ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

បេសកកម្មអវកាស ឬការហោះហើរក្នុងលំហ គឺជាការអនុវត្តវិទ្យាសាស្ត្ររ៉ុក្កែត (astronautics) ក្នុងការបញ្ជូនយានអវកាស ទៅក្នុង ឬឆ្លងកាត់លំហអវកាស ដោយអាចមាន ឬគ្មានមនុស្សនៅលើនោះ។ តាមការពណ៌នាក្នុងសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ការហោះហើរក្នុងលំហភាគច្រើនគឺជាបេសកកម្មគ្មានមនុស្ស ហើយត្រូវបានធ្វើឡើងដោយយានអវកាសដូចជាផ្កាយរណបដែលធ្វើចរាចរក្នុងគន្លងផែនដី និងយានស្រាវជ្រាវអវកាស (space probes) ដែលធ្វើដំណើរហួសពីគន្លងផែនដី។ បេសកកម្មទាំងនេះដំណើរការតាមរយៈការបញ្ជាពីចម្ងាយ (telerobotic) ឬប្រព័ន្ធស្វ័យប្រវត្តិ។

បេសកកម្មដែលមានមនុស្សក៏មានសារៈសំខាន់ផងដែរ។ កម្មវិធីទាំងនោះរួមមាន Soyuz (រុស្ស៊ី), Shenzhou (ចិន), ការចុះចតនៅឋានព្រះចន្ទ្រ Apollo (សហរដ្ឋអាមេរិក) និងកម្មវិធី Space Shuttle។ បច្ចុប្បន្ននេះ បេសកកម្មអវកាសដែលកំពុងដំណើរការមានគោលដៅទៅកាន់ស្ថានីយ៍អវកាសអន្តរជាតិ (ISS) និងស្ថានីយ៍អវកាស Tiangong របស់ចិន។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ទោះបីជាលំហអវកាសមិនមានភូមិសាស្ត្របែបប្រពៃណីក៏ដោយ ប៉ុន្តែការហោះហើរក្នុងលំហបានបង្កើត “ទីតាំង” សំខាន់ៗដូចជា គន្លងផែនដីទាប (Low Earth Orbit), គន្លងភូមិស្ថាន (geostationary orbit) និងទីអវកាសជ្រៅ (deep space)។ តាម Wikipedia យានអវកាសភាគច្រើនធ្វើចរាចរជុំវិញផែនដី ដែលជាតំបន់ប្រើប្រាស់សម្រាប់ផ្កាយរណបទំនាក់ទំនង ការអង្កេតអាកាសធាតុ និងប្រព័ន្ធ GPS។

ផ្នែក “ប្រជាជន” នៃលំហអវកាសគឺក្រុមអវកាសយានិក (astronauts) និងអ្នកឯកទេសបេសកកម្មដែលបានហ្វឹកហាត់យ៉ាងខ្លាំងក្លាដើម្បីធ្វើការក្នុងស្ថានភាពគ្មានទម្ងន់។ ពួកគេមកពីប្រទេសជាច្រើន ហើយសហការគ្នាលើមូលដ្ឋានអន្តរជាតិ ជាពិសេសនៅលើស្ថានីយ៍ ISS។ រូបភាពខាងលើបង្ហាញពីអវកាសយានិក Michael Foale កំពុងហាត់ប្រាណនៅក្នុងបរិយាកាសគ្មានទម្ងន់នៅលើ ISS។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃបេសកកម្មអវកាសបានចាប់ផ្តើមនៅពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍ទី ២០។ តាមការពណ៌នាក្នុងសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia រ៉ុក្កែត V-2 របស់អាល្លឺម៉ង់ ដែលរចនាដោយលោក Wernher von Braun គឺជាវត្ថុបង្កើតដោយមនុស្សដំបូងគេដែលបានធ្វើដំណើរទៅដល់ទីអវកាស ក្នុងសម័យសង្គ្រាមលោកលើកទី២។

ក្រោយសង្គ្រាម ការហោះហើរក្នុងលំហដ៏សំខាន់បានចាប់ផ្តើមនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៥០ ដោយសហភាពសូវៀតបានបាញ់បង្ហោះផ្កាយរណប Sputnik និងសហរដ្ឋអាមេរិកបានបាញ់បង្ហោះបេសកកម្ម Explorer និង Vanguard។ ព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនេះបានបើកសម័យកាលថ្មីនៃការរុករកលំហអវកាស។

