ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តេឡេស្កុបអវកាស Hubble គឺជាតេឡេស្កុបអវកាសមួយដែលត្រូវបានបាញ់បង្ហោះចូលគន្លងផែនដីទាបដោយយានអវកាស Discovery ក្នុងបេសកកម្ម STS-31 នៅខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៩០។ វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា ទោះបីមិនមែនជាតេឡេស្កុបអវកាសដំបូងគេក៏ដោយ ក៏ Hubble នៅតែជាឧបករណ៍ដែលមានទំហំធំ និងសមត្ថភាពច្រើនបំផុតមួយ ហើយបានក្លាយជានិមិត្តរូបនៃការស្វែងយល់ពីចក្រវាឡ។

តាមវិគីភីឌា តេឡេស្កុបនេះត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាមតារាវិទូ Edwin Hubble ដែលបានរកឃើញការពង្រីកខ្លួននៃចក្រវាឡ។ វាជាផ្នែកមួយនៃក្រុមតេឡេស្កុបធំៗចំនួនបួនរបស់ NASA ដែលហៅថា Great Observatories រួមជាមួយ Compton Gamma Ray Observatory, Chandra X-ray Observatory និង Spitzer Space Telescope។ ការសម្រេចចិត្តលើគោលដៅសង្កេត និងការដំណើរការទិន្នន័យវិទ្យាសាស្ត្រ ធ្វើឡើងដោយវិទ្យាស្ថាន Space Telescope Science Institute (STScI) ខណៈមជ្ឈមណ្ឌល Goddard Space Flight Center របស់ NASA គ្រប់គ្រងប្រតិបត្តិការយានអវកាស។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាបានបញ្ជាក់អំពីទីតាំងភូមិសាស្ត្ររបស់ Hubble ថា វាស្ថិតនៅក្នុងគន្លងផែនដីទាប ដែលមានរយៈកម្ពស់ជាមធ្យមប្រមាណ ៥៤៧ គីឡូម៉ែត្រ និងមានរយៈពេលគោចរប្រហែល ៩៥ ទៅ ៩៧ នាទី។ វាធ្វើឲ្យ Hubble អាចគេចផុតពីការរំខាននៃបរិយាកាសផែនដី ហើយថតរូបភាពបានយ៉ាងច្បាស់។

តួតេឡេស្កុបមានទម្ងន់ប្រមាណ ១១,០០០ គីឡូក្រាម ប្រវែង ១៣,២ ម៉ែត្រ និងអង្កត់ផ្ចិត ៤,២ ម៉ែត្រ។ កញ្ចក់មេមានអង្កត់ផ្ចិត ២,៤ ម៉ែត្រ ហើយឧបករណ៍វិទ្យាសាស្ត្ររួមមាន Wide Field Camera 3 (WFC3), Advanced Camera for Surveys (ACS), Cosmic Origins Spectrograph (COS), Space Telescope Imaging Spectrograph (STIS) និង Fine Guidance Sensors (FGS)។ ថាមពលរបស់វាបានមកពីបន្ទះស្រូបពន្លឺព្រះអាទិត្យ និងថ្មដែលត្រូវបានជំនួសច្រើនដងក្នុងបេសកកម្មថែទាំ។

ផ្នែកប្រជាជនវិញ តេឡេស្កុបត្រូវបានបំពាក់ដោយឈ្មោះតារាវិទូ Edwin Hubble ហើយគំនិតដើមត្រូវបានស្នើឡើងដោយ Lyman Spitzer ក្នុងឆ្នាំ ១៩៤៦។ យោងតាមវិគីភីឌា Nancy Grace Roman ដែលជាប្រធានផ្នែកតារាសាស្ត្រដំបូងរបស់ NASA ត្រូវបានគេហៅថា «ម្តាយរបស់ Hubble» ព្រោះគាត់បានខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីឲ្យគម្រោងនេះទទួលបានមូលនិធិ។ កញ្ចក់បម្រុងដោយក្រុមហ៊ុន Kodak ក៏ត្រូវបានផលិតឡើងដែរ ប៉ុន្តែមិនបានដំឡើង។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ការសាងសង់តេឡេស្កុបអវកាស Hubble បានចាប់ផ្តើមនៅចុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៧០ បន្ទាប់ពីសភាសហរដ្ឋអាមេរិកបានអនុម័តថវិកាក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៧។ ការផលិតកញ្ចក់មេដែលមានទំហំ ២,៤ ម៉ែត្រ ត្រូវបានធ្វើឡើងដោយក្រុមហ៊ុន Perkin-Elmer ហើយវាត្រូវបានគ្រោងឲ្យមានភាពជាក់លាក់ខ្ពស់។

