌា ការផលិតវ៉េស្ប៉ាបានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ១៩៤៦ ជាមួយម៉ូដែល Vespa 98 ដែលមានម៉ាស៊ីន 98 ស៊ីស៊ី ។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំ វាទទួលបានការពេញនិយមយ៉ាងខ្លាំង ដោយមានការលក់រាប់ពាន់គ្រឿងនៅអឺរ៉ុប និងអាមេរិក ។ ក្នុងទសវត្សឆ្នាំ១៩៥០ កងទ័ពបារាំងបានកែច្នៃម៉ូដែល Vespa 150 TAP ដោយបំពាក់កាំភ្លើងប្រឆាំងរថក្រោះ សម្រាប់ប្រើដោយទាហានឆត្រយោង ដោយអាចដាក់តាមយន្តហោះនិងទម្លាក់បាន (តែមិនអាចបាញ់ចេញពីស្កូតឺរ) ។ រូបភាពប្រវត្តិសាស្ត្រក៏បង្ហាញពីម៉ូដែលដំបូងដែលមានរថយន្តចំហៀង (sidecar) សម្រាប់ដឹកអ្នកដំណើរ ឬទំនិញ ។

នៅទសវត្សឆ្នាំ១៩៦០ ក្រុមហ៊ុនបានបង្កើតម៉ូដែលជាច្រើនដូចជា Vespa VBB Standard 150 (ឆ្នាំ១៩៦៣), Vespa 150 GL (ឆ្នាំ១៩៦៣) និង Vespa Rally 180 (ឆ្នាំ១៩៦៩) ដែលមានសមត្ថភាពខ្ពស់និងការរចនាទាន់សម័យ ។ ម៉ូដែល VNA ឆ្នាំ១៩៦១ ក៏ជាផ្នែកមួយនៃការពង្រីកស៊េរីដែរ ។ ស៊េរី PX ដែលដាក់លក់តាំងពីឆ្នាំ១៩៧៧ បានណែនាំប្រអប់ដាក់ឥវ៉ាន់ (glove box) នៅផ្នែកខាងមុខ ហើយត្រូវបានផលិតជាបន្តរហូតដល់ទសវត្សឆ្នាំ២០០០ ជាមួយម៉ូដែល T5 Millennium ដែលមានការកែលម្អបច្ចេកទេស ។ ក្នុងឆ្នាំ២០១២ Piaggio បានចេញម៉ូដែល Vespa 946 ដែលរួមបញ្ចូលការរចនាបែបអនាគត បូករួមនឹងក្លាសស៊ីក ដោយប្រើបច្ចេកវិទ្យាទំនើបដូចជាប្រព័ន្ធ ABS និងភ្លើង LED ។ ចុងក្រោយ ម៉ូដែលអគ្គិសនី Vespa Elettrica បានបង្ហាញខ្លួននៅឆ្នាំ២០១៨ ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងនិន្នាការថាមពលស្អាត ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

វ៉េស្ប៉ាកែច្នៃតាមវប្បធម៌ម៉ូដ និងស្គីនហេដ ប្រភព: Wikipedia

វ៉េស្ប៉ាមិនត្រឹមតែជាយានយន្តប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែបានជះឥទ្ធិពលដល់សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌នៅទូទាំងពិភពលោក ។ តាមវីគីភីឌា តាមរយៈការផ្តល់អាជ្ញាបណ្ណផលិតកម្មទៅកាន់ប្រទេសដូចជាឥណ្ឌា (LML) និងឥណ្ឌូនេស៊ី Piaggio បានជួយបង្កើតការងារ និងឧស្សាហកម្មក្នុងស្រុក ។ នៅឥណ្ឌា វ៉េស្ប៉ាបានក្លាយជាយានយន្តពេញនិយម ហើយការតាំងពិពណ៌រថយន្តបុរាណនៅទីក្រុង Delhi បញ្ជាក់ពីការគោរពស្រឡាញ់ចំពោះម៉ូដែលចាស់ៗ ។

