ប្រធានបទ Topic
ស្តាដេ
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
ទីក្រុងស្តាដេ មានឈ្មោះផ្លូវការថា ទីក្រុងហង្សស្តាដេ (Hanseatic City of Stade) ជាទីក្រុងមួយស្ថិតនៅក្នុងរដ្ឋ Lower Saxony ភាគខាងជើងនៃប្រទេសអាល្លឺម៉ង់។ តាមវិគីភីឌា ទីក្រុងនេះត្រូវបានកត់ត្រាជាលើកដំបូងក្នុងឆ្នាំ ៩៣៤ ហើយបច្ចុប្បន្នជាទីតាំងរដ្ឋបាលនៃស្រុកស្តាដេ។ ស្តាដេមានចម្ងាយប្រហែល ៤៥ គីឡូម៉ែត្រទៅទិសខាងលិចនៃទីក្រុង Hamburg ហើយជាផ្នែកមួយនៃតំបន់ទីប្រជុំជនធំរបស់ទីក្រុងនោះ។
នៅក្នុងតំបន់ក្រុងស្តាដេ មានសង្កាត់ចំនួនបួនគឺ Bützfleth, Hagen, Haddorf និង Wiepenkathen ដែលសង្កាត់នីមួយៗមានក្រុមប្រឹក្សាផ្ទាល់ខ្លួន និងសិទ្ធិធ្វើការសម្រេចចិត្តស្វយ័តខ្លះៗ។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
យោងតាមឯកសារវិគីភីឌា ស្តាដេស្ថិតនៅក្នុងតំបន់វាលទំនាបភាគខាងជើងអាល្លឺម៉ង់ ដោយមានទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រតាមដងផ្លូវទឹក ដែលបានជួយឱ្យទីក្រុងក្លាយជាកំពង់ផែពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់តាំងពីសម័យបុរាណ។ ការដែលទីក្រុងនេះមានកំពង់ផែហង្ស (Hansehafen) បញ្ជាក់ពីទំនាក់ទំនងជាប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ខ្លួនជាមួយសមុទ្រ និងពាណិជ្ជកម្មសកល។
បើទោះជាចំនួនប្រជាជនពិតប្រាកដមិនត្រូវបានបញ្ជាក់នៅក្នុងឯកសារយោងនេះក៏ដោយ សង្កាត់ទាំងបួនរបស់ស្តាដេបង្ហាញពីរចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋបាលមូលដ្ឋានដែលមានភាពចម្រុះ ហើយប្រជាពលរដ្ឋក្នុងតំបន់ប្រើប្រាស់ភាសាអាល្លឺម៉ង់ជាភាសាផ្លូវការ។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
ប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ស្តាដេអាចតាមដានរហូតដល់យ៉ាងតិចឆ្នាំ ៩៣៤ ដែលជាការលើកឡើងជាលាយលក្ខណ៍អក្សរដំបូងបង្អស់។ ក្នុងសម័យកណ្ដាល ទីក្រុងនេះបានក្លាយជាសមាជិកនៃសម្ព័ន្ធហង្ស (Hanseatic League) ដែលជាសម្ព័ន្ធពាណិជ្ជកម្មដ៏មានឥទ្ធិពលនៅអឺរ៉ុបខាងជើង ដោយហេតុនេះហើយទើបឈ្មោះផ្លូវការរបស់ខ្លួននាពេលបច្ចុប្បន្ននៅមានពាក្យ «ហង្ស»។ តាមរូបភាពគំនូរឆ្នាំ ១៥៧២ ព្រះវិហារ St. Cosmae et Damiani និង St. Wilhadi មានវត្តមានរួចហើយ ដែលបង្ហាញពីសារៈសំខាន់ខាងសាសនានិងសហគមន៍។
នៅសតវត្សរ៍ទី ១៧ ស្តាដេបានធ្លាក់ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ប្រទេសស៊ុយអែត ដែលជាផ្នែកមួយនៃការពង្រីកដែនដីរបស់អាណាចក្រស៊ុយអែតក្រោយសង្គ្រាមសាមសិបឆ្នាំ។ យោងតាមវិគីភីឌា ឃ្លាំងស៊ុយអែត (Schwedenspeicher) ដែលសព្វថ្ងៃជាសារមន្ទីរ គឺជាសាក្សីនៃយុគសម័យនេះ។ លើសពីនេះ ទីក្រុងក៏បានជួបប្រទះគ្រោះធម្មជាតិធំៗផងដែរ ដូចជាការជន់លិចកំពង់ផែថ្មីនៅឆ្នាំ ១៨៩៤ ដែលត្រូវបានថតទុកក្នុងរូបថតប្រវត្តិសាស្ត្រមួយ។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
