ការបាញ់

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស ការបាញ់គឺជាសកម្មភាពឬដំណើរការនៃការបញ្ចេញគ្រាប់ពីអាវុធដែលបាញ់ចម្ងាយ។ ទោះបីជាគេភាគច្រើននិយាយអំពីកាំភ្លើងក៏ដោយ ការបាញ់ក៏អាចរួមបញ្ចូលការបាញ់អណ្ដាតភ្លើង កាំភ្លើងធំ ព្រួញ ត្រីប៉ារ៉ុន គ្រាប់បែក រាក់ដិត និងមីស៊ីលបញ្ជាផងដែរ។ ការបាញ់ដោយប្រើអាវុធជាញឹកញាប់ត្រូវបានហៅថា «ការបាញ់កាំភ្លើង» ព្រោះវាពាក់ព័ន្ធនឹងការដុតបញ្ឆេះរំសេវ។

ការបាញ់មានតួនាទីសំខាន់ក្នុងវិស័យជាច្រើន ចាប់ពីយោធា ការបរបាញ់ ការការពារខ្លួន រហូតដល់កីឡា និងការកម្សាន្ត។ វាគឺជាសកម្មភាពមួយដែលត្រូវបានអនុវត្តរាប់ពាន់ឆ្នាំមកហើយ និងមានការវិវត្តច្រើន តាមការកត់ត្រាក្នុងវិគីភីឌា។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ការបាញ់គឺជាសកម្មភាពដែលគេស្គាល់ទូទាំងពិភពលោក ប៉ុន្តែមានប្រជាប្រិយភាពពិសេសនៅក្នុងប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ដូចជា សហរដ្ឋអាមេរិក រុស្ស៊ី និងប្រទេសអឺរ៉ុបមួយចំនួន។ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ការបាញ់កាំភ្លើងគឺជាផ្នែកមួយនៃវប្បធម៌ ហើយមានអ្នកកាន់អាវុធជាច្រើនលាននាក់។ នៅហ្វាំងឡង់ ការបាញ់ត្រូវបានចាត់ទុកជាកីឡាជាតិ ហើយប្រធានាធិបតីខ្លះក៏បានចូលរួមហ្វឹកហាត់ផងដែរ ដូចមានក្នុងរូបភាពខាងលើនេះ។

អ្នកដែលចូលរួមក្នុងការបាញ់មានច្រើនប្រភេទ ចាប់ពីទាហាន ប៉ូលិស អ្នកបរបាញ់ កីឡាករ រហូតដល់អ្នកចូលចិត្តកម្សាន្តទូទៅ។ អង្គការកីឡាបាញ់អន្តរជាតិ (ISSF) មានសមាជិកមកពីប្រទេសជាង ១៥០ និងគ្រប់គ្រងការប្រកួតបាញ់នៅថ្នាក់ពិភពលោក យោងតាមវិគីភីឌា។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមការកត់ត្រាក្នុងវិគីភីឌា ប្រវត្តិនៃការបាញ់អាចត្រូវបានគេតាមដានទៅសម័យបុរាណ ដោយមនុស្សបានប្រើធ្នូ និងព្រួញសម្រាប់បរបាញ់និងសង្គ្រាម។ ការបង្កើតរំសេវនៅប្រទេសចិនក្នុងសតវត្សទី៩ និងការអភិវឌ្ឍកាំភ្លើងនៅអឺរ៉ុបក្នុងសតវត្សទី១៤ បានផ្លាស់ប្ដូររូបភាពនៃការបាញ់ទាំងស្រុង។ កាំភ្លើងបានក្លាយជាអាវុធសំខាន់ក្នុងសង្គ្រាម ហើយការហ្វឹកហាត់បាញ់បានក្លាយជាទម្លាប់យោធា។

ការបាញ់កីឡាបានចាប់ផ្ដើមលេចឡើងនៅសតវត្សទី១៩ នៅពេលដែលក្លិបបាញ់ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅអង់គ្លេស និងសហរដ្ឋអាមេរិក។ ការប្រកួតបាញ់ថ្នាក់ជាតិ និងអន្តរជាតិបានកើតឡើង ហើយការបាញ់ត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងកម្មវិធីកីឡាអូឡាំពិកលើកដំបូងនៅឆ្នាំ១៨៩៦។ វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ការប្រកួតបាញ់នៅអូឡាំពិកមានវត្តមានជាបន្តបន្ទាប់ លើកលែងតែឆ្នាំ១៩០៤ និង១៩២៨ ប៉ុណ្ណោះ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា សេដ្ឋកិច្ចដែលទាក់ទងនឹងការបាញ់គឺមានទំហំធំធេង។ ឧស្សាហកម្មអាវុធ និងគ្រឿងបំពាក់បាញ់ប្រហារ ដូចជាក្រុមហ៊ុនផលិតកាំភ្លើង គ្រឿងយន្ត និងសម្លៀកបំពាក់បាញ់ បានរកចំណូលរាប់ពាន់លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ។ ការទេសចរណ៍បរបាញ់នៅទ្វីបអាហ្រ្វិក និងតំបន់ផ្សេងទៀតក៏ជាប្រភពចំណូលសំខាន់សម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចមូលដ្ឋាន។

ផ្នែកវប្បធម៌ ការបាញ់មាននិមិត្តសញ្ញាពិសេសក្នុងប្រទេសនីមួយៗ។ ជាឧទាហរណ៍ កីឡា Biathlon ដែលរួមបញ្ចូលការជិះស្គីនិងការបាញ់គឺជាកីឡាដ៏មានប្រជាប្រិយនៅន័រវែស និងអាល្លឺម៉ង់។ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ការប្រកួតបាញ់បែប Western និងការបាញ់ប្រហារជាក់ស្ដែង (practical shooting) មានអ្នកគាំទ្រយ៉ាងច្រើន។ ឯនៅប្រទេសអាស៊ីវិញ ការបាញ់ធ្នូ (archery) ត្រូវបានគេគោរពថាជាសិល្បៈបុរាណ តាមវិគីភីឌា។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ននេះ ការបាញ់នៅតែជាកីឡាអូឡាំពិកដ៏សំខាន់មួយ ហើយត្រូវបានរៀបចំជារៀងរាល់បួនឆ្នាំម្ដង។ នៅអូឡាំពិកថ្មីៗ ដូចជានៅទីក្រុងតូក្យូឆ្នាំ២០២០ ការប្រកួតបាញ់មាន ១៥ វិញ្ញាសា ដោយរួមបញ្ចូលទាំងកាំភ្លើងខ្យល់ កាំភ្លើងតូច និងការបាញ់សត្វដីឥដ្ឋ (shotgun)។ វិគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ថា កីឡាករល្បីៗដូចជា Sagen Maddalena ពីសហរដ្ឋអាមេរិកបានចូលរួមប្រកួត ហើយបានបង្ហាញពីជំនាញខ្ពស់។

សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា ការបាញ់កីឡានៅតែជាវិស័យមួយដែលកំពុងរីកចម្រើន ហើយអាចទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍តាមរយៈប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។ ការប្រកួតអន្តរជាតិដូចជាអូឡាំពិក និងព្រឹត្តិការណ៍ World Cup បាននាំមកនូវឱកាសសម្រាប់អ្នកគាំទ្រក្នុងការស្វែងយល់ពីកីឡានេះ។ ការយល់ដឹងអំពីវិន័យការបាញ់ក៏អាចរួមចំណែកដល់សុវត្ថិភាពអាវុធ និងការគោរពច្បាប់ជាធរមាន។