ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ស៊ីលីកុនវ៉ាល់លី (Silicon Valley) គឺជាតំបន់មួយស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា សហរដ្ឋអាមេរិក។ តំបន់នេះស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងនៃតំបន់ឆកសាន់ហ្វ្រាន់ស៊ីស្កូ ហើយគ្របដណ្ដប់ទៅលើតំបន់ភូមិសាស្ត្រនៃជ្រលងភ្នំសាន់តាក្លារ៉ា។ វាត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ជាសកលថាជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ និងការច្នៃប្រឌិតថ្មីៗ។

សព្វថ្ងៃនេះ ស៊ីលីកុនវ៉ាល់លីគឺជាទីកន្លែងកំណើតនិងទីស្នាក់ការរបស់ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាធំៗដូចជា Apple, Google, Facebook និង Intel ហើយមានក្រុមហ៊ុនចាប់ផ្ដើមអាជីវកម្មថ្មីៗរាប់ពាន់ទៀត។ តំបន់នេះបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍអ៊ីនធឺណិត កុំព្យូទ័រផ្ទាល់ខ្លួន និងបច្ចេកវិទ្យាទូរស័ព្ទចល័ត។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ស៊ីលីកុនវ៉ាល់លីស្ថិតនៅក្នុងស្រុកសាន់តាក្លារ៉ា (Santa Clara County) និងរួមបញ្ចូលទីក្រុងសំខាន់ៗដូចជា San Jose, Mountain View, Palo Alto, Santa Clara, Sunnyvale និង Cupertino។ ទីក្រុង San Jose គឺជាទីក្រុងធំបំផុតក្នុងតំបន់ និងមានទីតាំងការិយាល័យកណ្តាលរបស់ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាជាច្រើន ដូចជា Adobe, eBay, PayPal និង Cisco (ដូចឃើញក្នុងរូបភាពពីវិគីភីឌា)។

តំបន់នេះជាជ្រលងភ្នំរាបស្មើ ហ៊ុមព័ទ្ធដោយជួរភ្នំ ហើយមានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទំនើបដើម្បីទ្រទ្រង់ដល់ការរីកចម្រើនផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា។ សាកលវិទ្យាល័យ Stanford ស្ថិតនៅជាប់នឹងតំបន់នេះ ហើយជាកត្តាសំខាន់ដែលនាំឲ្យមានការប្រមូលផ្ដុំនៃបញ្ញាវន្ត និងក្រុមហ៊ុនច្នៃប្រឌិត។ ប្រជាជនក្នុងតំបន់ភាគច្រើនជាអ្នកជំនាញបច្ចេកវិទ្យា ដែលជាកម្លាំងពលកម្មដ៏សំខាន់ (យោងតាមវិគីភីឌា)។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

មុនពេលក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលបច្ចេកវិទ្យា ស៊ីលីកុនវ៉ាល់លីធ្លាប់ជាតំបន់កសិកម្មសម្បូរទៅដោយចម្ការផ្លែឈើ។ នៅឆ្នាំ ១៩០៩ លោក Charles Herrold បានបង្កើតស្ថានីយផ្សាយវិទ្យុដំបូងគេរបស់ពិភពលោក នៅផ្លូវលេខ ៥០ W. San Fernando ក្នុងទីក្រុង San Jose (តាមវិគីភីឌា)។ នៅឆ្នាំ ១៩៤៣ រោងចក្រដំបូងរបស់ IBM ក្នុងរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា ក៏ត្រូវបានបង្កើតនៅ San Jose ដែលជាការចាប់ផ្ដើមនៃវត្តមានក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាធំៗ (ដូចបានកត់ត្រាដោយវិគីភីឌា)។ វត្តមានរបស់ IBM បានបង្ហាញថា San Jose កំពុងក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃការផលិតគ្រឿងអេឡិចត្រូនិក។ ក្នុងឆ្នាំ ១៩៣១ អាកាសយានដ្ឋាន Moffett Field ត្រូវបានបង្កើតឡើង ដែលក្រោយមកបានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវ Ames របស់ NASA ដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យា។

