ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

សេក ហាស៊ីណា (Sheikh Hasina) គឺជាអ្នកនយោបាយបង់ក្លាដែស ដែលបានបម្រើការជានាយករដ្ឋមន្ត្រីបង់ក្លាដែសពីឆ្នាំ ១៩៩៦ ដល់ ២០០១ និងម្តងទៀតពីឆ្នាំ ២០០៩ ដល់ ២០២៤។ យោងតាមវីគីភីឌា លោកស្រីជាបុត្រីរបស់លោកសេក មូជីប៊ួរ រ៉ាម៉ាន់ (Sheikh Mujibur Rahman) ដែលជាប្រធានាធិបតីទីមួយនៃប្រទេសបង់ក្លាដែស។ លោកស្រីគឺជានាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលកាន់តំណែងយូរបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្របង់ក្លាដែស ហើយក៏ជាមេដឹកនាំស្ត្រីម្នាក់ដែលកាន់តំណែងយូរបំផុតនៅលើពិភពលោកផងដែរ។ លោកស្រីបានបម្រើការជាប្រធានគណបក្សអាវ៉ាមីលីក (Awami League) តាំងពីឆ្នាំ ១៩៨១។

អំឡុងពេលកាន់អំណាច សេក ហាស៊ីណាត្រូវបានគេស្គាល់ថាបានជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចគួរឱ្យកត់សម្គាល់ និងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ ប៉ុន្តែក៏មានការចោទប្រកាន់ពីការគាបសង្កត់លើបក្សប្រឆាំង ការបំពានសិទ្ធិមនុស្ស និងរបបផ្តាច់ការនិយមដែរ។ នៅខែសីហា ឆ្នាំ ២០២៤ លោកស្រីបានលាលែងពីតំណែង និងធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសឥណ្ឌា បន្ទាប់ពីការបះបោររបស់និស្សិតបានរីករាលដាលទៅជាចលនាទ្រង់ទ្រាយធំទូទាំងប្រទេស។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

សេក ហាស៊ីណា គឺជាបុត្រីរបស់លោកសេក មូជីប៊ួរ រ៉ាម៉ាន់ (Sheikh Mujibur Rahman) ដែលជាស្ថាបនិក និងជាប្រធានាធិបតីទីមួយនៃប្រទេសបង់ក្លាដែស។ យោងតាមវីគីភីឌា លោកស្រីគឺជាសមាជិកគ្រួសារតែម្នាក់គត់ដែលបានរស់រានមានជីវិតពីការធ្វើឃាតក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៥ ខណៈដែលលោកស្រីស្ថិតនៅប្រទេសអាល្លឺម៉ង់។

ក្រោយមក លោកស្រីបានរស់នៅនិរទេសខ្លួនក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា ហើយត្រូវបានជ្រើសរើសជាប្រធានគណបក្សអាវ៉ាមីលីកនៅឆ្នាំ ១៩៨១។ រូបថតពីទសវត្សរ៍ ១៩៧០ បង្ហាញពីទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធរវាងលោកស្រី និងឪពុក ដែលបានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងដល់អាជីពនយោបាយរបស់លោកស្រី។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវីគីភីឌា ប្រវត្តិសាស្ត្របង់ក្លាដែសត្រូវបានភ្ជាប់ជាមួយគ្រួសាររបស់សេក ហាស៊ីណា។ បិតារបស់លោកស្រី គឺលោកសេក មូជីប៊ួរ រ៉ាម៉ាន់ បានដឹកនាំការតស៊ូឯករាជ្យឱ្យបង់ក្លាដែសក្នុងឆ្នាំ ១៩៧១។ បន្ទាប់ពីការធ្វើឃាតលោកមូជីប៊ួរ និងក្រុមគ្រួសារភាគច្រើនក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៥ លោកស្រីហាស៊ីណាបានស្ថិតក្នុងការនិរទេសខ្លួនរហូតដល់ឆ្នាំ ១៩៨១ ទើបលោកស្រីវិលត្រឡប់មកដឹកនាំគណបក្សអាវ៉ាមីលីក។

