កងនាវាស្រមោល

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

កងនាវាស្រមោល (Shadow Fleet) គឺជាពាក្យដែលប្រើដោយប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយលោកខាងលិច និងអ្នកវិភាគផ្នែកសមុទ្រ ដើម្បីសំដៅទៅលើបណ្តុំនាវាដឹកប្រេងដ៏ច្រើនកុះករ ដែលមានអាយុចាស់ កម្មសិទ្ធិមិនច្បាស់លាស់ និងធានារ៉ាប់រងមិនស្តង់ដារ ដែលត្រូវបានគេជឿថា ប្រើប្រាស់ដោយប្រទេសដែលស្ថិតក្រោមការដាក់ទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិ ជាពិសេសរុស្ស៊ី និងអ៊ីរ៉ង់ ដើម្បីដឹកជញ្ជូនប្រេងឆ្លងសមុទ្រ ដោយជៀសវាងវិធានការហិរញ្ញវត្ថុ និងពាណិជ្ជកម្មរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក សហភាពអឺរ៉ុប និងក្រុម G7។

តាមការរាយការណ៍របស់ BBC និង Reuters កងនាវានេះបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង បន្ទាប់ពីការដាក់ទណ្ឌកម្មលើរុស្ស៊ីក្នុងឆ្នាំ ២០២២ ដោយសារសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន។ Financial Times បានរាយការណ៍ថា ចំនួននាវាក្នុងកងនាវាស្រមោលអាចមានរហូតដល់ជាង ៦០០ គ្រឿង គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០២៤ ដែលបានក្លាយជាបញ្ហាសន្តិសុខសមុទ្រ និងបរិស្ថានដ៏ធំមួយ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

កងនាវាស្រមោលប្រតិបត្តិការនៅតាមផ្លូវសមុទ្រសំខាន់ៗរបស់ពិភពលោក រួមមាន សមុទ្របាល់ទិក សមុទ្រខ្មៅ ឆ្លងកាត់ច្រកទន្លេ Bosphorus ផ្លូវ Suez និងផ្លូវដឹកប្រេងឆ្ពោះទៅអាស៊ី តាមរយៈមហាសមុទ្រឥណ្ឌា និងច្រកសមុទ្រ Malacca។ Lloyd's List បានកំណត់ថា នាវាជាច្រើនត្រូវបានចុះបញ្ជីនៅក្រោមទង់ជាតិនៃប្រទេសដូចជា Panama, Liberia, Cook Islands, Gabon និង Marshall Islands ដែលជាប្រទេសផ្តល់ "ទង់ងាយស្រួល" (flags of convenience)។

ម្ចាស់នាវាជាក់ស្តែងភាគច្រើនត្រូវបានលាក់នៅក្រោយបណ្តាញក្រុមហ៊ុនសែលនៅទីក្រុងឌូបៃ ហុងកុង និងសិង្ហបុរី តាមការរាយការណ៍របស់ Reuters។ កងនាវានេះមិនមែនជាអង្គការតែមួយទេ ប៉ុន្តែជាបណ្តាញដ៏ស្មុគស្មាញនៃម្ចាស់នាវា ឈ្មួញកណ្តាល និងក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រង ដែលប្រតិបត្តិការក្រៅប្រព័ន្ធធានារ៉ាប់រងសមុទ្រលោកខាងលិច ដែលគ្រប់គ្រងដោយក្រុម International Group of P&I Clubs នៅទីក្រុងឡុងដ៍។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

គំនិតនៃកងនាវាស្រមោលមិនមែនជារឿងថ្មីទេ។ តាម BBC វាបានកើតឡើងដំបូងក្នុងទសវត្សរ៍ ១៩៩០ និង ២០០០ នៅពេលដែលអ៊ីរ៉ង់ និងវេនេហ្ស៊ុយអេឡា ស្ថិតក្រោមទណ្ឌកម្ម បានបង្កើតបណ្តាញដឹកជញ្ជូនប្រេងលាក់កំបាំង ដើម្បីលក់ប្រេងរបស់ខ្លួន។ ប្រទេសកូរ៉េខាងជើងក៏ត្រូវបានគេចោទប្រកាន់ថា បានប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រដៀងគ្នា ដើម្បីនាំចូលធនធាន។