ប្រភព: Wikipedia
មូលដ្ឋានសេដ្ឋកិច្ចសំខាន់របស់ស្តាដេតាំងពីបុរាណគឺពឹងផ្អែកលើពាណិជ្ជកម្មផ្លូវសមុទ្រ និងកំពង់ផែហង្សរបស់ខ្លួន។ ក្នុងសម័យទំនើប ទីក្រុងនេះមានសេដ្ឋកិច្ចចម្រុះ ដែលរួមមានឧស្សាហកម្ម កសិកម្ម និងការផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងតំបន់ទីប្រជុំជន Hamburg។ តាមរូបភាពវិគីភីឌា រោងចក្រថាមពលនុយក្លេអ៊ែរស្តាដេ ដែលត្រូវបានបិទដំណើរការតាំងពីមុនឆ្នាំ ២០០៦ បានដើរតួនាទីមួយក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្មរបស់តំបន់កន្លងមក។
ផ្នែកវប្បធម៌ ស្តាដេមានកេរដំណែលដ៏សម្បូរបែប ដោយមានសារមន្ទីរឃ្លាំងស៊ុយអែតជាគោលដៅទាក់ទាញទេសចរ។ អគារសាលាក្រុងចាស់ (Altes Rathaus) និងឃ្លាំងអាវុធ (Zeughaus) គឺជាសំណង់ស្ថាបត្យកម្មប្រវត្តិសាស្ត្រ ខណៈព្រះវិហារ St. Cosmae ក៏ត្រូវបានគេស្គាល់ដោយសារស្រោបសរីរាង្គបុរាណផងដែរ។ របៀបសាងសង់ផ្ទះបែប Altländer គឺជាលក្ខណៈពិសេសនៃស្ថាបត្យកម្មប្រពៃណីក្នុងតំបន់នេះ។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
ក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន ស្តាដេបន្តមានសារៈសំខាន់ជាច្រកផ្លូវសេដ្ឋកិច្ចនិងវប្បធម៌សម្រាប់តំបន់ជនបទជុំវិញ ហើយក៏ជាទីក្រុងដែលផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងទីក្រុង Hamburg សម្រាប់អ្នកធ្វើដំណើរប្រចាំថ្ងៃផងដែរ។ ការបិទរោងចក្រថាមពលនុយក្លេអ៊ែរឆ្លុះបញ្ចាំងពីគោលនយោបាយ Energiewende របស់ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ ដែលផ្តោតលើថាមពលកកើតឡើងវិញ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ បញ្ហាទឹកជំនន់ដែលបានកើតឡើងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ និងទីតាំងនៅជិតសមុទ្រ ធ្វើឱ្យការប្រែប្រួលអាកាសធាតុក្លាយជាប្រធានបទដ៏សំខាន់សម្រាប់អនាគតរបស់ទីក្រុង។
អតីតសាលាប្រជុំជនជាតិយូដានៅស្តាដេ បង្ហាញពីការចងចាំអំពីសហគមន៍ចម្រុះ និងឧក្រិដ្ឋកម្មសម័យណាស៊ី។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ករណីស្តាដេគឺជាឧទាហរណ៍នៃទីក្រុងតូចមួយដែលចេះថែរក្សាប្រពៃណី តែក៏ប្រឈមមុខនឹងការផ្លាស់ប្តូរសកលដូចគ្នា ដែលអាចផ្តល់មេរៀនសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍតំបន់ក្រៅប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។