ក្រោយមក កម្មវិធីហោះហើរដោយមានមនុស្សក៏បានលេចចេញឡើង។ តាម Wikipedia កម្មវិធីទាំងនោះរួមមាន Soyuz (រុស្ស៊ី/សូវៀត), Shenzhou (ចិន), កម្មវិធីចុះចតឋានព្រះចន្ទ្រ Apollo (សហរដ្ឋអាមេរិក) និងកម្មវិធី Space Shuttle។ បេសកកម្ម Apollo គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏សំខាន់ ដោយបាននាំមនុស្សដំបូងទៅកាន់ផ្ទៃព្រះចន្ទ្រ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចនៃបេសកកម្មអវកាសភាគច្រើនផ្អែកលើការបាញ់បង្ហោះផ្កាយរណប។ យោងតាម Wikipedia ការហោះហើរក្នុងលំហភាគច្រើនគឺជាបេសកកម្មគ្មានមនុស្ស ហើយប្រើប្រាស់យានអវកាសដូចជាផ្កាយរណបសម្រាប់ការទំនាក់ទំនង ការរុករក (GPS) ការតាមដានអាកាសធាតុ និងការសង្កេតផែនដី។ ឧស្សាហកម្មនេះបានវិវត្តន៍ពីការគ្រប់គ្រងដោយរដ្ឋាភិបាលទៅជាការចូលរួមយ៉ាងសកម្មពីវិស័យឯកជន ដែលបានធ្វើឱ្យការចំណាយលើការបាញ់បង្ហោះថយចុះ និងបើកផ្លូវសម្រាប់អាជីវកម្មថ្មីៗដូចជាទេសចរណ៍អវកាស។

ផ្នែកវប្បធម៌ បេសកកម្មអវកាសបានក្លាយជានិមិត្តរូបនៃស្មារតីរុករករបស់មនុស្សជាតិ។ ការប្រកួតប្រជែងក្នុងលំហអវកាសរវាងសូវៀត និងសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមត្រជាក់បានជំរុញភាពជឿនលឿនខាងវិទ្យាសាស្ត្រ និងបានបំផុសគំនិតដល់មនុស្សជំនាន់ក្រោយឱ្យចាប់អារម្មណ៍លើវិស័យ STEM។ សព្វថ្ងៃ សហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិលើស្ថានីយ៍អវកាស ISS គឺជាសក្ខីភាពនៃសាមគ្គីភាពរបស់មនុស្សជាតិក្នុងការជម្នះភាពខុសគ្នាខាងនយោបាយ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្នភាពនៃបេសកកម្មអវកាសកំពុងឈានចូលយុគសម័យថ្មីមួយ។ តាម Wikipedia ការហោះហើរក្នុងលំហបច្ចុប្បន្នភាគច្រើនគឺទៅកាន់ស្ថានីយ៍អវកាសអន្តរជាតិ (ISS) និងស្ថានីយ៍ Tiangong របស់ចិន។ ក្រៅពីនេះ ការរុករកភពផ្សេងៗក៏កំពុងដំណើរការយ៉ាងសកម្ម ដូចជាបេសកកម្មរុករកភពអង្គារ។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ការចូលរួមពីក្រុមហ៊ុនឯកជនបាននាំមកនូវបច្ចេកវិទ្យារ៉ុក្កែតដែលអាចប្រើប្រាស់ឡើងវិញ ដែលកាត់បន្ថយថ្លៃដើម និងបង្កើនឱកាសសម្រាប់ប្រទេសតូចៗ រួមទាំងប្រទេសនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដើម្បីចូលរួមក្នុងសកម្មភាពអវកាស។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse នៅកម្ពុជា ការយល់ដឹងអំពីបេសកកម្មអវកាសមានសារៈសំខាន់ ព្រោះឧស្សាហកម្មផ្កាយរណបមានឥទ្ធិពលផ្ទាល់ទៅលើជីវិតប្រចាំថ្ងៃ តាមរយៈការទំនាក់ទំនង ការប្រើប្រាស់ទិន្នន័យអាកាសធាតុ និងការគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ។ ប្រទេសក្នុងតំបន់ជាច្រើនបានបង្កើតទីភ្នាក់ងារអវកាសផ្ទាល់ខ្លួន ហើយកម្ពុជាក៏អាចទាញយកផលប្រយោជន៍ពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យនេះដើម្បីអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមជាតិ។