អំណាចទន់

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

អំណាចទន់ (Soft Power) គឺជាសមត្ថភាពរបស់ប្រទេសមួយ ឬតួអង្គអន្តរជាតិមួយ ក្នុងការទាក់ទាញ និងបញ្ចុះបញ្ចូលអ្នកដទៃ ដោយមិនប្រើកម្លាំងយោធា ឬការបង្ខិតបង្ខំសេដ្ឋកិច្ច។ បើតាម Wikipedia ដែលដកស្រង់ពីស្នាដៃរបស់សាស្ត្រាចារ្យ Joseph Nye នៃសាកលវិទ្យាល័យ Harvard អំណាចទន់ដំណើរការតាមរយៈវប្បធម៌ តម្លៃនយោបាយ និងគោលនយោបាយការបរទេសដែលមានភាពទាក់ទាញ ដើម្បីផ្លាស់ប្ដូរចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់ភាគីផ្សេងទៀត។

គំនិតនេះត្រូវបានចាត់ទុកថាជាគូផ្ទុយនឹង "អំណាចរឹង" (Hard Power) ដែលផ្អែកលើកងទ័ព ឬទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច។ នៅឆ្នាំ ២០១២ លោក Nye បានសរសេរថា "ឃោសនាល្អបំផុតគឺមិនមែនជាការឃោសនាទេ" ហើយក្នុងយុគព័ត៌មានវិទ្យា "ភាពគួរឱ្យជឿទុកចិត្ត គឺជាធនធានដ៏កម្រ"។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

អំណាចទន់ មិនមែនជាទីកន្លែង ឬមនុស្សម្នាក់នោះទេ ប៉ុន្តែជាគំនិតដែលត្រូវបានអនុវត្តដោយរដ្ឋ អង្គការ និងតួអង្គឯកជននៅទូទាំងពិភពលោក។ អ្នកដែលគេចាត់ទុកថាជា "ឪពុក" នៃគំនិតនេះ គឺលោក Joseph Nye អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយជនជាតិអាមេរិកាំង ដែលធ្វើការនៅសាកលវិទ្យាល័យ Harvard។

ឧទាហរណ៍នៃអំណាចទន់រួមមាន ការផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌ដូចជា យោគៈរបស់ឥណ្ឌា ភាពយន្ត Hollywood របស់សហរដ្ឋអាមេរិក រលក Hallyu (K-pop និងរឿងភាគ) របស់កូរ៉េខាងត្បូង តន្ត្រីអារ៉ាប់របស់នាង Umm Kulthum ដែលជាតារាចម្រៀងអេហ្ស៊ីប ព្រមទាំងស្ថាប័នអប់រំ និងភាសាដែលត្រូវបានអ្នកដទៃសិក្សា និងអនុម័តតាម។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ទោះបីការអនុវត្តអំណាចទន់មានមកជាយូរមកហើយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ក៏ដោយ ពាក្យ "soft power" ត្រូវបានបង្កើតឡើងជាផ្លូវការដោយលោក Joseph Nye នៅចុងទសវត្សរ៍ ១៩៨០។ បើតាម Wikipedia លោកបានពង្រីកគំនិតនេះក្នុងសៀវភៅរបស់លោកដែលបោះពុម្ពនៅឆ្នាំ ២០០៤ មានចំណងជើងថា "Soft Power: The Means to Success in World Politics"។

ក្នុងសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់ សហរដ្ឋអាមេរិក និងសហភាពសូវៀតបានប្រកួតប្រជែងគ្នាមិនត្រឹមតែលើផ្នែកយោធាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏លើផ្នែកវប្បធម៌ ខ្សែភាពយន្ត និងមនោគមវិជ្ជា។ ប្រទេសបារាំងបានប្រើនិមិត្តសញ្ញាដូចជាយន្តហោះ Concorde ដើម្បីបង្ហាញកិត្យានុភាពជាតិ និងចូលទៅដល់អតីតអាណានិគមអាហ្វ្រិក។

ក្រោយសង្គ្រាមត្រជាក់ គំនិតនេះត្រូវបានគេអនុម័តយ៉ាងទូលំទូលាយដោយរដ្ឋាភិបាលជាច្រើន។ ចិនបានបង្កើតវិទ្យាស្ថាន Confucius ដើម្បីបង្រៀនភាសា និងវប្បធម៌ចិននៅបរទេស ខណៈដែលកូរ៉េខាងត្បូងបានជំរុញឧស្សាហកម្មកម្សាន្តរបស់ខ្លួនតាមរយៈការគាំទ្ររបស់រដ្ឋ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់អ្នកអានកម្ពុជា គំនិតអំណាចទន់មានសារៈសំខាន់ក្នុងការយល់ដឹងពីការប្រកួតប្រជែងភូមិសាស្ត្រនយោបាយក្នុងតំបន់អាស៊ាន។ មហាអំណាចសំខាន់ៗ ដូចជា ចិន សហរដ្ឋអាមេរិក ជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូង កំពុងវិនិយោគយ៉ាងច្រើនលើអាហារូបករណ៍ កម្មវិធីផ្លាស់ប្ដូរវប្បធម៌ និងជំនួយអភិវឌ្ឍន៍ ដើម្បីពង្រឹងឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនលើកម្ពុជា និងប្រទេសជិតខាង។

រលក K-pop និងភាពយន្តកូរ៉េ ដែលពេញនិយមក្នុងចំណោមយុវជនខ្មែរ គឺជាឧទាហរណ៍មួយដែលគេមើលឃើញច្បាស់នៃអំណាចទន់ដែលដំណើរការ។ ដូចគ្នានេះដែរ រឿងភាគចិន រឿងភាគថៃ និងវប្បធម៌ប៉ុបជប៉ុន (anime) ក៏ជាប្រដាប់ប្រដាបញ្ចុះបញ្ចូលផងដែរ។ ខណៈដែលនិន្នាការនេះបន្តកើនឡើង ការវិភាគដោយផ្អែកលើគំនិតអំណាចទន់ ជួយឲ្យអ្នកអានយល់ថា ឥទ្ធិពលអន្តរជាតិមិនបានបង្ហាញខ្លួនតែតាមរយៈការទូត ឬកិច្ចព្រមព្រៀងសេដ្ឋកិច្ចប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែតាមរយៈចម្រៀង រឿងភាគ អាហារ និងគំនិតផងដែរ។