ប្រធានបទ Topic
សាធារណរដ្ឋអាហ្វ្រិកខាងត្បូង
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia សាធារណរដ្ឋអាហ្វ្រិកខាងត្បូង គឺជាប្រទេសដែលស្ថិតនៅប៉ែកខាងត្បូងបង្អស់នៃទ្វីបអាហ្វ្រិក។ ប្រទេសនេះមានឆ្នេរសមុទ្រវែងប្រមាណ ២,៧៩៨ គីឡូម៉ែត្រ ដែលលាតសន្ធឹងតាមមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកខាងត្បូង និងមហាសមុទ្រឥណ្ឌា។
អាហ្វ្រិកខាងត្បូងមានលក្ខណៈប្លែកគឺមានរដ្ឋធានីបីផ្សេងគ្នា។ យោងតាម Wikipedia ភាសាខ្មែរ ប្រេតូរីយ៉ា ជារដ្ឋធានីនីតិប្រតិបត្តិ ខេបថោន (Cape Town) ជារដ្ឋធានីនីតិបញ្ញត្តិដែលជាទីតាំងសភា ហើយប្លូមហ្វង់តាញ ជារដ្ឋធានីតុលាការ។ ទីក្រុងធំបំផុតគឺ ចូហានណេសបួរ (Johannesburg) ដែលជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ចសំខាន់របស់ប្រទេស។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
តាម Wikipedia ប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូងគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដីប្រមាណ ១,២២១,០៣៧ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ និងមានប្រជាជនជាង ៦៣ លាននាក់ ដែលធ្វើឱ្យប្រទេសនេះជាប្រទេសមានប្រជាជនច្រើនជាងគេទីប្រាំមួយនៅទ្វីបអាហ្វ្រិក។ ប្រទេសនេះបែងចែកជាប្រាំបួនខេត្ត ហើយព័ទ្ធជុំវិញដោយប្រទេសណាមីប៊ី បុតស្វាណា ហ្ស៊ីមបាវ៉េ ម៉ូហ្សាំប៊ិក និងអេស្វាទីនី ព្រមទាំងហ៊ុមព័ទ្ធទាំងស្រុងនូវប្រទេសឡេសូតូ។
យោងតាម Wikipedia ភាសាខ្មែរ ប្រជាជនជាង ៨០% នៃប្រទេសជាជនជាតិស្បែកខ្មៅ។ ប្រទេសនេះមានភាពចម្រុះវប្បធម៌ខ្ពស់ ដោយមានភាសាផ្លូវការដ៏ច្រើន រួមបញ្ចូលទាំងភាសាហ្ស៊ូលូ ខូសា អាហ្វ្រីកាន់ និងអង់គ្លេស។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia តំបន់នេះត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា "ទីកំណើតមនុស្សជាតិ" (Cradle of Humankind) ដោយសារមានភស្តុតាងបុរាណវិទ្យាដ៏សំខាន់អំពីការវិវឌ្ឍមនុស្ស។ នៅឆ្នាំ ១៤៨៨ អ្នករុករកជនជាតិព័រទុយហ្គាល់ Bartolomeu Dias បានក្លាយជាជនអឺរ៉ុបដំបូងគេដែលធ្វើដំណើរជុំវិញ Cape of Good Hope។ ក្រោយមកនៅឆ្នាំ ១៦៥២ Jan van Riebeeck បានបង្កើតការតាំងទីលំនៅអឺរ៉ុបដំបូងគេនៅ Table Bay។
សតវត្សរ៍ទី១៩ ត្រូវបានកំណត់ដោយជម្លោះរវាងជនជាតិ Boer (កសិករដើមកំណើតហូឡង់) ជនជាតិ Zulu និងអង់គ្លេស ដែលនាំឱ្យមានសង្គ្រាម Boer ទាំងពីរ។ Wikipedia រាយការណ៍ថា ចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៤៨ រដ្ឋាភិបាលដែលដឹកនាំដោយ D. F. Malan បានដាក់អនុវត្តប្រព័ន្ធបែងចែកពូជសាសន៍ "អាប៉ាថែត" (Apartheid) ដែលបង្កើតឱ្យមានការរើសអើងជនជាតិស្បែកខ្មៅយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។
ប្រភព: Wikipedia
ប្រព័ន្ធអាប៉ាថែតបានបញ្ចប់នៅដើមទសវត្សរ៍ ១៩៩០ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ប្រធានាធិបតី F.W. de Klerk និង Nelson Mandela ដែលបានទទួលរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាពរួមគ្នានៅឆ្នាំ ១៩៩៣។ ការបោះឆ្នោតពហុជនជាតិដំបូងគេនៅឆ្នាំ ១៩៩៤ បានសម្គាល់ការផ្លាស់ប្តូរដ៏ប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ប្រទេស។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
ប្រភព: Wikipedia
តាម Wikipedia ផ្សារហ៊ុនចូហានណេសបួរ (JSE) គឺជាផ្សារហ៊ុនធំជាងគេនៅទ្វីបអាហ្វ្រិក និងធំជាងគេទី១៧ នៅលើពិភពលោក ដោយមានទុនទីផ្សារប្រមាណ ១.៣៦ ទ្រីលានដុល្លារ។ អាហ្វ្រិកខាងត្បូងគឺជាប្រទេសផលិតប្លាទីនធំជាងគេនៅលើពិភពលោក និងជាប្រទេសផលិតស្រាទំពាំងបាយជូរធំជាងគេទីប្រាំពីរ។ ច្រកផែ Durban គឺជាស្ថានីយដឹកជញ្ជូនធំជាងគេនៅអនុតំបន់សាហារ៉ា។
ផ្នែកវប្បធម៌ ប្រទេសនេះមានភាពចម្រុះខ្ពស់ដោយមានជនជាតិ Zulu, Xhosa, Afrikaner និងជនជាតិដទៃទៀត។ Wikipedia រាយការណ៍ថា កីឡាបាល់ឱបជាកីឡាដ៏ពេញនិយមមួយ ដោយក្រុមជម្រើសជាតិ Springboks បានឈ្នះពានរង្វាន់ Rugby World Cup នៅឆ្នាំ ២០១៩។ ប្រទេសនេះក៏បានធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ FIFA World Cup ឆ្នាំ ២០១០ ផងដែរ។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
សម្រាប់អ្នកអានកម្ពុជា អាហ្វ្រិកខាងត្បូងមានសារៈសំខាន់ជាសមាជិកនៃក្រុម BRICS រួមជាមួយប្រទេសប្រេស៊ីល រុស្ស៊ី ឥណ្