ទិដ្ឋភាពទូទៅ

មហាម៉េដ សាហាប៊ុឌីន (Mohammed Shahabuddin) គឺជាប្រធានាធិបតីទី១៦ និងបច្ចុប្បន្ននៃប្រទេសបង់ក្លាដែស។ លោកបានចូលកាន់តំណែងនៅថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៣ ក្រោយការបោះឆ្នោតដោយគ្មានគូប្រកួតប្រជែង។

លោកជាសមាជិកជើងចាស់នៃគណបក្សលីកអាវ៉ាមី (Awami League) និងមានប្រវត្តិយូរអង្វែងក្នុងវិស័យច្បាប់។ មុនកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតី លោកធ្លាប់បម្រើការជាចៅក្រម ស្នងការគណៈកម្មការប្រឆាំងអំពើពុករលួយ និងជាអ្នកតស៊ូឯករាជ្យក្នុងសង្គ្រាមរំដោះបង់ក្លាដែសឆ្នាំ១៩៧១។

យោងតាមវិគីភីឌា (Wikipedia) ការឡើងកាន់តំណែងរបស់លោកត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាការពង្រឹងឥទ្ធិពលរបស់គណបក្សកាន់អំណាចក្នុងស្ថាប័នប្រធានាធិបតី។ ទោះយ៉ាងណា នៅក្នុងប្រព័ន្ធនយោបាយបែបសភារបស់បង់ក្លាដែស តួនាទីប្រធានាធិបតីមានលក្ខណៈនិមិត្តរូប និងមានអំណាចប្រតិបត្តិមានកំណត់ ដោយអំណាចភាគច្រើនស្ថិតនៅនាយករដ្ឋមន្ត្រី Sheikh Hasina។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

តាមវិគីភីឌា លោកកើតនៅថ្ងៃទី១០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៤៩ នៅភូមិសាដាត (Sathat) ស្រុកបាបណា (Pabna) នៅភាគខាងជើងនៃអតីតខេត្តបេងហ្គាល់ខាងកើត (East Bengal) ដែលបច្ចុប្បន្នជាប្រទេសបង់ក្លាដែស។ លោកមានសញ្ជាតិបង់ក្លាដែស និងជាអ្នកកាន់សាសនាអ៊ីស្លាម។ លោកបានរៀបការជាមួយអ្នកនាង Rebeka Sultana ហើយគ្រួសារនេះមានកូនប្រុសម្នាក់។

បច្ចុប្បន្ន លោកកាន់តួនាទីជាប្រធានាធិបតីនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតបង់ក្លាដែស ដែលជាតំណែងកំពូលតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ ទោះបីតួនាទីនេះមានលក្ខណៈពិធាងជាងការអនុវត្តអំណាចពិតប្រាកដក៏ដោយ ក៏ប្រធានាធិបតីនៅតែជានិមិត្តរូបនៃឯកភាពជាតិ និងជាអ្នកត្រួតពិនិត្យស្ថាប័ននានា។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

លោកសាហាប៊ុឌីនបានចូលរួមនយោបាយតាំងពីក្មេង ដោយបានក្លាយជាសមាជិកនៃគណបក្សលីកអាវ៉ាមីនៅចុងទសវត្សឆ្នាំ១៩៦០។ ក្នុងអំឡុងពេលសិក្សានៅមហាវិទ្យាល័យ Government Edward College ក្នុងស្រុកបាបណា លោកជាមេដឹកនាំនិស្សិតយ៉ាងសកម្ម និងបានចូលរួមក្នុងចលនាទាមទារសិទ្ធិភាសាបេងហ្គាល់។

នៅឆ្នាំ១៩៧១ នៅពេលសង្គ្រាមរំដោះបង់ក្លាដែសផ្ទុះឡើង លោកបានចូលរួមជាអ្នកតស៊ូសេរីភាព (Freedom Fighter) ដើម្បីទាមទារឯករាជ្យពីប៉ាគីស្ថានខាងលិច។ ការចូលរួមនេះបានធ្វើឱ្យលោកទទួលបានការគោរពជាឥស្សរជនជាតិនិយមយ៉ាងសំខាន់។

ក្រោយសង្គ្រាម លោកបានបន្តការសិក្សាច្បាប់ ហើយចាប់ផ្តើមអាជីពជាមេធាវី។ ដោយមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយគណបក្ស លោកត្រូវបានលើកទឹកចិត្តឱ្យចូលបម្រើការក្នុងសេវាច្បាប់របស់រដ្ឋាភិបាល រហូតឡើងឋានៈជាចៅក្រមស្រុក (District Judge)។ លោកបានបម្រើការនៅតុលាការក្នុងតំបន់ផ្សេងៗ ទទួលបានកេរ្តិ៍ឈ្មោះជាអ្នកច្បាប់មានសមត្ថភាព។

