រដូវផ្ការីក
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia រដូវផ្ការីក (ជាភាសាអង់គ្លេស Spring ឬ Springtime) គឺជារដូវមួយក្នុងចំណោមរដូវទាំងបួននៅតំបន់អាកាសធាតុមធ្យម ដែលកើតឡើងបន្ទាប់ពីរដូវរងា និងមុនរដូវក្តៅ។ មាននិយមន័យបច្ចេកទេសជាច្រើនសម្រាប់រដូវនេះ ប៉ុន្តែការប្រើប្រាស់ក្នុងមូលដ្ឋានអាស្រ័យទៅលើអាកាសធាតុ វប្បធម៌ និងទំនៀមទម្លាប់ផ្សេងៗ។
នៅពេលដែលអឌ្ឍគោលខាងជើងស្ថិតក្នុងរដូវផ្ការីក អឌ្ឍគោលខាងត្បូងស្ថិតក្នុងរដូវស្លឹកឈើជ្រុះ ហើយផ្ទុយមកវិញ។ រដូវផ្ការីកចាប់ផ្តើមជាផ្លូវការតាមបែបតារាសាស្ត្រនៅពេលវេលាសមរាត្រី (equinox) ដែលគេនិយមហៅថា vernal equinox។ នៅថ្ងៃសមរាត្រីនេះ រយៈពេលថ្ងៃនិងយប់គឺប្រហែល ១២ ម៉ោងស្មើគ្នា ហើយរយៈពេលថ្ងៃនឹងកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់រហូតដល់ថ្ងៃរដូវក្តៅ (summer solstice)។ វេលាសមរាត្រីកើតឡើងនៅខែមីនាសម្រាប់អឌ្ឍគោលខាងជើង និងខែកញ្ញាសម្រាប់អឌ្ឍគោលខាងត្បូង ចំណែកថ្ងៃរដូវក្តៅកើតឡើងនៅខែមិថុនា (ខាងជើង) និងខែធ្នូ (ខាងត្បូង) រៀងគ្នា។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
រដូវផ្ការីកមិនមែនជាបាតុភូតឯកសណ្ឋានទេ ប៉ុន្តែប្រែប្រួលទៅតាមទីតាំងភូមិសាស្ត្រនិងកម្ពស់ពីនីវ៉ូទឹកសមុទ្រ។ នៅតំបន់ដែលមានរយៈទទឹងខ្ពស់ ឬកម្ពស់ខ្ពស់ដូចជាភ្នំអាល់ រដូវផ្ការីកអាចជារដូវដែលមានព្រិលធ្លាក់ច្រើនជាងគេប្រចាំឆ្នាំ ដូចបានបង្ហាញក្នុងរូបភាពពី Wikipedia នេះ។ សម្រាប់ប្រជាជននៅតំបន់អាកាសធាតុមធ្យម រដូវផ្ការីកនាំមកនូវការកើនឡើងកម្តៅ ការរីកដុះដាលនៃរុក្ខជាតិ និងការចាប់ផ្តើមរដូវដាំដុះ។
នៅតាមតំបន់ផ្សេងៗ ប្រជាជនបានកំណត់ការចាប់ផ្តើមរដូវផ្ការីកខុសៗគ្នា ដោយខ្លះប្រើប្រាស់និយមន័យតារាសាស្ត្រ (សមរាត្រី) និងខ្លះទៀតប្រើនិយមន័យឧតុនិយម (ដូចជាខែមីនាដល់ខែឧសភានៅអឌ្ឍគោលខាងជើង)។ នៅក្នុងវប្បធម៌ខ្លះ ការមកដល់នៃរដូវផ្ការីកត្រូវបានសម្គាល់ដោយពិធីបុណ្យនិងទំនៀមទម្លាប់ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីទំនាក់ទំនងរវាងមនុស្សនិងធម្មជាតិ។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
ព័ត៌មានប្រវត្តិសាស្ត្រស្តីពីរដូវផ្ការីកមានកម្រិតក្នុងសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ប៉ុន្តែឯកសារនេះបានបញ្ជាក់ថា មាននិយមន័យបច្ចេកទេសជាច្រើនសម្រាប់រដូវនេះ។ នេះបង្ហាញថា ការកំណត់រដូវផ្ការីកបានឆ្លងកាត់ការវិវត្តន៍ជាច្រើន ដោយផ្អែកលើការសង្កេតតារាសាស្ត្រ និងបរិស្ថាន។ នៅក្នុងប្រពៃណីខ្លះ រដូវផ្ការីកក៏ត្រូវបានពណ៌នាជាតួអង្គទេវៈ ដូចជាទេពធីតា Yenningtha ក្នុងទេវកថារបស់ជនជាតិ Meitei នៅរដ្ឋ Manipur ប្រទេសឥណ្ឌា ដែលជាការបញ្ជាក់ពីសារៈសំខាន់នៃរដូវនេះក្នុងវប្បធម៌។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