ខាងផ្នែកវប្បធម៌ វ៉េស្ប៉ាបានក្លាយជាសញ្ញាសម្គាល់នៃយុវជនក្រុម “Mods” នៅចក្រភពអង់គ្លេសក្នុងទសវត្សឆ្នាំ១៩៦០ ដោយពួកគេតែងតុបតែងវាជាមួយកញ្ចក់និងភ្លើងច្រើន ហើយខ្សែភាពយន្ត “Quadrophenia” ឆ្នាំ១៩៧៩ បានបង្ហាញពីអនុវប្បធម៌នេះ ។ ខ្សែភាពយន្ត “Roman Holiday” ឆ្នាំ១៩៥៣ ក៏បានធ្វើឱ្យវាល្បីល្បាញជាអន្តរជាតិផងដែរ ។ នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ វ៉េស្ប៉ាមានការប្រើប្រាស់ចម្រុះ៖ នៅបាងកក វាត្រូវបានកែច្នៃសម្រាប់ដឹកទំនិញ និងជារទេះលក់ចំណី ខណៈដែលនៅឥណ្ឌូនេស៊ី ក្លឹបដូចជា Vespa Extreme បានបង្កើតវប្បធម៌កែច្នៃម៉ូតូយ៉ាងខ្លាំង ។ ហាង Vespa Boutique នៅសាន់ហ្វ្រាន់ស៊ីស្កូ សហរដ្ឋអាមេរិក បង្ហាញពីការលក់រាយក្នុងទីផ្សារប្រណីត ។ ក្រុមអ្នកគាំទ្រនៅជុំវិញពិភពលោកបានរៀបចំការជួបជុំនិងក្បួនដង្ហែជាប្រចាំ ដែលបង្ហាញថា វ៉េស្ប៉ាលើសពីម៉ូតូ គឺជាផ្នែកមួយនៃស្ទីលជីវិត ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ក្បួនដង្ហែវ៉េស្ប៉ាក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ Jakarta Mods May Day ២០២៥ ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងឆ្នាំ២០២៦ វ៉េស្ប៉ានឹងឈានចូលខួបលើកទី៨០ ចាប់តាំងពីការចាប់ផ្តើមផលិតកម្ម ។ ព្រឹត្តិការណ៍ប្រារព្ធខួបនេះរំពឹងថានឹងមាននៅទូទាំងពិភពលោក ដោយមានការចូលរួមពីក្លឹប និងអ្នកចូលចិត្តជាច្រើន ។ កាលពីឆ្នាំ២០២៥ ក្បួនដង្ហែ Jakarta Mods May Day នៅប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី បានទាក់ទាញអ្នកជិះវ៉េស្ប៉ារាប់រយនាក់ ដោយបង្ហាញថាសហគមន៍នេះនៅតែមានភាពរស់រវើក ។ ម៉ូដែលអគ្គិសនី Vespa Elettrica ក៏កំពុងទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ ដោយសារបទបញ្ញត្តិការបំភាយឧស្ម័ននៅអឺរ៉ុប និងទីក្រុងធំៗ ដូចជានៅទីក្រុង Madrid ជាដើម ។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse នៅកម្ពុជា វ៉េស្ប៉ាក៏មានវត្តមានគួរឱ្យកត់សម្គាល់ដែរ ។ ក្លឹបស្កូតឺរ និងអ្នកប្រមូលម៉ូតូបុរាណតែងរៀបចំការជួបជុំ និងដង្ហែក្បួននៅតាមរាជធានីភ្នំពេញ និងខេត្តផ្សេងៗ ។ តាមអ្នកសង្កេតការណ៍ ការប្រើប្រាស់ម៉ូតូស្កូតឺរបន្តជាជម្រើសពេញនិយមសម្រាប់ការធ្វើដំណើរក្នុងទីក្រុង ដោយសារតែភាពងាយស្រួល ការសន្សំសំចៃប្រេង និងការរចនាដែលមិនដែលហួសសម័យ ។ វ៉េស្ប៉ាបន្តជានិមិត្តរូបនៃសេរីភាព និងភាពទាន់សម័យ ដែលទាក់ទាញមនុស្សគ្រប់ជំនាន់ ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

Vespa ប្រារព្ធខួប ៨០ ឆ្នាំនៅទីក្រុងរ៉ូម ដោយមានក្បួនដង្ហែអ្នកជិះរាប់ពាន់នាក់

ម៉ូតូស្កូតឺ Vespa ដែលបានក្លាយជានិមិត្តរូបនៃប្រទេសអ៊ីតាលីក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ បានទាក់ទាញអ្នកគាំទ្ររាប់ពាន់នាក់ឱ្យជិះកាត់ទីក្រុងរ៉ូម ក្នុងឱកាសខួប ៨០ ឆ្នាំរបស់ខ្លួន។

7 sources · Deutsche Welle, France 24, Tuoi Tre