នៅឆ្នាំ ១៩៩៦ លោកស្រីបានឈ្នះការបោះឆ្នោតជាលើកដំបូង ហើយបានក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រី។ លោកស្រីបានបម្រើការរហូតដល់ឆ្នាំ ២០០១ ដោយផ្តោតលើការកសាងសន្តិភាព និងកំណែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ច។ បន្ទាប់ពីបាត់បង់ការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ២០០១ លោកស្រីបានវិលត្រឡប់មកកាន់អំណាចវិញនៅឆ្នាំ ២០០៩ ហើយបានដឹកនាំប្រទេសជាបន្តបន្ទាប់រហូតដល់ឆ្នាំ ២០២៤។

ក្នុងអំឡុងពេលនេះ បង់ក្លាដែសមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ប៉ុន្តែការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ២០១៨ ត្រូវបានវីគីភីឌាកត់សម្គាល់ថាត្រូវបានអ្នកសង្កេតការណ៍អន្តរជាតិចាត់ទុកថាមិនយុត្តិធម៌ និងមានភាពមិនប្រក្រតី។ ការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ២០២៤ ក៏ត្រូវបានបក្សប្រឆាំងធ្វើពហិការ ហើយគណបក្សអាវ៉ាមីលីកឈ្នះស្ទើរតែទាំងស្រុង។

នៅខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០២៤ បាតុកម្មនិស្សិតទាមទារកំណែទម្រង់ប្រព័ន្ធកូតាបានផ្ទុះឡើង ហើយរីករាលដាលទៅជាចលនាប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល។ តាមវីគីភីឌា នៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានថ្ងៃទី ១៤ ខែកក្កដា លោកស្រីបានហៅអ្នកតវ៉ាថាជា «រ៉ាហ្សាការ» ដែលធ្វើឱ្យមានការរិះគន់ជាខ្លាំង និងបង្កើនអំពើហិង្សា។ រដ្ឋាភិបាលបានបង្ក្រាបបាតុកម្មដោយហិង្សា បណ្តាលឱ្យមនុស្សជាច្រើនស្លាប់ និងរបួស។ នៅថ្ងៃទី ៥ ខែសីហា លោកស្រីបានលាលែង និងធ្វើដំណើរទៅកាន់ឥណ្ឌា។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ការដួលរលំរបស់រដ្ឋាភិបាលសេក ហាស៊ីណា គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីខាងត្បូង។ បង់ក្លាដែសជាប្រទេសដែលមានសារៈសំខាន់ខាងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ ជាសមាជិកនៃសហគមន៍ SAARC និង BIMSTEC។ កម្ពុជានិងបង់ក្លាដែសមានទំនាក់ទំនងការទូត និងជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មលើវិស័យអង្ករ និងវាយនភណ្ឌ ព្រមទាំងសហការលើបេសកកម្មរក្សាសន្តិភាពរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុផងដែរ។

បច្ចុប្បន្ន លោកស្រីហាស៊ីណាកំពុងស្ថិតក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា ហើយរដ្ឋាភិបាលបណ្តោះអាសន្ននៅបង់ក្លាដែសកំពុងប្រឈមនឹងបញ្ហាស្ថិរភាពនយោបាយ។ យោងតាមវីគីភីឌា លោកស្រី និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ដទៃទៀតត្រូវបានដាក់ឈ្មោះក្នុងសំណុំរឿងព្រហ្មទណ្ឌទាក់ទងនឹងការសម្លាប់អ្នកតវ៉ាក្នុងខែកក្កដា។ ស្ថានភាពនេះអាចជះឥទ្ធិពលដល់សន្តិសុខតំបន់ លំហូរពាណិជ្ជកម្ម និងការធ្វើចំណាកស្រុក។

សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ ដំណើររឿងរបស់សេក ហាស៊ីណាបង្ហាញពីភាពស្មុគស្មាញនៃការដឹកនាំរយៈពេលយូរ៖ កំណើនសេដ្ឋកិច្ចមិនអាចធានាបាននូវសិទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ហើយយុវជនអាចក្លាយជាកម្លាំងចលករដ៏សំខាន់ក្នុងការផ្លាស់ប្តូរនយោបាយ។