ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា យូរ៉ូវិស្សិន (Eurovision Song Contest) គឺជាការប្រកួតចម្រៀងអន្តរជាតិមួយដែលត្រូវបានរៀបចំជារៀងរាល់ឆ្នាំដោយសហភាពផ្សព្វផ្សាយអឺរ៉ុប (EBU) ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៥៦។ ប្រទេសនីមួយៗដែលចូលរួមត្រូវបញ្ជូនបទចម្រៀងដើមមួយ ដើម្បីសម្តែងផ្ទាល់តាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ និងវិទ្យុ ទៅកាន់ទស្សនិកជនអន្តរជាតិ រួចធ្វើការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសបទចម្រៀងដែលឈ្នះ។ កម្មវិធីនេះជាកម្មវិធីទូរទស្សន៍មួយដែលមានអាយុកាលវែងជាងគេលើពិភពលោក ហើយទទួលបានទស្សនិកជនជាសកលជាមធ្យមប្រមាណ ១៨០ លាននាក់ក្នុងមួយឆ្នាំ។

ការប្រកួតជាធម្មតាធ្វើឡើងនៅខែឧសភារៀងរាល់ឆ្នាំ ដោយមានវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ (semi-finals) ពីរវគ្គ និងវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រធំ (grand final)។ ច្បាប់កំណត់ថា បទចម្រៀងនីមួយៗត្រូវមានរយៈពេលមិនលើសពី ៣ នាទី ហើយអ្នកសម្តែងនៅលើឆាកមិនអាចលើសពី ៦ នាក់ទេ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ការប្រកួតនេះបានចាប់ផ្តើមឡើងដោយមានការចូលរួមពីបណ្តាប្រទេសអឺរ៉ុបខាងលិចតែប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នបានរីករាលដាលទៅដល់ប្រទេសនានាទូទាំងទ្វីបអឺរ៉ុប រួមទាំងប្រទេសមួយចំនួននៅក្រៅទ្វីបដូចជា អ៊ីស្រាអែល និងអូស្ត្រាលី (ដែលជាសមាជិកភ្ជាប់របស់ EBU)។ មានប្រទេសច្រើនជាង ៥០ ដែលធ្លាប់បានចូលរួមយ៉ាងហោចណាស់ម្តង។ ទីក្រុងដែលធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃការប្រកួតជាទូទៅគឺជាប្រទេសដែលឈ្នះកាលពីឆ្នាំមុន ដែលនាំឱ្យការប្រកួតផ្លាស់ទីទីតាំងរៀងរាល់ឆ្នាំ។

សហគមន៍អ្នកគាំទ្រយូរ៉ូវិស្សិនមានភាពចម្រុះនិងរីករាលដាលទូទាំងពិភពលោក។ ក្រុមអ្នកគាំទ្រមួយធំជាងគេគឺសហគមន៍ LGBTQ+ ដែលបានចាត់ទុកកម្មវិធីនេះជាចំណែកមួយនៃវប្បធម៌របស់ខ្លួន។ លើសពីនេះ មានអង្គការ OGAE (Organisation Générale des Amateurs de l'Eurovision) ដែលមានសាខានៅតាមប្រទេសជាច្រើន ដើម្បីភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងអ្នកគាំទ្រ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ការប្រកួតយូរ៉ូវិស្សិនលើកដំបូងបានធ្វើឡើងនៅទីក្រុងលូហ្គាណូ (Lugano) ប្រទេសស្វីស ក្នុងឆ្នាំ១៩៥៦ ដោយមានប្រទេសចំនួន ៧ ចូលរួម រួមមាន បារាំង អាល្លឺម៉ង់ខាងលិច អ៊ីតាលី ហូឡង់ លុចសំបួ បែលហ្ស៊ិក និងស្វីស។ អ្នកឈ្នះដំបូងគេគឺ លីស អាស្ស៊ីយ៉ា (Lys Assia) របស់ស្វីស ដែលបានសម្តែងបទ “Refrain”។ ការប្រកួតនាសម័យដើមប្រើប្រព័ន្ធបោះឆ្នោតដោយគណៈកម្មាធិការជាតិសុទ្ធសាធ។ ក្រោយមក នៅឆ្នាំ១៩៩៧ ប្រទេសមួយចំនួនបានចាប់ផ្តើមប្រើប្រាស់ការបោះឆ្នោតតាមទូរសព្ទ (televoting) ហើយចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៩ លទ្ធផលត្រូវបានកំណត់ដោយបញ្ចូលគ្នារវាងពិន្ទុពីគណៈកម្មាធិការ និងការបោះឆ្នោតសាធារណៈ (៥០% នីមួយៗ)។

ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៤ កម្មវិធីបានបង្កើតវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ ដោយសារការកើនឡើងនៃចំនួនប្រទេសដែលចង់ចូលរួម។ ព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រសំខាន់ៗរួមមាន៖ ក្រុម ABBA មកពីស៊ុយអែត បានឈ្នះក្នុងឆ្នាំ១៩៧៤ ជាមួយបទ “Waterloo” ហើយក្លាយជាតារាល្បីលំដាប់ពិភពលោក; តារាចម្រៀង Celine Dion បានឈ្នះជូនប្រទេសស្វីសក្នុងឆ្នាំ១៩៨៨; លោក Johnny Logan ជាអ្នកសម្តែងប្រុសដំបូងដែលឈ្នះពីរដង (១៩៨០, ១៩៨៧); និង Dana International ជាស្ត្រីប្តូរភេទដំបូងដែលបានឈ្នះ (១៩៩៨)។ ការសម្តែងបន្ថែម (interval act) ដូចជា Riverdance ក្នុងឆ្នាំ១៩៩៤ ក៏ទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ទូទាំងពិភពលោកដែរ។

ការប្រកួតឆ្នាំ២០២០ ត្រូវបានលុបចោលជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ដោយសារជំងឺរាតត្បាត COVID-19។ នៅឆ្នាំ២០២២ អ៊ុយក្រែនបានឈ្នះជាមួយបទ “Stefania” របស់ក្រុម Kalush Orchestra ប៉ុន្តែដោយសារសង្គ្រាម ចក្រភពអង់គ្លេសបានធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះជំនួសនៅទីក្រុងលីវើភូល (Liverpool) ក្នុងឆ្នាំ២០២៣។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ការធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះយូរ៉ូវិស្សិននាំមកនូវផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងធំធេង។ ទីក្រុងដែលទទួលភ្ញៀវទទួលបានការកើនឡើងនៃភ្ញៀវទេសចរ និងការវិនិយោគលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ប៉ុន្តែការចំណាយសម្រាប់រៀបចំកម្មវិធីអាចឡើងខ្ពស់ដល់រាប់សិបលានអឺរ៉ូ។ ឧទាហរណ៍ ការប្រកួតនៅទីក្រុងបាគូ (Baku) ប្រទេសអាហ្សែបៃហ្សង់ឆ្នាំ២០១២ បានប្រើប្រាស់ថវិកាយ៉ាងច្រើនសម្រាប់ការសាងសង់អាគារថ្មី។

ផ្នែកវប្បធម៌ យូរ៉ូវិស្សិនបានដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការលើកស្ទួយភាពចម្រុះនៃតន្ត្រីអឺរ៉ុប និងបញ្ហាសិទ្ធិសង្គម។ វាក៏ជាវេទិកាដែលផ្តល់ឱកាសដល់សិល្បករថ្មីៗឱ្យទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ជាសកល។ ការបោះឆ្នោតដែលមានលក្ខណៈជាប្លុកនយោបាយ (voting blocs) រវាងប្រទេសជិតខាងគឺជាប្រធានបទរិះគន់ដែលគេតែងលើកឡើង ដូចបានបង្ហាញក្នុងរូបភាពទិន្នន័យមួយចំនួននៅលើវិគីភីឌា។ ក្រៅពីការប្រកួតធំ ក៏មានកម្មវិធីបន្តដូចជា Junior Eurovision សម្រាប់យុវវ័យ និង Eurovision Choir ជាដើម។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ការប្រកួតយូរ៉ូវិស្សិនលើកចុងក្រោយបំផុត ប្រចាំឆ្នាំ២០២៦ ដែលបានបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី១៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ត្រូវបានឈ្នះដោយតារាចម្រៀងប៊ុលហ្គារី Dara។ ការឈ្នះនេះមានន័យថាប្រទេសប៊ុលហ្គារីនឹងទទួលបានសិទ្ធិធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះសម្រាប់ការប្រកួតឆ្នាំ២០២៧។ ការប្រកួតនេះនៅតែរក្សាបានប្រជាប្រិយភាពខ្ពស់ ដោយមានការចាក់ផ្សាយទៅកាន់ប្រទេសរាប់សិប និងការចូលរួមយ៉ាងសកម្មតាមបណ្តាញសង្គម។

នៅលើឆាកអន្តរជាតិ យូរ៉ូវិស្សិនក៏បានឆ្លុះបញ្ចាំងពីបញ្ហានយោបាយផងដែរ។ ចាប់តាំងពីការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែនក្នុងឆ្នាំ២០២២ រុស្ស៊ីត្រូវបានដកចេញពីការប្រកួត ហើយការបោះឆ្នោតដែលមាននិន្នាការនយោបាយបន្តជាចំណុចពិភាក្សា។ ទោះជាយ៉ាងណា កម្មវិធីនេះនៅតែជាព្រឹត្តិការណ៍វប្បធម៌ដ៏ធំមួយដែលបង្រួបបង្រួមទស្សនិកជនរាប់លាននាក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។