ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ការហាមឃាត់បណ្ដាញសង្គមនៅចក្រភពអង់គ្លេស គឺជាផ្នែកមួយនៃគោលនយោបាយរឹតបន្តឹងលើវេទិកាអនឡាញ ដើម្បីការពារអ្នកប្រើប្រាស់ ជាពិសេសកុមារ ពីមាតិកាបង្កគ្រោះថ្នាក់។ ច្បាប់ស្នូលដែលត្រូវបានអនុម័តគឺ ច្បាប់សុវត្ថិភាពអនឡាញ (Online Safety Act) ដែលត្រូវបានប្រកាសឱ្យប្រើនៅឆ្នាំ ២០២៣។ ច្បាប់នេះដាក់កាតព្វកិច្ចផ្លូវច្បាប់លើក្រុមហ៊ុនបណ្ដាញសង្គមឱ្យទប់ស្កាត់ និងដកចេញមាតិកាខុសច្បាប់ ព្រមទាំងការពារកុមារពីមាតិកាអាសអាភាស ឬមាតិកាបង្កគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗ។ ក្រៅពីនេះ ក៏មានសំណើដាក់កំហិតលើអាយុអប្បបរមាសម្រាប់ប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គម ដូចជាការហាមកុមារអាយុក្រោម ១៦ ឆ្នាំ ប៉ុន្តែសំណើនេះមិនទាន់ត្រូវបានអនុម័តជាផ្លូវការឡើយ។ គោលនយោបាយនេះបានបង្កឱ្យមានការជជែកពិភាក្សាជាសាធារណៈយ៉ាងខ្លាំង អំពីសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ ភាពឯកជន និងតួនាទីរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការគ្រប់គ្រងអ៊ីនធឺណិត។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់ Wikipedia ចក្រភពអង់គ្លេសគឺជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមប្រទេសដែលមានបទប្បញ្ញត្តិតឹងរឹងបំផុតសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនឌីជីថលនៅក្នុងពិភពលោក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ចក្រភពអង់គ្លេសមានប្រជាជនប្រហែល ៦៧ លាននាក់ ដោយមានអត្រាប្រើប្រាស់អ៊ីនធឺណិតខ្ពស់ជាង ៩០%។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់ Ofcom (និយ័តករទូរគមនាគមន៍របស់ចក្រភពអង់គ្លេស) កុមារ និងយុវវ័យជាង ៨០% ប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គមជាប្រចាំថ្ងៃ។ ក្រុមអាយុដែលរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងបំផុតពីគោលនយោបាយនេះគឺយុវវ័យអាយុ ១៣-១៧ ឆ្នាំ ដែលជាក្រុមគោលដៅនៃវិធានការការពារ។ តំបន់ទាំងអស់ក្នុងចក្រភពអង់គ្លេស រួមទាំងអង់គ្លេស ស្កុតឡែន វ៉ែលស៍ និងអៀរឡង់ខាងជើង សុទ្ធតែស្ថិតក្រោមបទប្បញ្ញត្តិនេះ។ សហគមន៍អន្តោប្រវេសន៍ និងជនជាតិភាគតិចក៏ជាផ្នែកមួយដែលត្រូវបានពិចារណាក្នុងការរចនាច្បាប់ ដើម្បីការពារអ្នកប្រើប្រាស់ទាំងអស់ដោយស្មើភាព។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ការពិភាក្សាអំពីការរឹតបន្តឹងបណ្ដាញសង្គមនៅចក្រភពអង់គ្លេសបានចាប់ផ្ដើមឡើងវិញក្នុងអំឡុងឆ្នាំ ២០១៧-២០១៨ បន្ទាប់ពីមានករណីសោកនាដកម្មជាច្រើនទាក់ទងនឹងមាតិកាអនឡាញដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់កុមារ រួមទាំងការធ្វើអត្តឃាតរបស់យុវវ័យ។ នៅឆ្នាំ ២០១៩ រដ្ឋាភិបាលចក្រភពអង់គ្លេសបានចេញផ្សាយ “សៀវភៅស ស្ដីពីគ្រោះថ្នាក់អនឡាញ” (Online Harms White Paper) ដែលស្នើឡើងនូវក្របខ័ណ្ឌច្បាប់ថ្មីមួយសម្រាប់គ្រប់គ្រងវេទិកាអនឡាញ។ លោក Boris Johnson ដែលកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនាពេលនោះ បានគូសបញ្ជាក់ថា ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាត្រូវតែទទួលខុសត្រូវចំពោះមាតិកានៅលើវេទិការបស់ខ្លួន។

