ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមឯកសាររបស់ Wikipedia ច្រកសមុទ្រម៉ាឡាកា គឺជាច្រកសមុទ្រតូចចង្អៀតមួយ ដែលស្ថិតនៅចន្លោះឧបទ្វីបម៉ាឡេ (ភាគឦសាន) និងកោះស៊ូម៉ាត្រា របស់ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី (ភាគនិរតី) ដោយតភ្ជាប់សមុទ្រអង់ដាម៉ង់ទៅនឹងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ច្រកនេះមានប្រវែងប្រមាណ ៩០០ គីឡូម៉ែត្រ និងទទឹងចាប់ពី ៦៥ គីឡូម៉ែត្រ រហូតដល់ ២៥០ គីឡូម៉ែត្រ។ វាត្រូវបានចាត់ទុកថាជាផ្លូវដឹកជញ្ជូនផ្លូវទឹកដ៏មមាញឹកបំផុតមួយក្នុងពិភពលោក ដោយសារតែវាជាផ្លូវកាត់សំខាន់តភ្ជាប់មហាសមុទ្រឥណ្ឌា និងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក។ ច្រកនេះដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការដឹកជញ្ជូនថាមពលពីមជ្ឈិមបូព៌ាទៅកាន់តំបន់អាស៊ីបូព៌ា ដែលជាតួអង្គសេដ្ឋកិច្ចធំៗរបស់ពិភពលោក។

យោងតាម Wikipedia ក្នុងឆ្នាំ ២០១៧ កប៉ាល់ប្រមាណ ៨៤,០០០ គ្រឿង បានឆ្លងកាត់ច្រកនេះ ដោយដឹកទំនិញស្មើនឹងប្រមាណ ២៥% នៃទំនិញដែលបានជួញដូរទូទាំងពិភពលោក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia ច្រកសមុទ្រម៉ាឡាកា ស្ថិតនៅចន្លោះប្រទេសម៉ាឡេស៊ី (នៅភាគខាងលិច) និងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី (នៅភាគខាងកើត)។ ទីក្រុងសំខាន់ៗ ដែលស្ថិតនៅតាមបណ្ដោយច្រកនេះ រួមមាន ម៉ាឡាកា (ម៉ាឡេស៊ី) និង សាំប៉ាង (ឥណ្ឌូនេស៊ី) ព្រមទាំងទីក្រុង-រដ្ឋសិង្ហបុរី ដែលស្ថិតនៅចុងខាងត្បូងនៃច្រក។ ចំណុចចង្អៀតបំផុតនៃច្រក គឺច្រកហ្វីលីព (Phillips Channel) ដែលមានទទឹងត្រឹមតែប្រមាណ ២,៨ គីឡូម៉ែត្រប៉ុណ្ណោះ។ ច្រកនេះអាចចែកចេញជាផ្នែកខាងជើងដែលធំទូលាយ និងផ្នែកខាងត្បូងដែលចង្អៀត ជាពិសេសនៅក្បែរប្រទេសសិង្ហបុរី។ ក្នុងរដូវខ្យល់មូសុង ការធ្វើនាវាចរមានការលំបាក ដោយសារតែចរន្តទឹករហ័ស និងខ្យល់ព្យុះ។

ប្រជាជនដែលរស់នៅជុំវិញតំបន់នេះ គឺជាជនជាតិម៉ាឡេ ចិន ឥណ្ឌា និងជនជាតិដើមភាគតិចផ្សេងៗ ដែលបានរស់នៅ និងធ្វើពាណិជ្ជកម្មនៅទីនេះអស់រាប់ពាន់ឆ្នាំ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ច្រកសមុទ្រម៉ាឡាកា មានប្រវត្តិដ៏យូរលង់ជាផ្លូវពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់។ តាមឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រ ច្រកនេះត្រូវបានប្រើប្រាស់តាំងពីសម័យអាណាចក្រស្រីវិជ័យ (សតវត្សទី ៧ ដល់ ១៣) និងក្រោយមកដោយអាណាចក្រម៉ាឡាកា (សតវត្សទី ១៥)។ នៅដើមសតវត្សទី ១៥ ឧត្តមនាវីចិន ចេងហ៊ឺ (Zheng He) បានដឹកនាំកងនាវាទូតធំៗ ឆ្លងកាត់ច្រកនេះ ដែលបញ្ជាក់ពីសារៈសំខាន់របស់វាតាំងពីយូរលង់មក។ នៅឆ្នាំ ១៥១១ កងទ័ពព័រទុយហ្គាល់ បានកាន់កាប់ទីក្រុងម៉ាឡាកា ហើយក្រោយមក ហូឡង់ (១៦៤១) និងអង់គ្លេស (១៨២៤) បានគ្រប់គ្រងតំបន់នេះជាបន្តបន្ទាប់។ ក្នុងសម័យអាណានិគមនិយម ច្រកនេះបានក្លាយជាផ្នែកមួយយ៉ាងសំខាន់នៃការដឹកជញ្ជូនគ្រឿងទេស និងទំនិញរវាងតំបន់អឺរ៉ុប និងអាស៊ី។

