ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា រដ្ឋ Sikkim ស្ថិតនៅភាគឦសាននៃប្រទេសឥណ្ឌា ដោយមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងប្រទេសប៊ូតង់នៅខាងកើត តំបន់ស្វយ័តទីបេនៃប្រទេសចិននៅខាងជើង ខេត្ត Koshi នៃប្រទេសនេប៉ាល់នៅខាងលិច និងរដ្ឋ West Bengal នៅខាងត្បូង។ Sikkim ជារដ្ឋមួយក្នុងចំណោមរដ្ឋពីរនៅឥណ្ឌាដែលមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងរដ្ឋតែមួយគត់ គឺ West Bengal។

យោងតាមវិគីភីឌាបន្ត រដ្ឋនេះមានកិត្តិសព្ទល្បីរន្ទឺអំពីជីវៈចម្រុះដ៏សំបូរបែប និងភ្នំ Kangchenjunga ដែលជាកំពូលភ្នំខ្ពស់បំផុតទីបីនៅលើពិភពលោក និងខ្ពស់ជាងគេនៅឥណ្ឌា។ ឧទ្យានជាតិ Khangchendzonga គ្របដណ្តប់ប្រមាណ ៣៥% នៃផ្ទៃដីរដ្ឋ ហើយត្រូវបានចុះបញ្ជីជាតំបន់បេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់ UNESCO។ ទីក្រុងធំជាងគេ និងជារដ្ឋធានីគឺ Gangtok។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា Sikkim ស្ថិតនៅក្នុងជួរភ្នំហិមាល័យ ដោយមានទេសភាពប្រែប្រួលពីតំបន់អាល់ផែនរហូតដល់តំបន់ត្រូពិច។ ទន្លេ Teesta គឺជាផ្លូវទឹកសំខាន់ ហើយតំបន់នេះជាជម្រកនៃសត្វកម្រដូចជា សត្វផេនដាក្រហម (red panda) ដែលត្រូវបានចាត់ទុកជាសត្វតំណាងរដ្ឋ។ លើសពីនេះ ច្រករបៀង Siliguri ដែលមានរហស្សនាមថា "ករបស់មាន់" (Chicken's Neck) គឺជាផ្លូវតភ្ជាប់យុទ្ធសាស្ត្ររវាងភាគឦសាននៃឥណ្ឌានិងដីគោក ហើយ Sikkim ស្ថិតនៅក្បែរច្រកនេះ។

ចំពោះប្រជាសាស្ត្រវិញ តាមជំរឿនឆ្នាំ ២០១១ ដែលដកស្រង់ដោយវិគីភីឌា រដ្ឋ Sikkim មានប្រជាជនប្រមាណ ៦១០ ៥៧៧ នាក់ ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជារដ្ឋដែលមានប្រជាជនតិចបំផុតនៅឥណ្ឌា។ ជនជាតិដើមសំខាន់ៗរួមមាន Lepcha, Bhutia និង Nepali។ ភាសា Nepali ត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយ ខណៈភាសាអង់គ្លេសក៏ជាភាសាផ្លូវការផងដែរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ជនជាតិ Lepcha គឺជាអ្នកតាំងទីលំនៅដើមដំបូងនៅតំបន់ Sikkim ។ នៅឆ្នាំ ១៦៤២ អាណាចក្រ Sikkim ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្រោមការដឹកនាំរបស់ព្រះបាទ Phuntsog Namgyal ដែលជាស្តេច Chogyal ទីមួយ។ ក្នុងឆ្នាំ ១៨៦១ សន្ធិសញ្ញា Tumlong ត្រូវបានចុះហត្ថលេខាជាមួយចក្រភពអង់គ្លេស ដែលធ្វើឱ្យ Sikkim ក្លាយជាអាណាព្យាបាលនៃអង់គ្លេស។ ក្រោយឯករាជ្យភាពឥណ្ឌានៅឆ្នាំ ១៩៤៧ តួនាទីអាណាព្យាបាលត្រូវបានផ្ទេរទៅឱ្យរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌា។

