ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ស៊ូដង់ខាងត្បូង (South Sudan) ដែលមានឈ្មោះផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋស៊ូដង់ខាងត្បូង គឺជាប្រទេសគ្មានព្រំដែនសមុទ្រនៅតំបន់អាហ្វ្រិកខាងកើត។ តាមវិគីភីឌា ប្រទេសនេះមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងស៊ូដង់នៅខាងជើង អេត្យូពីនៅខាងកើត កេនយ៉ានៅភាគអាគ្នេយ៍ អ៊ូហ្គង់ដានៅខាងត្បូង សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោនៅភាគនិរតី និងសាធារណរដ្ឋអាហ្វ្រិកកណ្ដាលនៅខាងលិច។

ដោយសារទទួលបានឯករាជ្យនៅឆ្នាំ២០១១ ស៊ូដង់ខាងត្បូងត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាប្រទេសក្មេងជាងគេមួយរបស់ពិភពលោក។ រដ្ឋធានី និងទីក្រុងធំបំផុត គឺទីក្រុងជូបា (Juba)។ តាមការប៉ាន់ស្មានដែលវិគីភីឌាបានលើកឡើង ប្រទេសនេះមានប្រជាជនជាង ១២,៧ លាននាក់នៅឆ្នាំ២០២៤។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ទេសភាពរបស់ស៊ូដង់ខាងត្បូងមានភាពចម្រុះ រួមមានវាលរាបធំទូលាយ ខ្ពង់រាប វាលស្មៅស្ងួត និងវាលស្មៅត្រូពិក វាលទំនាបលិចទឹកក្នុងប្រទេស និងតំបន់ភ្នំព្រៃឈើ។ ប្រព័ន្ធទន្លេនីលគឺជាលក្ខណៈភូមិសាស្ត្រដែលកំណត់អត្តសញ្ញាណរបស់ប្រទេស ដោយទន្លេនេះហូរពីត្បូងទៅជើងកាត់កណ្តាលប្រទេស។ តំបន់កណ្តាលគ្របដណ្តប់ដោយវាលភក់ធំមួយឈ្មោះថា ស៊ូដ (Sudd) ដែលជាតំបន់ដីសើមធំជាងគេមួយក្នុងពិភពលោក។

ចំពោះប្រជាជនវិញ វិគីភីឌាបានរៀបរាប់ពីក្រុមជនជាតិម៉ុនដារី (Mundari) ដែលរស់នៅតំបន់សេនត្រាលអេក្វាតូរីយ៉ា (Central Equatoria) ហើយមានវប្បធម៌ចិញ្ចឹមគោក្របីជាមូលដ្ឋាន។ កុមារ និងស្ត្រីនៅតាមសហគមន៍ជាច្រើនក៏បានថែរក្សាសំលៀកបំពាក់ និងប្រពៃណីរបស់ខ្លួនផងដែរ ដូចដែលរូបថតក្នុងវិគីភីឌាបានបង្ហាញ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

មុនឯករាជ្យ ស៊ូដង់ខាងត្បូងធ្លាប់ស្ថិតនៅក្រោមអធិបតេយ្យភាពរបស់ប្រទេសស៊ូដង់។ ប្រទេសនេះបានប្រកាសឯករាជ្យ និងក្លាយជារដ្ឋដាច់ដោយឡែកនៅឆ្នាំ២០១១។ តាមវិគីភីឌា លោក សាល់វ៉ា គៀរ ម៉ាយ៉ារឌីត (Salva Kiir Mayardit) គឺជាប្រធានាធិបតីទីមួយរបស់ប្រទេសនេះ។ មួក Stetson ដែលជាសញ្ញាសម្គាល់ពិសេសរបស់លោក គឺជាអំណោយពីប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក លោក ចច ដាប់យូ ប៊ូស (George W. Bush)។

ក្រោយឯករាជ្យ តាមវិគីភីឌា លោក ចន ឃែរី (John Kerry) រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិកកាលនោះ បានជួបជាមួយប្រធានាធិបតី គៀរ នៅថ្ងៃទី២៦ ឧសភា ២០១៣។ នៅទីក្រុងជូបាក៏មានទីលានចន ហ្គារ៉ាង (John Garang Square) ដែលជាកន្លែងរំឭកប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏សំខាន់របស់ប្រទេសផងដែរ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច វិគីភីឌាបានបង្ហាញផែនទីឆ្នាំ២០០៤ ស្តីពីសិទ្ធិអាជ្ញាប័ណ្ណរុករកប្រេង និងឧស្ម័ននៅតំបន់ស៊ូដង់ទាំងមូល ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពសម្បូរធនធានថាមពលរបស់តំបន់នេះ។ ការចិញ្ចឹមគោក្របី ការនេសាទនៅវាលភក់ស៊ូដ និងការដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវដែក ដូចជារថភ្លើងធ្វើដំណើរឆ្ពោះទៅកាន់ទីក្រុងវ៉ាវ (Wau) ក៏ជាផ្នែកនៃជីវភាពប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាជនផងដែរ។

ផ្នែកវប្បធម៌ តាមវិគីភីឌា សហគមន៍មួយចំនួនបន្តរក្សាទំនៀមទម្លាប់បុរាណ រួមទាំងការចាក់ស្នាមលើរាងកាយផងដែរ។ មានវិហារគ្រិស្តសំខាន់ៗដូចជា វិហារ Holy Cross នៅរដ្ឋ Lakes និងវិហារ St. Theresa នៅទីក្រុងជូបា។ ក្នុងវិស័យកីឡា កីឡាករបាល់បោះ លួល ដេង (Luol Deng) ដែលកើតនៅស៊ូដង់ខាងត្បូង ជាកីឡាករដែលគេស្គាល់នៅលើឆាកអន្តរជាតិ។ ក្នុងវិស័យអប់រំ គម្រោងបង្រៀនកុមារតាមវិទ្យុ ដែលឧបត្ថម្ភដោយ USAID កាលពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១០ ក៏បានជួយគាំទ្រការរៀនសូត្រនៅតាមសាលាជនបទដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ស៊ូដង់ខាងត្បូងនៅតែជាប្រទេសដែលគេឃើញញឹកញាប់ក្នុងព័ត៌មានអន្តរជាតិ ជាពិសេសស្តីពីបញ្ហាមនុស្សធម៌ និងជនភៀសខ្លួន។ តាមវិគីភីឌា រូបថតពីលើអាកាសនៃជំរំជនភៀសខ្លួនចាម៉ាម (Jamam) បង្ហាញពីទំហំដ៏ធំនៃបញ្ហាជម្លៀសខ្លួនរបស់ប្រជាជន។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ស៊ូដង់ខាងត្បូងជាករណីសិក្សានៃដំណើរការកសាងរដ្ឋ និងការស្តារសន្តិភាពក្រោយឯករាជ្យ ដែលសារព័ត៌មានអន្តរជាតិ រួមទាំង VOA បានតាមដានរាយការណ៍ជាបន្តបន្ទាប់។ រូបថតដែល VOA បានថតក៏មានឥស្សរជន រីយ៉េក ម៉ាឆារ (Riek Machar) ផងដែរ។ បញ្ហាមនុស្សធម៌ និងដំណើរការសន្តិភាពនៅប្រទេសនេះ ជាប្រធានបទដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីបញ្ហាប្រឈមទូទាំងទ្វីបអាហ្វ្រិក។