ប្រភព: Wikipedia
នៅក្នុងវិស័យកសិកម្ម រដូវផ្ការីកគឺជាពេលវេលាដ៏សំខាន់សម្រាប់ការដាំដុះ ដោយសារដីមានកម្តៅសមរម្យ និងរយៈពេលថ្ងៃយូរគ្រប់គ្រាន់។ រូបភាពពី Wikipedia បង្ហាញពីការសាបព្រោះនៅប្រទេសអេស្តូនីក្នុងរដូវនេះ ដែលជាការបញ្ជាក់ពីតួនាទីរបស់រដូវផ្ការីកក្នុងការធានាសន្តិសុខស្បៀងសម្រាប់មនុស្សជាច្រើន។ វិស័យទេសចរណ៍ក៏ទាញយកប្រយោជន៍ពីរដូវនេះផងដែរ ដូចជាការមើលផ្កាសាគូរ៉ានៅប្រទេសជប៉ុន ដែលទាក់ទាញទេសចរណ៍ជាច្រើនជារៀងរាល់ឆ្នាំ។
ផ្នែកវប្បធម៌ រដូវផ្ការីកត្រូវបានប្រារព្ធឡើងជាមួយពិធីបុណ្យជាច្រើន។ ពិធីបុណ្យ Holi នៅប្រទេសនេប៉ាល់ និងឥណ្ឌា ដែលគេហៅថាបុណ្យចម្រុះពណ៌ ប្រារព្ធការមកដល់នៃរដូវផ្ការីក។ ចំណែកនៅតំបន់ដែលកាន់សាសនាគ្រិស្ត បុណ្យ Easter ដែលរំឭកពីការរស់ឡើងវិញរបស់ព្រះយេស៊ូ ក៏ធ្លាក់នៅរដូវផ្ការីកដែរ។ រូបភាពពី Wikipedia បានកត់ត្រាព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនេះ ដែលបង្ហាញពីភាពចម្រុះនៃការប្រារព្ធពិធីនានាជុំវិញពិភពលោក។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
នៅក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ននេះ រដូវផ្ការីកនៅតែជារដូវដ៏មានសារៈសំខាន់សម្រាប់សេដ្ឋកិច្ច វប្បធម៌ និងបរិស្ថាន។ សម្រាប់អ្នកអានរបស់ KhmerPulse ដែលរស់នៅក្រៅប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេសនៅតំបន់អាកាសធាតុមធ្យម រដូវផ្ការីកនាំមកនូវការផ្លាស់ប្តូរអាកាសធាតុ និងព្រឹត្តិការណ៍វប្បធម៌ជាច្រើនដែលអាចជាឱកាសសម្រាប់ការធ្វើដំណើរ និងការចូលរួមក្នុងសហគមន៍។
ទោះជានៅកម្ពុជាដែលជាប្រទេសត្រូពិកមិនមានរដូវបួនក៏ដោយ ក៏ប្រជាជនខ្មែរជាច្រើនបានស្គាល់ពីរដូវផ្ការីកតាមរយៈប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអន្តរជាតិ និងវប្បធម៌បរទេស។ ជាមួយនឹងការកើនឡើងនៃការធ្វើដំណើរអន្តរជាតិ ពលរដ្ឋខ្មែរកាន់តែយល់ដឹងអំពីបាតុភូតធម្មជាតិនេះ ហើយវាអាចជាប្រធានបទដែលភ្ជាប់ពួកគាត់ទៅនឹងសហគមន៍ពិភពលោក។
អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ
កំណត់ត្រាថ្មី៖ អ្នកឡើងភ្នំ ២៧៤ នាក់ឡើងដល់កំពូលភ្នំអេវើរ៉េសពីខាងនេប៉ាល់ក្នុងមួយថ្ងៃ
កាលពីថ្ងៃពុធ អ្នកឡើងភ្នំចំនួន ២៧៤ នាក់បានឡើងដល់កំពូលភ្នំអេវើរ៉េសពីខាងនេប៉ាល់ក្នុងមួយថ្ងៃ ដោយទាញយកអត្ថប្រយោជន៍ពីអាកាសធាតុអំណោយផល បន្ទាប់ពីការពន្យារពេលរដូវកាលដោយសារហានិភ័យទឹកកកធ្លាក់។