ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

អាវុធអវកាស គឺជាអាវុធដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់នៅក្នុងសង្គ្រាមអវកាស (space warfare)។ យោងតាមការចងក្រងរបស់ទំព័រ Wikipedia អាវុធប្រភេទនេះរួមមានអាវុធដែលអាចវាយប្រហារប្រព័ន្ធអវកាសដែលកំពុងស្ថិតនៅក្នុងគន្លង អាវុធដែលអាចវាយប្រហារគោលដៅនៅលើផែនដីពីអវកាស និងអាវុធដែលអាចធ្វើឱ្យមីស៊ីលដែលកំពុងធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់អវកាសបាត់បង់សមត្ថភាព។

តាម Wikipedia អាវុធអវកាសត្រូវបានអភិវឌ្ឍជាចម្បងដោយមហាអំណាចដែលប្រកួតប្រជែងគ្នាក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមត្រជាក់ ស្របពេលនឹងដំណើរការនៃការធ្វើយោធាូបនីយកម្មនៃអវកាស (militarisation of space)។ អាវុធមួយចំនួនត្រូវបានដាក់ពង្រាយនៅក្នុងអវកាសរួចទៅហើយ ដែលធ្វើឱ្យប្រធានបទនេះក្លាយជាបញ្ហាពិតប្រាកដ មិនមែនគ្រាន់តែជាការស្រមើស្រមៃប៉ុណ្ណោះទេ។

ប្រភេទ និងលក្ខណៈ

តាម Wikipedia អាវុធអវកាសអាចបែងចែកតាមមុខងារចម្បងៗដូចខាងក្រោម។ មុខងារទីមួយ គឺការវាយប្រហារលើប្រព័ន្ធអវកាសដែលកំពុងស្ថិតនៅក្នុងគន្លង ដូចជាផ្កាយរណប និងប្រព័ន្ធគាំទ្រផ្សេងទៀត។ មុខងារទីពីរ គឺការវាយប្រហារលើគោលដៅនៅលើផែនដីដោយប្រើអាវុធដែលបានដាក់នៅក្នុងអវកាស។ មុខងារទីបី គឺការធ្វើឱ្យមីស៊ីលដែលកំពុងធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់អវកាសបាត់បង់សមត្ថភាព ឬមិនអាចបំពេញបេសកកម្មរបស់វា។

គំនូរស្រមៃដែល Wikipedia បង្ហាញ គឺជាការស្រមៃរបស់បញ្ជាការអវកាសសហរដ្ឋអាមេរិក អំពីអាវុធថាមពលដឹកនាំ (directed-energy weapon) ដំឡើងលើផ្កាយរណប សម្រាប់វាយប្រហារគោលដៅនៅលើផែនដីយ៉ាងជាក់លាក់ ដែលជាឧទាហរណ៍នៃមុខងារទីពីរ។ ការគូរគំនូរស្រមៃនេះបង្ហាញថា គំនិតអំពីអាវុធអវកាសត្រូវបានពិចារណាដោយស្ថាប័នយោធាពិតប្រាកដ មិនមែនមានតែក្នុងស្នាដៃប្រឌិតប៉ុណ្ណោះទេ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមទំព័រ Wikipedia ប្រវត្តិនៃអាវុធអវកាសជាប់ពាក់ព័ន្ធយ៉ាងជិតស្និទ្ធនឹងដំណើរការនៃការធ្វើយោធាូបនីយកម្មនៃអវកាស ពោលគឺការប្រើប្រាស់អវកាសសម្រាប់គោលបំណងយោធា។ ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមត្រជាក់ អាវុធប្រភេទនេះត្រូវបានអភិវឌ្ឍជាចម្បងដោយមហាអំណាចដែលប្រកួតប្រជែងគ្នា។

ការប្រកួតប្រជែងរវាងមហាអំណាចនាសម័យនោះ បានរីកសាយពីផែនដីទៅដល់ដែនអវកាស ដោយអវកាសបានក្លាយជាតំបន់មួយនៃការប្រកួតប្រជែងយោធា និងបច្ចេកវិទ្យា។

Wikipedia បញ្ជាក់ថា អាវុធអវកាសមួយចំនួនត្រូវបានដាក់ពង្រាយនៅក្នុងអវកាសរួចទៅហើយ ដូច្នេះការអភិវឌ្ឍនេះមិនមែនគ្រាន់តែជាគម្រោងលើក្រដាសនោះទេ ហើយបានបន្សល់ផលជាក់ស្តែងនៅក្នុងដែនអវកាសរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន។

វប្បធម៌ និងស្នាដៃប្រឌិត

តាម Wikipedia អាវុធអវកាសមិនមែនគ្រាន់តែជាប្រធានបទយោធា ឬបច្ចេកវិទ្យាប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាប្រធានបទកណ្តាលនៅក្នុងស្នាដៃប្រឌិតបែបវិទ្យាសាស្ត្រយោធា (military science fiction) និងហ្គេមវីដេអូបែបវិទ្យាសាស្ត្រផងដែរ។

ការលេចឡើងជាប្រធានបទសំខាន់ក្នុងស្នាដៃទាំងនោះ បង្ហាញថាអាវុធអវកាសបានចូលទៅក្នុងវប្បធម៌ប្រជាប្រិយ និងការស្រមើស្រមៃរបស់សាធារណជន ដោយមិនកំណត់ត្រឹមរង្វង់យោធា ឬអ្នកជំនាញបច្ចេកវិទ្យាប៉ុណ្ណោះទេ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ទោះបីជាអាវុធអវកាសលេចឡើងច្រើនក្នុងស្នាដៃប្រឌិតក៏ដោយ Wikipedia បញ្ជាក់ថា អាវុធមួយចំនួនត្រូវបានដាក់ពង្រាយជាក់ស្តែងនៅក្នុងអវកាសរួចទៅហើយ។ ឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែងមួយដែលបង្ហាញក្នុងទំព័រ Wikipedia គឺមីស៊ីល RIM-161 Standard Missile 3 ដែលជាមីស៊ីលប្រឆាំងមីស៊ីល (anti-ballistic missile) និងមានសមត្ថភាពវាយប្រហារគោលដៅនៅក្នុងគន្លងផែនដីទាប (low Earth orbit)។

ករណីនេះបង្ហាញថា បច្ចេកវិទ្យាយោធាសម័យទំនើប និងដែនអវកាសមានចំណុចប្រសព្វគ្នាច្បាស់លាស់ ព្រោះការការពារប្រឆាំងមីស៊ីលអាចពាក់ព័ន្ធនឹងគោលដៅដែលស្ថិតនៅក្នុងគន្លងអវកាស។ តាម Wikipedia អាវុធអវកាសក៏រួមមានអាវុធដែលអាចធ្វើឱ្យមីស៊ីលដែលកំពុងធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់អវកាសបាត់បង់សមត្ថភាព ដូច្នេះប្រធានបទនេះក៏ពាក់ព័ន្ធផ្ទាល់នឹងប្រព័ន្ធការពារមីស៊ីលផងដែរ។

សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា និងក្នុងសហគមន៍ខ្មែរនៅក្រៅប្រទេស ការយល់ដឹងអំពីប្រភេទ និងមុខងាររបស់អាវុធអវកាស ជួយឱ្យតាមដានព័ត៌មានអន្តរជាតិអំពីបច្ចេកវិទ្យាយោធា និងការពិភាក្សាអំពីសន្តិសុខសកលបានកាន់តែច្បាស់លាស់។