នៅឆ្នាំ ២០២០ ច្បាប់ស្ដីពីក្រមសីលធម៌សម្រាប់កម្មវិធីដែលប៉ះពាល់ដល់កុមារ (Age Appropriate Design Code) ត្រូវបានដាក់ឱ្យអនុវត្ត ដោយតម្រូវឱ្យសេវាកម្មអនឡាញដាក់យន្តការការពារឯកជនភាពសម្រាប់កុមារ។ នៅខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២១ រដ្ឋាភិបាលបានប្រកាសពីសេចក្ដីព្រាងច្បាប់សុវត្ថិភាពអនឡាញ (Online Safety Bill) ដែលក្រោយមកត្រូវបានកែប្រែជាច្រើនលើកក្នុងសភា ដោយមានការជជែកដេញដោលអំពីតុល្យភាពរវាងសេរីភាពបញ្ចេញមតិ និងកាតព្វកិច្ចការពារអ្នកប្រើប្រាស់។ ក្រុមអ្នកតស៊ូមតិខាងសិទ្ធិមនុស្ស ដូចជា Article 19 បានព្រួយបារម្ភអំពីការត្រួតពិនិត្យហួសហេតុ ខណៈក្រុមការពារកុមារ ដូចជា NSPCC បានគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំង។

ទីបំផុត ច្បាប់សុវត្ថិភាពអនឡាញបានទទួលព្រះរាជានុម័ត (Royal Assent) នៅថ្ងៃទី ២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ ២០២៣ ក្រោមរជ្ជកាលព្រះមហាក្សត្រ Charles III ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាច្បាប់មួយក្នុងចំណោមច្បាប់ដែលមានឥទ្ធិពលបំផុតក្នុងការគ្រប់គ្រងវេទិកាឌីជីថលនៅទូទាំងពិភពលោក តាមការរាយការណ៍របស់ BBC និងកាសែត The Guardian។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ការអនុវត្តច្បាប់សុវត្ថិភាពអនឡាញមានផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងខាងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច។ ក្រុមហ៊ុនបណ្ដាញសង្គមធំៗដូចជា Meta, TikTok និង X (អតីត Twitter) អាចប្រឈមនឹងការផាកពិន័យរហូតដល់ ១០% នៃប្រាក់ចំណូលប្រចាំឆ្នាំសកលរបស់ខ្លួន ប្រសិនបើមិនគោរពតាមបទប្បញ្ញត្តិ។ នេះជំរុញឱ្យក្រុមហ៊ុនទាំងនេះត្រូវវិនិយោគទុនយ៉ាងច្រើនក្នុងការត្រួតពិនិត្យមាតិកា និងការកែសម្រួលប្រព័ន្ធក្បួនដោះស្រាយ (algorithm) ដើម្បីកាត់បន្ថយមាតិកាបង្កគ្រោះថ្នាក់។ យោងតាមការប៉ាន់ស្មានរបស់អ្នកវិភាគឧស្សាហកម្ម ការចំណាយបន្ថែមនេះអាចឈានដល់រាប់ពាន់លានផោនក្នុងមួយឆ្នាំសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនធំៗ។