យោងតាមវិគីភីឌា សាកលវិទ្យាល័យ Stanford បានដើរតួជាក្បាលម៉ាស៊ីនក្នុងការបង្កើត Silicon Valley តាមរយៈកម្មវិធីសិក្សា និងការវិនិយោគដូចជា Stanford Research Park ជាដើម។ នៅឆ្នាំ ១៩៣៨ លោក Bill Hewlett និង David Packard ជានិស្សិតបញ្ចប់ការសិក្សារបស់ Stanford បានចាប់ផ្ដើមបង្កើតឧបករណ៍អូឌីយ៉ូអូស៊ីលឡេទ័រ នៅក្នុងយានដ្ឋានមួយក្នុង Palo Alto ដែលក្រោយមកត្រូវបានគេហៅថា "កន្លែងកំណើតរបស់ Silicon Valley"។ ក្រុមហ៊ុន Hewlett-Packard (HP) បានបង្កើតទស្សនវិជ្ជាអាជីវកម្ម "The HP Way" ដែលជះឥទ្ធិពលដល់វប្បធម៌សហគ្រិនភាពក្នុងតំបន់។

ក្រោយមក ក្នុងឆ្នាំ ១៩៥៦ មន្ទីរពិសោធន៍ Shockley Semiconductor ដែលជាក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ដំបូងគេនៅតំបន់ ត្រូវបានបង្កើតឡើង។ ក្រុមវិស្វករ "Traitorous Eight" បានចាកចេញពី Shockley ដើម្បីបង្កើត Fairchild Semiconductor ដែលបានក្លាយជាប្រភពនៃក្រុមហ៊ុនឈីបធំៗដូចជា Intel ជាដើម។ ឈ្មោះ "Silicon Valley" មានប្រភពមកពីសារធាតុ Silicon ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងការផលិតបន្ទះឈីបត្រង់ស៊ីស្ទ័រ ដែលត្រូវបានបង្កើតដំបូងនៅតំបន់នេះ (តាមវិគីភីឌា)។

នៅទសវត្សឆ្នាំ ១៩៦០ អាប៉ាណែត (ARPANET) ដែលជាបុព្វបុរសនៃអ៊ីនធឺណិត ត្រូវបានអភិវឌ្ឍដោយមានការចូលរួមពី Stanford និងសាកលវិទ្យាល័យដទៃទៀត។ នៅឆ្នាំ ១៩៧៥ ក្លឹប Homebrew Computer Club បានបង្កើតឡើង ដែលជាកន្លែងផ្តល់កំណើតដល់ស្ថាបនិកដូចជា Steve Jobs និង Steve Wozniak (Apple)។ ក្រុមហ៊ុន Apple ក្រោយមកបានចេញ iPhone នៅឆ្នាំ ២០០៧ ដែលបានផ្លាស់ប្តូរទីផ្សារទូរស័ព្ទសកល (តាមវិគីភីឌា)។ ការវិវត្តទាំងនេះបានធ្វើឲ្យ Silicon Valley ក្លាយជានិមិត្តរូបនៃការច្នៃប្រឌិតមិនឈប់ឈរ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចរបស់ Silicon Valley មានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើសេដ្ឋកិច្ចសកល។ តាមវិគីភីឌា ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាយក្សជាច្រើនមានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅទីនេះ រួមមាន Apple (Apple Park នៅ Cupertino), Google (Mountain View), Facebook (Menlo Park), Intel (Santa Clara) ព្រមទាំង Adobe, eBay, PayPal, Cisco, Seagate និង Western Digital ដែលសុទ្ធតែមានវត្តមាននៅ San Jose និងតំបន់ជុំវិញ។ តំបន់នេះក៏ជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃការវិនិយោគទុនចាប់ផ្ដើម (venture capital) ដែលជួយជំរុញដល់ការចាប់ផ្ដើមអាជីវកម្មថ្មីៗយ៉ាងស្វាហាប់។ ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ វិស័យសេវាកម្មផ្សេងៗដូចជាច្បាប់ និងហិរញ្ញវត្ថុ ក៏រីកចម្រើនដើម្បីគាំទ្រដល់ប្រព័ន្ធអេកូបច្ចេកវិទ្យានេះដែរ (យោងតាមវិគីភីឌា)។