ការផ្លាស់ប្តូរធំបានកើតឡើងក្នុងខែកុម្ភៈ ២០២២ នៅពេលដែលរុស្ស៊ីបានចាប់ផ្តើមការវាយប្រហារពេញលេញលើអ៊ុយក្រែន។ ក្រុម G7 និងសហភាពអឺរ៉ុបបានដាក់ "ដែនកំណត់តម្លៃ" (price cap) លើប្រេងរុស្ស៊ីត្រឹម ៦០ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែលនៅខែធ្នូ ២០២២ ដោយហាមឃាត់ក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រង និងសេវាដឹកជញ្ជូនលោកខាងលិចមិនឱ្យបម្រើនាវាដឹកប្រេងរុស្ស៊ីដែលលក់លើសតម្លៃនេះ។

តាម Financial Times រដ្ឋាភិបាលរុស្ស៊ីបានឆ្លើយតបដោយទិញនាវាដឹកប្រេងចាស់ៗរាប់រយគ្រឿងពីទីផ្សារពិភពលោក តាមរយៈអន្តរការី ហើយបានបង្កើតក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងផ្ទាល់ខ្លួនដូចជា Ingosstrakh។ នេះបានធ្វើឱ្យការអនុវត្តដែនកំណត់តម្លៃកាន់តែពិបាក។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

កងនាវាស្រមោលបានក្លាយជាប្រធានបទសំខាន់សម្រាប់អ្នកអានកម្ពុជា ដោយសារហេតុផលជាច្រើន។ ទីមួយ បញ្ហានេះប៉ះពាល់ដល់តម្លៃប្រេងសកល និងស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ច ដែលប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ដល់តម្លៃឥន្ធនៈនៅកម្ពុជា។

ទីពីរ តាម Reuters និង BBC នាវាក្នុងកងនាវានេះជាច្រើនបានឆ្លងកាត់តំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ រួមទាំងច្រកសមុទ្រ Malacca និងមហាសមុទ្រឥណ្ឌា ដែលជាផ្លូវពាណិជ្ជកម្មសំខាន់សម្រាប់អាស៊ាន។ ក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ មានរបាយការណ៍អំពីហានិភ័យបរិស្ថាន ដោយសារនាវាចាស់ៗមួយចំនួនបានធ្វើឱ្យកំពប់ប្រេងនៅសមុទ្របាល់ទិក និងតំបន់ផ្សេងៗ។

ទីបី សហភាពអឺរ៉ុប ចក្រភពអង់គ្លេស និងសហរដ្ឋអាមេរិក បានដាក់ទណ្ឌកម្មបន្ថែមលើនាវាជាក់លាក់រាប់រយគ្រឿងក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ និង ២០២៥ ដោយព្យាយាមបិទចន្លោះប្រហោងហិរញ្ញវត្ថុ។ Financial Times បានរាយការណ៍ថា ប្រទេសដូចជា ឥណ្ឌា និងចិន បានក្លាយជាអ្នកទិញធំៗនៃប្រេងដែលដឹកជញ្ជូនដោយកងនាវាស្រមោល ដែលបង្កើតភាពតានតឹងភូមិសាស្ត្រនយោបាយជាមួយលោកខាងលិច។

ប្រធានបទនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីការប្រកួតប្រជែងធំទូលាយរវាងប្រព័ន្ធពាណិជ្ជកម្មសកលដែលដឹកនាំដោយលោកខាងលិច និងកម្លាំងភូមិសាស្ត្រនយោបាយថ្មី ដែលជាបញ្ហាសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសតូចៗដូចជាកម្ពុជា ដែលពឹងផ្អែកលើពាណិជ្ជកម្មសមុទ្រ និងតម្លៃថាមពលមានស្ថិរភាព។