នៅឆ្នាំ២០១១ លោកត្រូវបានតែងតាំងជាស្នងការនៃគណៈកម្មការប្រឆាំងអំពើពុករលួយ (Anti-Corruption Commission) ដែលជាស្ថាប័នឯករាជ្យមួយ។ ក្នុងអាណត្តិរហូតដល់ឆ្នាំ២០១៦ លោកបានដឹកនាំការស៊ើបអង្កេត និងចាត់វិធានការលើករណីពុករលួយធំៗមួយចំនួន ទោះបីមានការរិះគន់អំពីឯករាជ្យភាពរបស់ស្ថាប័នក៏ដោយ។

បន្ទាប់ពីចាកចេញពីគណៈកម្មការ លោកបានវិលត្រឡប់ចូលនយោបាយពេញដៃ ហើយត្រូវបានតែងតាំងជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាយោបល់របស់គណបក្សលីកអាវ៉ាមីនៅឆ្នាំ២០២០។ ដោយមានបទពិសោធន៍ទាំងផ្នែកច្បាប់ និងនយោបាយ លោកត្រូវបានជ្រើសរើសជាបេក្ខភាពប្រធានាធិបតីសម្រាប់ការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២៣។

ការបោះឆ្នោតនេះបានប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី១៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ ដោយគ្មានបេក្ខជនប្រឆាំង ហើយលោកត្រូវបានប្រកាសជ័យជម្នះជាផ្លូវការ។ លោកបានស្បថចូលកាន់តំណែងនៅថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា ឆ្នាំដដែល។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ក្នុងនាមជាប្រធានាធិបតី លោកសាហាប៊ុឌីន មានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការធានាដំណើរការរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ លោកបានចុះហត្ថលេខាលើច្បាប់សំខាន់ៗ រួមទាំងថវិកាជាតិ និងច្បាប់បោះឆ្នោត ព្រមទាំងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះទទួលភ្ញៀវបរទេស និងតំណាងប្រទេសក្នុងកិច្ចប្រជុំអន្តរជាតិ។

កាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០២៤ ការបោះឆ្នោតសកលនៅបង់ក្លាដែសត្រូវបានរៀបចំឡើងក្រោមអាណត្តិរបស់លោក។ តាមការរាយការណ៍របស់ BBC និងសារព័ត៌មានអន្តរជាតិ ការបោះឆ្នោតនេះត្រូវបានគណបក្សប្រឆាំងចោទប្រកាន់ថាមិនមានតម្លាភាព និងត្រូវបានធ្វើពហិការ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ លោកសាហាប៊ុឌីនបានអំពាវនាវឱ្យមានសាមគ្គីភាព និងការគោរពច្បាប់។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការវិវឌ្ឍន៍នៅបង់ក្លាដែសមានភាពស្រដៀងគ្នាជាមួយកម្ពុជាក្នុងលក្ខណៈគណបក្សកាន់អំណាចយូរអង្វែង និងប្រព័ន្ធប្រធានាធិបតីនិមិត្តរូបក្នុងរបបសភា។ បទពិសោធន៍នេះអាចជាមេរៀនសម្រាប់ការយល់ដឹងអំពីតួនាទីប្រធានាធិបតីក្នុងបរិបទនយោបាយដែលអំណាចប្រតិបត្តិសំខាន់នៅនាយករដ្ឋមន្ត្រី។

ក្នុងឆ្នាំ២០២៥-២០២៦ ស្ថានការណ៍នយោបាយបង់ក្លាដែសនៅតែមានភាពតានតឹង ដោយមានការតវ៉ា និងការទាមទារកំណែទម្រង់ពីសំណាក់គណបក្សប្រឆាំង។ យោងតាមសារព័ត៌មានក្នុងស្រុក លោកប្រធានាធិបតីបានព្យាយាមដើរតួជាអ្នកសម្រុះសម្រួល ដោយលើកទឹកចិត្តឱ្យមានការសន្ទនារវាងភាគីនានា ដើម្បីរក្សាស្ថិរភាព។ តួនាទីនេះធ្វើឱ្យលោកក្លាយជាឥស្សរជនគន្លឹះដែលអាចមានឥទ្ធិពលលើទិសដៅនយោបាយ ទោះបីអំណាចផ្លូវការមានកំណត់ក៏ដោយ។