KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់២១ សីហា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ២១ សីហា ២០២៦

រោងចក្រស្បែកជើង

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

បន្ទប់ខាងក្រោមរបស់រោងចក្រផលិតស្បែកជើង B.F. Spinney & Co. នៅ Lynn រដ្ឋ Massachusetts សហរដ្ឋអាមេរិក ឆ្នាំ១៨៧២ ប្រភព: Wikipedia

រោងចក្រស្បែកជើង គឺជាកន្លែងផលិតស្បែកជើងក្នុងបរិមាណច្រើន ដោយប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្ម និងម៉ាស៊ីនទំនើបៗ។ តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ការផលិតស្បែកជើង (Shoemaking) គឺជាដំណើរការបង្កើតសម្លៀកបំពាក់សម្រាប់ជើង ចាប់ពីស្បែកជើងប៉ាតារហូតដល់ស្បែកជើងកីឡា។ មុនពេលរោងចក្របានលេចចេញមក ការផលិតធ្វើឡើងដោយជាងឯកទេសដូចជា cordwainer ឬ cobbler ដែលធ្វើការដោយដៃក្នុងសិក្ខាសាលាតូចៗ។

សព្វថ្ងៃ ឧស្សាហកម្មផលិតស្បែកជើងគឺជាផ្នែកដ៏ធំនៃសេដ្ឋកិច្ចសកល ដោយរោងចក្រធំៗភាគច្រើនមានទីតាំងនៅអាស៊ី និងប្រើកម្លាំងពលកម្មរាប់លាននាក់។ សិប្បកម្មធ្វើដោយដៃនៅតែបន្តមាន ជាពិសេសក្នុងការជួសជុលនិងផលិតស្បែកជើងប្រពៃណី។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ជាងជួសជុលស្បែកជើងកំពុងធ្វើការក្នុងសិក្ខាសាលាចាស់ នៅផ្សារ Bitola ប្រទេសម៉ាសេដូនខាងជើង ឆ្នាំ២០២៥ ប្រភព: Wikipedia

រោងចក្រស្បែកជើងមានវត្តមាននៅទូទាំងពិភពលោក ប៉ុន្តែការប្រមូលផ្តុំធំៗស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចកំពុងអភិវឌ្ឍ ដូចជា ចិន ឥណ្ឌា វៀតណាម ឥណ្ឌូនេស៊ី និងបង់ក្លាដែស។ ប្រទេសទាំងនេះផ្តល់ថ្លៃពលកម្មទាប និងខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់មានប្រសិទ្ធភាព ទាក់ទាញក្រុមហ៊ុនយក្សដូចជា Nike និង Adidas។ កម្មករក្នុងរោងចក្រភាគច្រើនជាស្ត្រីវ័យក្មេង ដែលពេលខ្លះធ្វើការក្រោមលក្ខខណ្ឌត្រូវបានរិះគន់ពីសិទ្ធិការងារ។

ក្រៅពីរោងចក្រ សិប្បកម្មប្រពៃណីនៅមានជីវិតរស់រវើក។ ជាងជួសជុលនៅផ្សារ Bitola ប្រទេសម៉ាសេដូនខាងជើង បង្ហាញពីការបន្តជំនាញបុរាណ ខណៈរូបគំនូរឆ្នាំ១៩២៣ បង្ហាញជាងផលិតស្បែកជើងនៅវៀតណាម ជាភស្តុតាងនៃប្រពៃណីនេះនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ជាងទាំងនេះបម្រើទាំងការផលិតតាមបញ្ជា និងការជួសជុល។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

រូបឆ្លាក់ឈើពីជាងផលិតស្បែកជើងនៅ Frankfurt am Main ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ ឆ្នាំ១៥៦៨ ប្រភព: Wikipedia

ការផលិតស្បែកជើងមានដើមកំណើតរាប់ពាន់ឆ្នាំ។ នៅសម័យបុរាណ មនុស្សប្រើស្បែកសត្វ និងសម្ភារៈធម្មជាតិដើម្បីការពារជើង។ នៅយុគសម័យកណ្តាល ជាងបានបង្កើតសមាគម (guilds) នៅអឺរ៉ុប។ រូបឆ្លាក់ឈើពីឆ្នាំ១៥៦៨ ពីទីក្រុង Frankfurt am Main ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ បង្ហាញពីទិដ្ឋភាពជាងកាត់ស្បែកជើងក្នុងសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃ។

បដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្មនៅសតវត្សរ៍ទី១៩ បានផ្លាស់ប្តូរវិស័យនេះយ៉ាងខ្លាំង។ ម៉ាស៊ីនដេរនិងគ្រឿងចក្រត្រូវបានបង្កើត ធ្វើឱ្យការផលិតកាន់តែលឿននិងមានឯកសណ្ឋាន។ រោងចក្រដំបូងៗបានលេចឡើងនៅសហរដ្ឋអាមេរិក និងអឺរ៉ុប ដូចជាក្រុមហ៊ុន B.F. Spinney & Co. នៅ Lynn រដ្ឋ Massachusetts។ បន្ទប់ខាងក្រោមរបស់រោងចក្រនេះ ថតក្នុងឆ្នាំ១៨៧២ បង្ហាញការប្រើម៉ាស៊ីននិងខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្ម។

នៅសតវត្សរ៍ទី២០ សម្ភារៈថ្មីៗដូចជាកៅស៊ូនិងផ្លាស្ទិកបានចូលមក ហើយការផលិតបានផ្លាស់ទីទៅតំបន់ដែលមានថ្លៃពលកម្មទាបជាង។ ម៉ាស៊ីនដេរស្បែកជើងខ្នាតតូចនៅតែបម្រើការផលិតនិងជួសជុល។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ស្បែកជើងបុរសដាក់តាំងលក់នៅហាងទំនិញ ប្រភព: Wikipedia

វិស័យស្បែកជើងជាកត្តាជំរុញសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់។ តាម Wikipedia វារួមចំណែកដល់ការនាំចេញនិងការងារក្នុងប្រទេសជាច្រើន ដូចជាវៀតណាម ដែលស្បែកជើងជាប្រភពចំណូលធំ។ រូបភាពហាងលក់ស្បែកជើងបុរសឆ្លុះបញ្ចាំងពីវប្បធម៌ប្រើប្រាស់ និងម៉ូដសកល។

ផ្នែកវប្បធម៌ ស្បែកជើងបង្ហាញឋានៈសង្គមនិងអត្តសញ្ញាណ។ ជាងផលិតនៅ Capri ប្រទេសអ៊ីតាលី បន្តផលិតស្បែកជើងស្បែកដោយដៃមានតម្លៃខ្ពស់ ខណៈជាងជួសជុលនៅតាមដងផ្លូវដូចជាស្ត្រីជាងនៅ Kolkata ប្រទេសឥណ្ឌា ផ្តល់សេវាចាំបាច់ដល់សហគមន៍។ សិប្បកម្មទាំងនេះជាកេរ្តិ៍ដំណែលវប្បធម៌មិនអាចកាត់ថ្លៃបាន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ម៉ាស៊ីនដេរសម្រាប់ធ្វើស្បែកជើង ប្រើដៃបង្វិល ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់កម្ពុជា រោងចក្រស្បែកជើងគឺជាផ្នែកស្នូលនៃវិស័យកាត់ដេរនិងនាំចេញ។ កម្ពុជានាំចេញស្បែកជើងទៅទីផ្សារអឺរ៉ុបនិងអាមេរិក ផ្តល់ការងារដល់កម្មកររាប់សែននាក់ ភាគច្រើនជាស្ត្រីមកពីជនបទ។ ដូច្នេះ និន្នាការសាកលនៃឧស្សាហកម្មនេះពាក់ព័ន្ធដោយផ្ទាល់ចំពោះអ្នកអាន KhmerPulse។

បច្ចុប្បន្ន វិស័យនេះប្រឈមនឹងការផ្លាស់ប្តូរ៖ ស្វ័យប្រវត្តិកម្មកំពុងដើរតួនាទីកាន់តែខ្លាំង រួមជាមួយការព្រួយបារម្ភពីចីរភាពបរិស្ថាន និងសិទ្ធិការងារ។ ម៉ាស៊ីនដូចក្នុងរូបភាពនៅតែបម្រើជាងតូចតាច ប៉ុន្តែរោងចក្រធំៗកំពុងប្រើមនុស្សយន្ត ដែលអាចកាត់បន្ថយកម្លាំងពលកម្មនាពេលអនាគត។ វិបត្តិខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុក៏ជាប្រធានបទក្តៅដែរ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

អគ្គិភ័យរោងចក្រស្បែកជើងនៅជិនជាំង ខេត្តហ្វូជៀន សម្លាប់មនុស្ស ២៨ នាក់

ប្រធានាធិបតី ស៊ី ជីនភីង ចេញបញ្ជាឲ្យបង្កើនកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងសង្គ្រោះ ខណៈភ្លើងឆេះរោងចក្រហ្វីងតេងស្បែកជើងនៅទីក្រុងជិនជាំង និងបណ្តាលឲ្យស្លាប់យ៉ាងតិច ២៨ នាក់។

13 sources · BBC News, Al Jazeera, Deutsche Welle