ការបាញ់បង្ហោះបានធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី ២៤ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៩០ តាមរយៈយាន Discovery ក្នុងបេសកកម្ម STS-31។ ប៉ុន្តែបន្ទាប់ពីប្រតិបត្តិការ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានរកឃើញថារូបភាពដែលបានផ្ញើមកគឺមិនច្បាស់ ដោយសារកំហុសក្នុងការកិនកញ្ចក់ ដែលបណ្តាលឲ្យមានគុណវិបត្តិស្វ៊ែរីក (spherical aberration)។ យោងតាមវិគីភីឌា បេសកកម្មថែទាំលើកទី១ (SM1) ក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៩៣ បានដោះស្រាយបញ្ហានេះដោយតំឡើងឧបករណ៍កែតម្រូវអុបទិក COSTAR និងឧបករណ៍ថ្មីៗ រួមទាំង Wide Field and Planetary Camera 2 (WFPC2)។

បន្ទាប់ពីនោះមានបេសកកម្មថែទាំចំនួន ៤ លើកទៀត៖ SM2 (ឆ្នាំ ១៩៩៧) បានដំឡើង STIS និង NICMOS; SM3A (ឆ្នាំ ១៩៩៩) បានជំនួសឧបករណ៍ gyroscopes និងកុំព្យូទ័រ; SM3B (ឆ្នាំ ២០០២) បានបំពាក់ ACS; និង SM4 (ឆ្នាំ ២០០៩) បានដំឡើង WFC3 និង COS ព្រមទាំងជួសជុលឧបករណ៍មុនៗ។ ដោយកម្មវិធី Space Shuttle បានបញ្ចប់ គ្មានបេសកកម្មថែទាំណាមួយអាចធ្វើបានទៀតឡើយ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងសម័យបច្ចុប្បន្ន វិគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ថា Hubble នៅតែបន្តផ្តល់ទិន្នន័យវិទ្យាសាស្ត្រដ៏មានតម្លៃ។ រូបភាពប្រវត្តិសាស្ត្រដូចជា Pillars of Creation និង Hubble Deep Field នៅតែត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ក្នុងការសិក្សា។ កាលពីខែមករា ឆ្នាំ ២០២៥ Hubble បានចេញផ្សាយរូបភាពម៉ូសេកដ៏ធំបំផុតរបស់កាឡាក់ស៊ី Andromeda ដែលបង្ហាញពីផ្កាយ និងរចនាសម្ព័ន្ធលម្អិត។

Hubble ធ្វើការស្របគ្នាជាមួយតេឡេស្កុប James Webb Space Telescope (JWST) ដែលបានបាញ់បង្ហោះក្នុងឆ្នាំ ២០២១។ JWST សង្កេតរលកពន្លឺអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដ ខណៈ Hubble សង្កេតពន្លឺមើលឃើញ និងអ៊ុលត្រាវីយូឡេ ធ្វើឲ្យទិន្នន័យទាំងពីរបំពេញគ្នាបានយ៉ាងល្អ។

វិគីភីឌាក៏បានរំលេចពីឥទ្ធិពលវប្បធម៌របស់ Hubble ដែរ។ រូបភាពរបស់វាត្រូវបានគេប្រើក្នុងសៀវភៅ ខ្សែភាពយន្ត និងការតាំងពិពណ៌។ នៅឆ្នាំ ២០០១ NASA បានស្ទង់មតិសាធារណៈឲ្យជ្រើសរើសគោលដៅសង្កេត ហើយ Horsehead Nebula ត្រូវបានជ្រើសរើស។

បច្ចុប្បន្ន Hubble កំពុងដំណើរការជាមួយនឹង gyroscopes មួយចំនួនដែលនៅសេសសល់ ហើយ NASA បានគ្រោងបន្តប្រតិបត្តិការយ៉ាងហោចណាស់រហូតដល់ឆ្នាំ ២០២៦ ហើយអាចបន្តរហូតដល់ដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ២០៣០ ប្រសិនបើប្រព័ន្ធនៅតែដំណើរការល្អ។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រទូទាំងពិភពលោកនៅតែពឹងផ្អែកលើទិន្នន័យពី Hubble ជាពិសេសសម្រាប់ការសិក្សាអំពីកាឡាក់ស៊ីឆ្ងាយ ភពនៅក្រៅប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ និងការវាស់អត្រាពង្រីកនៃចក្រវាឡ។