ឆ្នាំ ១៩៧៥ គឺជាចំណុចរបត់ដ៏សំខាន់ នៅពេលដែលការបោះឆ្នោតប្រជាមតិមួយត្រូវបានធ្វើឡើង ហើយប្រជាជនបានសម្រេចបោះឆ្នោតគាំទ្រការបញ្ចប់របបរាជានិយម និងបញ្ចូល Sikkim ជារដ្ឋពេញសិទ្ធិរបស់ប្រទេសឥណ្ឌា។ នៅថ្ងៃទី ១៦ ឧសភា ១៩៧៥ Sikkim បានក្លាយជារដ្ឋទី ២២ នៃសាធារណរដ្ឋឥណ្ឌា ដូចដែលបានកត់ត្រាក្នុងវិគីភីឌា។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចរបស់ Sikkim តាមវិគីភីឌា ពឹងផ្អែកភាគច្រើនលើវិស័យកសិកម្ម ដោយរដ្ឋនេះជាអ្នកផលិតក្រវាញធំជាងគេនៅឥណ្ឌា។ ដំណាំសំខាន់ៗផ្សេងទៀតរួមមាន តែ (ពិសេសតែ Temi) ស្រូវ និងផ្លែឈើជាច្រើនប្រភេទ។ វិស័យទេសចរណ៍កំពុងរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរឱ្យមកទស្សនាសម្រស់ភ្នំ បឹង និងវត្តអារាមប្រវត្តិសាស្ត្រ។ គួរបញ្ជាក់ថា Sikkim ត្រូវបានទទួលស្គាល់ជារដ្ឋដែលអនុវត្តកសិកម្មសរីរាង្គពេញលេញដំបូងគេនៅឥណ្ឌា តាមរបាយការណ៍នានា។

វប្បធម៌នៅ Sikkim គឺជាការលាយផ្សំគ្នារវាងប្រពៃណី Lepcha, Bhutia និង Nepali។ យោងតាមវិគីភីឌា ព្រះពុទ្ធសាសនាទីបេមានឥទ្ធិពលខ្លាំង ដោយមានវត្តសំខាន់ៗដូចជា Rumtek, Pemayangtse និង Tashiding។ ពិធីបុណ្យប្រចាំឆ្នាំដូចជា Losar (ឆ្នាំថ្មីទីបេ) និង Saga Dawa ត្រូវបានប្រារព្ធឡើងដោយភាពរីករាយ។ របាំប្រពៃណី និងម្ហូបអាហារដូចជា ម៉ូម៉ូ (momo) និងធុកប៉ា (thukpa) ក៏ជាផ្នែកមួយនៃអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌របស់រដ្ឋនេះផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ រដ្ឋ Sikkim នៅតែមានសារៈសំខាន់ខាងភូមិសាស្ត្រយុទ្ធសាស្ត្រនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីខាងត្បូង។ ច្រក Nathu La ដែលបានបើកឡើងវិញនៅឆ្នាំ ២០០៦ បម្រើជាច្រកពាណិជ្ជកម្មសំខាន់រវាងឥណ្ឌានិងចិន។ យោងតាមវិគីភីឌា ជម្លោះព្រំដែន Doklam ក្នុងឆ្នាំ ២០១៧ រវាងកងទ័ពឥណ្ឌានិងចិន ដែលកើតឡើងនៅជិតព្រំប្រទល់ Sikkim-ប៊ូតង់ បានធ្វើឱ្យសហគមន៍អន្តរជាតិបារម្ភអំពីសន្តិសុខក្នុងតំបន់នេះ។

លើសពីនេះ Sikkim ក៏ជាគំរូនៃការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព ដោយផ្តោតលើវិស័យទេសចរណ៍បៃតង និងការអភិរក្សធនធានធម្មជាតិ។ សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ តំបន់នេះបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងរវាងសន្តិសុខ ជម្លោះដែនដី និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិក្នុងតំបន់អាស៊ី។