ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

អង្គការសហប្រតិបត្តិការសៀងហៃ (Shanghai Cooperation Organisation, SCO) គឺជាអង្គការអន្តរជាតិមួយនៅតំបន់អឺរ៉ាស៊ី ដែលមានរដ្ឋសមាជិកចំនួន ១០។ យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia អង្គការនេះផ្ដោតសំខាន់លើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការផ្នែកនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សន្តិសុខអន្តរជាតិ និងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងភេរវកម្ម។ ជារួម SCO គឺជាវេទិកាពហុភាគីសម្រាប់រដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសធំៗ និងប្រទេសនៅអាស៊ីកណ្ដាល ដើម្បីសម្របសម្រួលលើបញ្ហារួមគ្នា ព្រមទាំងបង្កើនទំនុកចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមក។

ឥទ្ធិពលរបស់ SCO កើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ព្រោះវារួមបញ្ចូលប្រទេសដូចជា ចិន រុស្ស៊ី និងឥណ្ឌា ដែលជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ច និងយោធា។ តាម Wikipedia អង្គការមានរចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រងជាច្រើនកម្រិត រួមមានក្រុមប្រឹក្សាប្រមុខរដ្ឋ ក្រុមប្រឹក្សាប្រមុខរដ្ឋាភិបាល និងក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស។ លេខាធិការដ្ឋានរបស់អង្គការមានទីតាំងនៅទីក្រុងប៉េកាំង ចំណែករចនាសម្ព័ន្ធប្រឆាំងភេរវកម្មតាមតំបន់ ដែលហៅថា RATS មានទីតាំងនៅទីក្រុង Tashkent ប្រទេសអ៊ូសបេគីស្ថាន។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ភូមិសាស្ត្ររបស់ SCO គ្របដណ្ដប់លើតំបន់អឺរ៉ាស៊ី ដែលលាតសន្ធឹងពីអឺរ៉ុបខាងកើតរហូតដល់អាស៊ីខាងកើត និងអាស៊ីខាងត្បូង។ រដ្ឋសមាជិកទាំង ១០ រួមមាន ចិន រុស្ស៊ី ឥណ្ឌា ប៉ាគីស្ថាន អ៊ីរ៉ង់ កាហ្សាក់ស្ថាន កៀហ្ស៊ីស៊ីស្ថាន តាជីគីស្ថាន អ៊ូសបេគីស្ថាន និងបេឡារុស ដូចដែល Wikipedia បានរៀបរាប់។ តាមរយៈសមាជិកទាំងនេះ អង្គការប្រមូលផ្ដុំចំនួនប្រជាជនរួមគ្នារាប់ពាន់លាននាក់ និងផ្ទៃដីដ៏ធំទូលាយ ដែលធ្វើឱ្យវាជាវេទិកាមួយដែលមានភាពចម្រុះខាងភាសា វប្បធម៌ និងសាសនា។ ភាសាការងារផ្លូវការរបស់អង្គការគឺភាសាចិន និងភាសារុស្ស៊ី។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ឫសគល់របស់ SCO មានតាំងពីឆ្នាំ ១៩៩៦ នៅពេលដែល ចិន រុស្ស៊ី កាហ្សាក់ស្ថាន កៀហ្ស៊ីស៊ីស្ថាន និងតាជីគីស្ថាន បានបង្កើតយន្តការ Shanghai Five ដើម្បីកសាងទំនុកចិត្តតាមព្រំដែន និងកាត់បន្ថយភាពតានតឹងខាងយោធា។ នៅថ្ងៃទី ១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០០១ ប្រទេសទាំង ៥ រួមជាមួយអ៊ូសបេគីស្ថាន បានប្រែក្លាយយន្តការនេះទៅជាអង្គការសហប្រតិបត្តិការសៀងហៃ ដូចដែលបានកត់ត្រានៅក្នុង Wikipedia។

ការពង្រីកសមាជិកភាពបានកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់។ ឥណ្ឌា និងប៉ាគីស្ថានបានចូលជាសមាជិកនៅឆ្នាំ ២០១៧ អ៊ីរ៉ង់បានចូលនៅឆ្នាំ ២០២៣ ហើយបេឡារុសបានចូលនៅឆ្នាំ ២០២៤ ដែលធ្វើឱ្យចំនួនសមាជិកឡើងដល់ ១០។ ក្នុងអំឡុងពេលប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះ អង្គការក៏បានអនុវត្តសមយុទ្ធយោធារួមគ្នាដែលមានឈ្មោះថា Peace Mission ផងដែរ ដូចជាសមយុទ្ធនៅឆ្នាំ ២០០៧ ដែលបង្ហាញក្នុងឯកសាររូបភាព។

ផ្នែកសន្តិសុខគឺជាស្នូលដ៏គួរឱ្យកត់សម្គាល់។ Wikipedia បានរាយការណ៍ថា អង្គការផ្ដោតលើការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងអ្វីដែលគេហៅថា អំពើអាក្រក់ទាំងបី រួមមានភេរវកម្ម អំពើបំបែកបំបាក់ទឹកដី និងអំពើជ្រុលនិយម។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

កិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចគឺជាសសរស្តម្ភមួយរបស់ SCO។ តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia អង្គការនេះស្វែងរកការជំរុញពាណិជ្ជកម្ម ការវិនិយោគ ថាមពល និងការតភ្ជាប់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរវាងរដ្ឋសមាជិក។ កិច្ចប្រជុំកំពូលដូចជាការប្រជុំនៅទីក្រុង Ufa ប្រទេសរុស្ស៊ី ក្នុងឆ្នាំ ២០១៥ បានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការពិភាក្សាអំពីការបង្កើនទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ច និងការពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយដៃគូនៅក្រៅតំបន់។

ក្រៅពីវិស័យសេដ្ឋកិច្ច SCO ក៏បានលើកកម្ពស់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការវប្បធម៌ ដូចជាការផ្លាស់ប្ដូរផ្នែកអប់រំ វិទ្យាសាស្ត្រ ទេសចរណ៍ និងការទំនាក់ទំនងរវាងប្រជាជន និងប្រជាជន។ ទោះយ៉ាងណា គោលដៅចម្បងរបស់អង្គការនៅតែស្ថិតលើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសន្តិសុខ និងស្ថិរភាពតំបន់។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នាពេលបច្ចុប្បន្ន SCO មានសារៈសំខាន់កាន់តែខ្លាំងឡើងក្នុងភូមិសាស្ត្រនយោបាយអន្តរជាតិ ដោយសារតែវារួមបញ្ចូលមហាអំណាចដូចជា ចិន រុស្ស៊ី និងឥណ្ឌា ព្រមទាំងប្រទេសដែលមានឥទ្ធិពលដូចជាអ៊ីរ៉ង់ផងដែរ។ ប្រធានបទដែលគេតាមដានជាប់រហូតរួមមាន ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងភេរវកម្ម សន្តិសុខតាមព្រំដែន និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់។

សម្រាប់អ្នកអានរបស់ KhmerPulse កម្ពុជាមិនមែនជារដ្ឋសមាជិក SCO ទេ ប៉ុន្តែជាដៃគូសន្ទនា (dialogue partner) របស់អង្គការនេះ តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia។ ស្ថានភាពនេះអនុញ្ញាតឱ្យកម្ពុជាអាចចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំខ្លះ និងសង្កេតមើលសកម្មភាពរបស់អង្គការ ដែលធ្វើឱ្យការវិវត្តរបស់ SCO មានទំនាក់ទំនងទៅនឹងគោលនយោបាយការបរទេស និងសេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជា។

ការពង្រីកសមាជិកភាព និងការកើនឡើងនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលនៅក្នុងអំឡុងពេលថ្មីៗ ដូចជាកិច្ចប្រជុំឆ្នាំ ២០២២ បានបង្ហាញថា អង្គការនេះនឹងបន្តជាវេទិកាដែលត្រូវបានគេយកចិត្តទុកដាក់ ជាពិសេសនៅពេលដែលមហាអំណាចនានាស្វែងរកទំនាក់ទំនងពហុភាគីជំនួស។