ផ្នែកវប្បធម៌វិញ ស៊ីលីកុនវ៉ាល់លីត្រូវបានស្គាល់ដោយស្មារតីច្នៃប្រឌិត ការហ៊ានប្រថុយ និងការទទួលយកគំនិតថ្មីៗ។ ព្រឹត្តិការណ៍បច្ចេកវិទ្យាសំខាន់ៗដូចជា WWDC (សន្និសីទអ្នកអភិវឌ្ឍន៍ Apple) និង Facebook F8 ត្រូវបានរៀបចំនៅ San Jose ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដោយទាក់ទាញអ្នកចូលរួមពីទូទាំងពិភពលោក។ សារមន្ទីរ The Tech Museum of Innovation និង San Jose Museum of Art ជាកន្លែងវប្បធម៌ដ៏សំខាន់ ព្រមទាំងមជ្ឈមណ្ឌលសិល្បៈ Cantor នៅសាកលវិទ្យាល័យ Stanford ផងដែរ (តាមវិគីភីឌា)។ ក្រុមហ៊ុនកាសែត The Mercury News មានទីស្នាក់ការនៅទីប្រជុំជន San Jose និងជាប្រភពព័ត៌មានចម្បងសម្រាប់តំបន់។ ពិធី Silicon Valley Pride ប្រចាំឆ្នាំនៅ San Jose បង្ហាញអំពីការគាំទ្រសិទ្ធិអ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា និងភាពចម្រុះក្នុងសហគមន៍។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សព្វថ្ងៃនេះ Silicon Valley នៅតែជាកន្លែងដែលបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗកើតឡើងជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ ក្រុមហ៊ុននានាកំពុងប្រជែងគ្នាលើការអភិវឌ្ឍបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) រថយន្តស្វ័យប្រវត្តិ និងបច្ចេកវិទ្យាជីវសាស្ត្រ។ យោងតាមវិគីភីឌា សូម្បីតែក្រុមហ៊ុនច្បាប់អន្តរជាតិដូចជា Hogan Lovells និង Freshfields ក៏បានបើកការិយាល័យសាខានៅ Redwood City ដើម្បីបម្រើដល់អតិថិជនក្នុងវិស័យបច្ចេកវិទ្យាដែលកំពុងរីកចម្រើន។

សម្រាប់អ្នកអានកម្ពុជា ស៊ីលីកុនវ៉ាល់លីមានភាពពាក់ព័ន្ធយ៉ាងជិតស្និទ្ធ ព្រោះកម្មវិធី និងសេវាកម្មអនឡាញជាច្រើនដែលយើងប្រើប្រចាំថ្ងៃ ដូចជា Facebook, Google, និង Apple សុទ្ធតែមានប្រភពពីតំបន់នេះ។ ឱកាសសិក្សា និងការងារសម្រាប់ពលរដ្ឋខ្មែរក្នុងវិស័យបច្ចេកវិទ្យា ក៏អាចកើតមានតាមរយៈការផ្លាស់ប្តូរជាសកល និងការតភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយក្រុមហ៊ុនធំៗ។ ការយល់ដឹងអំពី Silicon Valley ជួយឲ្យយើងអាចយល់អំពីនិន្នាការបច្ចេកវិទ្យាពិភពលោក និងផលប៉ះពាល់របស់វាមកលើសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា។