ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

សៀវភៅជជុះ គឺជាសៀវភៅដែលធ្លាប់មានម្ចាស់ពីមុនរួចមកហើយ ហើយម្ចាស់មុននោះមិនមែនជាអ្នកបោះពុម្ព ឬអ្នកលក់រាយនោះទេ។ តាមវិគីភីឌា សៀវភៅប្រភេទនេះ ជាធម្មតាធ្លាប់ជាកម្មសិទ្ធិរបស់បុគ្គលឯកជន ឬបណ្ណាល័យ មុននឹងត្រូវបានលក់ ឬផ្ទេរបន្តទៅឱ្យម្ចាស់ថ្មី។ ជាភាសាអង់គ្លេស វិគីភីឌាហៅសៀវភៅនេះថា "used book" ឬ "secondhand book" រីឯជាភាសាខ្មែរវិញ ក្រៅពីពាក្យ «សៀវភៅជជុះ» គេក៏អាចហៅថា «សៀវភៅប្រើរួច» បានដែរ។

ការលក់ និងការដូរសៀវភៅជជុះ មានវត្តមាននៅក្នុងប្រទេសជាច្រើនជុំវិញពិភពលោក។ រូបភាពដែលទំព័រវិគីភីឌាបានបង្ហាញជាឧទាហរណ៍ រាប់បញ្ចូលទាំងហាងលក់សៀវភៅជជុះមួយកន្លែងនៅប្រទេសជប៉ុន ទីផ្សារសៀវភៅ The South Bank Book Market នៅទីក្រុងឡុងដ៍ ប្រទេសអង់គ្លេស និងហាងលក់សៀវភៅជជុះមួយកន្លែងទៀតនៅទីប្រជុំជន Hay-on-Wye។ វត្តមានទាំងនេះបង្ហាញថា សៀវភៅជជុះមានទីផ្សារផ្ទាល់ខ្លួនយ៉ាងទូលំទូលាយ មិនមែនជារឿងកម្រ ឬកើតឡើងតែនៅកន្លែងណាមួយនោះទេ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ដោយសារ «សៀវភៅជជុះ» មិនមែនជាទីកន្លែង ឬបុគ្គលណាម្នាក់នោះទេ ផ្នែកនេះនឹងពិនិត្យលើទីតាំងដែលការលក់ដូរសៀវភៅជជុះលេចធ្លោ និងអ្នកពាក់ព័ន្ធនៅក្នុងដំណើរផ្លាស់ប្តូរកម្មសិទ្ធិរបស់សៀវភៅ។ តាមរូបភាពក្នុងទំព័រវិគីភីឌា គេឃើញថា ការលក់សៀវភៅជជុះធ្វើឡើងនៅតាមប្រទេស និងទីក្រុងផ្សេងៗគ្នា ដូចជា ប្រទេសជប៉ុន ទីក្រុងឡុងដ៍ ប្រទេសអង់គ្លេស និងទីប្រជុំជន Hay-on-Wye ជាដើម។ ទីតាំងចម្រុះទាំងនេះបង្ហាញថា ការលក់ដូរសៀវភៅជជុះមិនមែនជាបាតុភូតដែលចងភ្ជាប់នឹងតំបន់តែមួយនោះទេ។

ចំណែកឯអ្នកពាក់ព័ន្ធវិញ តាមវិគីភីឌា ម្ចាស់ដើមនៃសៀវភៅជជុះ ជាធម្មតាគឺជាបុគ្គលឯកជន ឬបណ្ណាល័យ។ នេះមានន័យថា អ្នកដែលចូលរួមក្នុងចរាចរសៀវភៅជជុះ រួមមានទាំងបុគ្គលធម្មតាដែលធ្លាប់កាន់កាប់សៀវភៅ និងស្ថាប័នដូចជាបណ្ណាល័យ មុននឹងសៀវភៅទាំងនោះបន្តដំណើរទៅដល់ដៃម្ចាស់ថ្មី។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

តាមឯកសារយោងរបស់វិគីភីឌាដែលទទួលបាន មិនមានការបញ្ជាក់អំពីកាលបរិច្ឆេទជាក់លាក់នៃការចាប់ផ្តើមលក់ដូរសៀវភៅជជុះនោះទេ។ អ្វីដែលនិយមន័យរបស់វិគីភីឌាបញ្ជាក់ច្បាស់ គឺសៀវភៅជជុះកើតឡើងនៅពេលដែលកម្មសិទ្ធិលើសៀវភៅមួយត្រូវបានផ្ទេរពីម្ចាស់ដើម ដែលជាធម្មតាជាបុគ្គលឯកជន ឬបណ្ណាល័យ ទៅឱ្យម្ចាស់ថ្មី ដោយមិនឆ្លងកាត់អ្នកបោះពុម្ព ឬអ្នកលក់រាយ។