ផ្នែកវប្បធម៌ ច្បាប់នេះអាចផ្លាស់ប្ដូរឥរិយាបថរបស់យុវវ័យក្នុងការប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គម ដោយធ្វើឱ្យពួកគេចំណាយពេលតិចជាងមុនលើវេទិកាទាំងនេះ ឬផ្លាស់ប្ដូរទៅរកវេទិកាដែលមានការត្រួតពិនិត្យតិចជាង។ អ្នកគាំទ្រសេរីភាពបញ្ចេញមតិនិងក្រុមសិទ្ធិមនុស្សមួយចំនួនបានព្រួយបារម្ភថា ច្បាប់នេះអាចនាំឱ្យមានការត្រួតពិនិត្យហួសហេតុ (over-censorship) និងរារាំងការពិភាក្សាសាធារណៈដោយស្របច្បាប់។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ក្រុមការពារកុមារបានសាទរចំពោះវិធានការនេះ ដោយមើលឃើញថាវាជាជំហានចាំបាច់ដើម្បីការពារសុខុមាលភាពផ្លូវចិត្តរបស់ក្មេងជំនាន់ក្រោយ។ វប្បធម៌អនឡាញរបស់យុវជននៅចក្រភពអង់គ្លេសកំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលផ្លាស់ប្ដូរ ដោយមានការផ្ដោតកាន់តែខ្លាំងលើសុវត្ថិភាពឌីជីថល និងសុខភាពផ្លូវចិត្ត។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

សម្រាប់អ្នកអានរបស់ KhmerPulse ដែលស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ការអភិវឌ្ឍន៍នេះមានសារសំខាន់ព្រោះប្រទេសកម្ពុជាក៏កំពុងខិតខំបង្កើតច្បាប់គ្រប់គ្រងបណ្ដាញសង្គម ដើម្បីទប់ស្កាត់ព័ត៌មានមិនពិត និងការពារកុមារអនឡាញ។ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានពិចារណាលើសេចក្ដីព្រាងច្បាប់ស្ដីពីសន្តិសុខតាមអ៊ីនធឺណិត និងច្បាប់ស្ដីពីទិន្នន័យឯកជន ដែលអាចខ្ចីគំរូខ្លះពីបទពិសោធន៍របស់ចក្រភពអង់គ្លេស។ អាជ្ញាធរទូរគមនាគមន៍កម្ពុជា (NTC) បានប្រកាសថាខ្លួនកំពុងសិក្សាពីការអនុវត្តវិធានការត្រួតពិនិត្យអាយុអ្នកប្រើប្រាស់សម្រាប់វេទិកាអនឡាញធំៗ ដែលស្របទៅនឹងនិន្នាការសកល។

ទន្ទឹមនឹងនេះ នៅចក្រភពអង់គ្លេស និយ័តករ Ofcom បានចាប់ផ្ដើមអនុវត្តច្បាប់យ៉ាងសកម្មនៅក្នុងឆ្នាំ ២០២៥-២០២៦ ដោយបានចេញផ្សាយក្រមប្រតិបត្តិ (codes of practice) សម្រាប់ក្រុមហ៊ុនបណ្ដាញសង្គម និងបានធ្វើការពិន័យក្រុមហ៊ុនមួយចំនួនដែលមិនអនុលោមតាម។ តាមរបាយការណ៍របស់ BBC កាលពីដើមឆ្នាំ ២០២៦ ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាធំៗបានបន្តប្រឈមមុខនឹងការត្រួតពិនិត្យកាន់តែតឹងរឹងពីសំណាក់រដ្ឋាភិបាលនៃចក្រភពអង់គ្លេស ជាពិសេសលើបញ្ហាក្បួនដោះស្រាយដែលផ្សព្វផ្សាយមាតិកាគ្រោះថ្នាក់ដល់យុវវ័យ។ ព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនេះបង្ហាញថា និន្នាការរឹតបន្តឹងបណ្ដាញសង្គមនឹងបន្តកើនឡើងនៅទូទាំងពិភពលោក ហើយប្រទេសនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដូចជាកម្ពុជាក៏នឹងមិនអាចជៀសផុតឡើយ។