ប្រធានបទ Topic
ការរត់ប្រជ្រៀតគ្នា (Stampede)
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
ការរត់ប្រជ្រៀតគ្នា គឺជាស្ថានភាពមួយ ដែលសត្វធំៗ ជាក្រុមមួយ ចាប់ផ្តើមរត់ភ្លាមៗ ទៅទិសដៅតែមួយ។ នេះជានិយមន័យ ដែលវិគីភីឌា (Wikipedia) បានផ្តល់ឲ្យ។ តាមប្រភពដដែល មូលហេតុចម្បង គឺការរំភើប ឬការភ័យខ្លាច។
វិគីភីឌា រាយការណ៍ថា ពាក្យនេះ ត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ច្រើនបំផុត សម្រាប់សត្វ។ ប៉ុន្តែ ប្រភពដដែល ក៏បានកត់សម្គាល់ផងដែរថា មានករណីខ្លះ ដែលមនុស្សក៏បានរត់ប្រជ្រៀតគ្នា ដោយសារគ្រោះថ្នាក់ដែរ។
ចំណុចសំខាន់ នៅក្នុងនិយមន័យនេះ មាន ៤ យ៉ាង គឺ ក្រុម ភាពភ្លាមៗ ទិសដៅតែមួយ និងមូលហេតុ ដែលជាការរំភើប ឬការភ័យខ្លាច។ តាមវិគីភីឌា បាតុភូតនេះ កើតឡើងចំពោះសត្វធំៗ ជាក្រុម មិនមែនចំពោះសត្វតែមួយក្បាលឡើយ។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
តាមវិគីភីឌា ការរត់ប្រជ្រៀតគ្នា មិនមែនជាបាតុភូត ដែលភ្ជាប់ទៅនឹងប្រទេស តំបន់ ឬទីតាំងណាមួយជាក់លាក់នោះទេ។ ប្រភពដដែល មិនបានផ្តល់ព័ត៌មាន អំពីចំនួនប្រជាជន ភាសា ឬព្រំដែនភូមិសាស្ត្រ ណាមួយឡើយ។
អ្វីដែលប្រភពបញ្ជាក់ គឺថា ក្រុមសត្វធំៗ ជាកម្មវត្ថុចម្បង នៃបាតុភូតនេះ។ ចំណែកមនុស្ស ត្រូវបានលើកឡើង ក្នុងករណី ដែលពួកគេរត់គេចពីគ្រោះថ្នាក់។ ដូច្នេះ នៅក្នុងបរិបទនេះ ពាក្យ "ប្រជាជន" សំដៅលើក្រុមមនុស្ស ដែលអាចរត់ប្រជ្រៀតគ្នា ក្នុងស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ឯកសារយោងរបស់វិគីភីឌា ដែលប្រើសម្រាប់អត្ថបទនេះ មិនបានរៀបរាប់ អំពីប្រវត្តិសាស្ត្រ នៃការរត់ប្រជ្រៀតគ្នា តាមលំដាប់កាលបរិច្ឆេទនោះទេ។ ដូច្នេះ អត្ថបទនេះ មិនលើកឡើងកាលបរិច្ឆេទ ព្រឹត្តិការណ៍ ឬករណីជាក់លាក់ណាមួយឡើយ ព្រោះគ្មានព័ត៌មានបែបនេះ នៅក្នុងប្រភព។
អ្វីដែលអាចដកស្រង់ពីប្រភព គឺការប្រើប្រាស់ពាក្យ។ វិគីភីឌា រាយការណ៍ថា ពាក្យនេះ ភាគច្រើនសំដៅលើសត្វ ខណៈករណីមនុស្ស ក៏មានដែរ។ ការកត់សម្គាល់នេះ បង្ហាញថា បាតុភូតនេះ មិនកើតឡើងចំពោះតែសត្វប៉ុណ្ណោះទេ តាមការរាយការណ៍របស់វិគីភីឌា។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
ប្រភពយោង ផ្តោតលើនិយមន័យ នៃឥរិយាបថនេះ ហើយមិនបានលើកឡើង អំពីទិដ្ឋភាពសេដ្ឋកិច្ច ឬវប្បធម៌ ណាមួយឡើយ។ ដូច្នេះ ផ្នែកនេះ មានខ្លឹមសារតិចតួច ហើយអត្ថបទ មិនបង្កើតព័ត៌មានបន្ថែម ហួសពីប្រភពនោះទេ។
អ្វីដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រើប្រាស់ពាក្យ គឺការពិតថា វិគីភីឌា ចាត់ទុកពាក្យនេះ ជាពាក្យ ដែលគេប្រើច្រើនបំផុត សម្រាប់សត្វ។ ការប្រើប្រាស់បែបនេះ បង្ហាញថា ភាសា អាចរៀបរាប់បាតុភូតធម្មជាតិ និងបាតុភូតរបស់មនុស្ស ដោយប្រើពាក្យតែមួយ។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
តាមវិគីភីឌា ករណីមនុស្សរត់ប្រជ្រៀតគ្នា ដោយសារគ្រោះថ្នាក់ បានកើតឡើងពិតប្រាកដ។ ហេតុនេះ ការយល់ដឹងអំពីនិយមន័យ មានប្រយោជន៍ សម្រាប់អ្នកអាន នៅពេលពួកគេអានព័ត៌មាន អំពីហ្វូងមនុស្ស ដែលរត់គេចពីគ្រោះថ្នាក់។
វិគីភីឌា រាយការណ៍ថា ការប្រើប្រាស់ចម្បង គឺចំពោះសត្វ ហើយករណីមនុស្ស កើតឡើងក្នុងស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់។ ការបែងចែកនេះ ជួយឲ្យអ្នកអាន KhmerPulse មិនលាយឡំ រវាងការពិពណ៌នាអំពីសត្វ និងការពិពណ៌នាអំពីមនុស្ស នៅពេលអានសេចក្តីរាយការណ៍ព័ត៌មាន។