ក្នុងន័យនេះ សៀវភៅថ្មីមួយអាចក្លាយជាសៀវភៅជជុះបាននៅពេលណាក៏ដោយ កាលណាម្ចាស់ទីមួយសម្រេចលក់បន្ត ឬប្រគល់វាទៅឱ្យអ្នកផ្សេង។ តួនាទីរបស់បណ្ណាល័យក្នុងនិយមន័យនេះក៏គួរឱ្យកត់សម្គាល់ដែរ ព្រោះវាបង្ហាញថា សៀវភៅដែលចេញពីបណ្ណាល័យអាចហូរចូលក្នុងទីផ្សារសៀវភៅជជុះបាន។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ទីផ្សារសៀវភៅជជុះដំណើរការតាមរយៈទម្រង់លក់រាយផ្សេងៗ។ តាមរូបភាពដែលវិគីភីឌាបានបង្ហាញ គេឃើញថាសៀវភៅជជុះត្រូវបានលក់ទាំងនៅក្នុងហាងលក់សៀវភៅ ដូចជាហាងនៅប្រទេសជប៉ុន និងហាងនៅ Hay-on-Wye ហើយក៏អាចលក់នៅតាមទីផ្សារបើកចំហផងដែរ ដូចជា The South Bank Book Market នៅទីក្រុងឡុងដ៍ជាដើម។ ការដែលសៀវភៅអាចមានម្ចាស់ថ្មីបន្ទាប់ពីម្ចាស់ដើម បង្ហាញពីលក្ខណៈសេដ្ឋកិច្ចមួយរបស់សៀវភៅ ពោលគឺ សៀវភៅគឺជាវត្ថុដែលអាចផ្ទេរ និងលក់បន្តបាន មិនមែនជារបស់ដែលមានម្ចាស់តែមួយជារៀងរហូតនោះទេ។

តាមទស្សនៈវប្បធម៌ ការលក់ដូរសៀវភៅជជុះជាប់ទាក់ទងនឹងទម្លាប់នៃការបន្តចរាចរសម្ភារៈអានពីមនុស្សម្នាក់ ឬស្ថាប័នមួយ ទៅកាន់អ្នកប្រើប្រាស់បន្ទាប់។ វត្តមានហាង និងទីផ្សារទាំងនេះនៅក្នុងទីសាធារណៈ ធ្វើឱ្យសកម្មភាពនៃការផ្លាស់ប្តូរសៀវភៅមើលឃើញជាក់ស្តែងក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់សហគមន៍។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ប្រធានបទនេះផ្តល់មូលដ្ឋានយល់ដឹង នៅពេលតាមដានរបាយការណ៍អំពីការអាន ការអប់រំ និងការផ្លាស់ប្តូរសម្ភារៈសិក្សាក្នុងសង្គម។ ការយល់ថាសៀវភៅជជុះជាអ្វី ចេញមកពីណា និងលក់នៅទីណា អាចជួយអ្នកអានឱ្យមើលឃើញជម្រើសក្នុងការទទួលបានសៀវភៅ ក្រៅពីការទិញសៀវភៅថ្មីពីអ្នកបោះពុម្ព ឬអ្នកលក់រាយ។

ឧទាហរណ៍ដូចជាហាងលក់សៀវភៅនៅប្រទេសជប៉ុន ទីផ្សារនៅទីក្រុងឡុងដ៍ និងហាងនៅ Hay-on-Wye បង្ហាញពីទម្រង់ដែលប្រព័ន្ធលក់សៀវភៅជជុះដំណើរការនៅក្រៅប្រទេស ដែលជាបរិបទមានប្រយោជន៍សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរក្នុងការប្រៀបធៀប និងតាមដានព័ត៌មានអន្តរជាតិ។ KhmerPulse បន្តយកចិត្តទុកដាក់លើប្រធានបទពាក់ព័ន្ធនឹងវប្បធម៌អាន ការអប់រំ និងសេដ្ឋកិច្ចសៀវភៅ ដែលសៀវភៅជជុះជាផ្នែកមួយដ៏មានន័យ។