ក្នុងសម័យសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ ច្រកនេះជាចំណោទយុទ្ធសាស្ត្រសម្រាប់កងទ័ពជប៉ុនក្នុងការគ្រប់គ្រងអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ក្រោយសង្គ្រាម ច្រកសមុទ្រម៉ាឡាកាបានបន្តកាន់តែមានសារៈសំខាន់ឡើង ដោយសារតែកំណើនសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងឆាប់រហ័សនៅបណ្តាប្រទេសអាស៊ី ជាពិសេសប្រទេសជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូង ដែលពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើការនាំចូលថាមពលតាមច្រកនេះ។ យោងតាម Wikipedia ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ចំនួនកប៉ាល់ឆ្លងកាត់ប្រចាំឆ្នាំបានកើនឡើងឥតឈប់ឈរ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

សារៈសំខាន់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ច្រកសមុទ្រម៉ាឡាកាមិនអាចមើលរំលងបានឡើយ។ តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia វាជាផ្លូវចម្បងសម្រាប់ការនាំចេញប្រេងពីតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ទៅកាន់បណ្តាប្រទេសនៅអាស៊ីបូព៌ា ដូចជា ចិន ជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូង។ ក្នុងឆ្នាំ ២០១៦ ប្រមាណ ១៦ លានបារ៉ែលក្នុងមួយថ្ងៃ ត្រូវបានដឹកជញ្ជូនតាមច្រកនេះ ដែលស្មើនឹងប្រមាណ ៧០% នៃការនាំចូលប្រេងរបស់ប្រទេសចិន។ ប្រមាណ ២៥% នៃទំនិញដែលបានជួញដូរនៅលើពិភពលោក ត្រូវដឹកជញ្ជូនតាមច្រកនេះ។ ប្រសិនបើច្រកនេះត្រូវបិទដោយហេតុផលណាមួយ ពិភពលោកអាចប្រឈមមុខនឹងវិបត្តិថាមពល និងទំនិញយ៉ាងខ្លាំង។

តាមផ្នែកវប្បធម៌ តំបន់ជុំវិញច្រកសមុទ្រម៉ាឡាកាមានភាពចម្រុះយ៉ាងសម្បូរបែប។ ទីក្រុងម៉ាឡាកា និងទីក្រុងចចថោន (George Town) ដែលជាអតីតកំពង់ផែពាណិជ្ជកម្មដ៏រុងរឿង ត្រូវបានអង្គការយូណេស្កូ (UNESCO) ចុះជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោកក្នុងឆ្នាំ ២០០៨ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីកេរ្តិ៍ដំណែលនៃវប្បធម៌ម៉ាឡេ ចិន ឥណ្ឌា និងអឺរ៉ុប ដែលបានលាយឡំគ្នានៅទីនោះអស់រាប់សតវត្សរ៍។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅក្នុងបរិការ្យន៍បច្ចុប្បន្ន ច្រកសមុទ្រម៉ាឡាកាបន្តជាចំណុចប្រទាក់ក្រឡាដ៏សំខាន់សម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចសកល និងសន្តិសុខក្នុងតំបន់។ បញ្ហាប្រឈមសំខាន់ៗ រួមមានការលួចប្លន់តាមសមុទ្រ គ្រោះថ្នាក់នាវា និងផ្សែងអ័ព្ទពីភ្លើងឆេះព្រៃរៀងរាល់ឆ្នាំ ដែលបង្កការលំបាកដល់ការធ្វើនាវាចរ។ តាមសេចក្តីរាយការណ៍ពី Wikipedia ការល្បាតតាមសមុទ្រដោយកងទ័ពនៃប្រទេសដែលនៅជាប់ (ម៉ាឡេស៊ី ឥណ្ឌូនេស៊ី សិង្ហបុរី) រួមជាមួយនឹងការចូលរួមពីប្រទេសថៃ បានជួយកាត់បន្ថយអំពើលួចប្លន់ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះ។

ម្យ៉ាងវិញទៀត ការកើនឡើងនៃការប្រកួតប្រជែងភូមិសាស្ត្រនយោបាយរវាងមហាអំណាច ជាពិសេស កម្មវិធី “ខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវ” របស់ប្រទេសចិន និងការកើនឡើងវត្តមានយោធារបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ក៏ធ្វើឲ្យតំបន់នេះក្លាយជាកន្លែងយកចិត្តទុកដាក់ជានិច្ច។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ច្រកសមុទ្រម៉ាឡាកាមានសារៈសំខាន់ណាស់ ព្រោះទំនិញនាំចេញសំខាន់ៗ ដូចជាសម្លៀកបំពាក់ អង្ករ និងផលិតផលកសិកម្ម ត្រូវដឹកជញ្ជូនតាមច្រកនេះទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិ។ នៅពេលមានវិបត្តិនៅច្រកសមុទ្រនេះ ថ្លៃដឹកជញ្ជូនរបស់កម្ពុជាអាចកើនឡើង ដោយសារការពន្យារពេល ឬការបង្វែទិសដៅឆ្លងកាត់ផ្លូវវាងដែលវែងជាង។ ដូច្នេះ ស្ថិរភាពនៃច្រកសមុទ្រម៉ាឡាកា គឺជាផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា៕