ស្តាបាក់
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
ស្តាបាក់ (Starbucks Corporation) គឺជាខ្សែសង្វាក់ហាងកាហ្វេពហុជាតិរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលមានទីស្នាក់ការកណ្ដាលនៅទីក្រុងស៊ីអាតថល (Seattle) រដ្ឋវ៉ាស៊ីនតោន (Washington)។ យោងតាមវិគីភីឌា ក្រុមហ៊ុននេះត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៧១ ដោយលោក Jerry Baldwin, Zev Siegl និង Gordon Bowker នៅផ្សារ Pike Place ក្នុងទីក្រុងស៊ីអាតថល ដោយដំបូងជាអ្នកលក់ដុំគ្រាប់កាហ្វេ តែ និងគ្រឿងទេស។ ការផ្លាស់ប្តូរធំបានកើតឡើងក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Howard Schultz ដែលបានកាន់តំណែងជានាយកប្រតិបត្តិពីឆ្នាំ ១៩៨៦ ដល់ ២០០០ និងបានពង្រីកខ្លួនយ៉ាងឆាប់រហ័សនៅតាមឆ្នេរខាងលិចនៃសហរដ្ឋអាមេរិក។
សព្វថ្ងៃ Starbucks ត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាជាខ្សែសង្វាក់ហាងកាហ្វេធំជាងគេមួយនៅលើពិភពលោក ដោយមានសាខារាប់ពាន់កន្លែងនៅទូទាំងសកលលោក។ ស្លាកសញ្ញាពណ៌បៃតងដែលមានរូបនាងមច្ឆា ត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរតាមពេលវេលា ដោយឡូហ្គូដំបូងមានពណ៌ត្នោត មុននឹងក្លាយជាឡូហ្គូពណ៌បៃតងដែលគេស្គាល់នាពេលបច្ចុប្បន្ន (ដូចមានក្នុងបណ្ណសាររូបភាពវិគីភីឌា)។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
យោងតាមវិគីភីឌា Starbucks មានវត្តមាននៅទូទាំងពិភពលោក ដោយមានសាខានៅក្នុងប្រទេសជាច្រើនលើគ្រប់ទ្វីប។ រូបភាពពីវិគីភីឌាបង្ហាញហាងនៅទីក្រុងធំៗដូចជា សេអ៊ូល (កូរ៉េខាងត្បូង) ឡុងដ៍ (ចក្រភពអង់គ្លេស) ហ្វ្រែងហ្វើត (អាល្លឺម៉ង់) វ៉ារស្សាវ (ប៉ូឡូញ) ហែលស៊ីនគី (ហ្វាំងឡង់) សឺរ៉េមបាន (ម៉ាឡេស៊ី) គីតូ (អេក្វាឌ័រ) និងចូហានណេសប៊ឺក (អាហ្វ្រិកខាងត្បូង) ជាដើម។ ដូចគ្នានេះដែរ មានហាងនៅក្នុងទីក្រុងបាំងកាឡូ (ឥណ្ឌា) និងតំបន់អាកាសយានដ្ឋាននានា។ ក្រាហ្វនៅក្នុងវិគីភីឌាបង្ហាញថា ចំនួនហាង Starbucks បានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៧១ ដល់ឆ្នាំ ២០១១។
ទាក់ទងនឹងប្រជាជន Starbucks បានជួលបុគ្គលិករាប់សែននាក់នៅទូទាំងពិភពលោក ដែលភាគច្រើនជាអ្នកធ្វើការនៅតាមហាង (baristas)។ ក្នុងចំណោមបុគ្គលិកដ៏ល្បីល្បាញ លោក Howard Schultz គឺជាឥស្សរជនសំខាន់ដែលបានដឹកនាំការរីកចម្រើនរបស់ក្រុមហ៊ុនជាពីរដំណាក់កាល (១៩៨៦-២០០០ និង ២០០៨-២០១៧)។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
យោងតាមវិគីភីឌា ហាង Starbucks ដំបូងត្រូវបានបើកនៅឆ្នាំ ១៩៧១ ដោយលោក Jerry Baldwin, Zev Siegl និង Gordon Bowker នៅផ្សារ Pike Place ទីក្រុងស៊ីអាតថល។ ហាងនេះដំបូងឡើយគ្រាន់តែលក់គ្រាប់កាហ្វេ តែ និងគ្រឿងទេស មិនមែនជាហាងកាហ្វេដែលបម្រើភេសជ្ជៈដូចសព្វថ្ងៃនេះទេ (ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាពខាងក្នុងហាងឆ្នាំ ១៩៧៧)។
ការផ្លាស់ប្តូរធំបានកើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៨៧ នៅពេលដែលលោក Howard Schultz បានទិញយកក្រុមហ៊ុន ហើយប្រែក្លាយវាទៅជាហាងកាហ្វេបម្រើភេសជ្ជៈបែប espresso ។ លោក Schultz បានកាន់តំណែងជានាយកប្រតិបត្តិពីឆ្នាំ ១៩៨៦ ដល់ ២០០០ និងបានដឹកនាំការពង្រីកខ្លួនយ៉ាងឆាប់រហ័សនៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ ក្រោយមក លោកបានត្រឡប់មកកាន់តំណែងនេះម្តងទៀតពីឆ្នាំ ២០០៨ ដល់ ២០១៧ ដើម្បីស្ដារកំណើនរបស់ក្រុមហ៊ុន។
នៅក្នុងដំណើរពង្រីកខ្លួនអន្តរជាតិ យោងតាមរូបភាពវិគីភីឌា Starbucks ក៏បានបើកហាងនៅទីតាំងពិសេសៗផងដែរ ដូចជា ហាងនៅក្នុងទីក្រុងហាមឃាត់ (Forbidden City) ក្នុងទីក្រុងប៉េកាំង ប្រទេសចិន កាលពីឆ្នាំ ២០០៥ ប៉ុន្តែហាងនេះត្រូវបានបិទទ្វារនៅឆ្នាំ ២០០៧ ដោយសារការរិះគន់ពីសាធារណជន។ ការកើនឡើងនៃចំនួនហាងត្រូវបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់នៅក្នុងក្រាហ្វរបស់វិគីភីឌា ដែលប្រៀបធៀបទិន្នន័យពីឆ្នាំ ១៩៧១ ដល់ ២០១១។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
ប្រភព: Wikipedia
តាមវិគីភីឌា Starbucks មានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងលើសេដ្ឋកិច្ចកាហ្វេពិភពលោក។ កាលពីមុន គ្រាប់កាហ្វេពាណិជ្ជកម្មសមរម្យ (fair trade) ធ្លាប់ជាផលិតផលចម្បងដែលក្រុមហ៊ុននាំចូល ប៉ុន្តែការអនុវត្តនេះបានបញ្ឈប់ជាក់ស្ដែងនៅឆ្នាំ ២០២២ (ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាពគ្រាប់កាហ្វេកំពុងតម្រៀប)។ ក្រៅពីកាហ្វេ ក្រុមហ៊ុនបានពង្រីកអាជីវកម្មទៅរកឧស្សាហកម្មតន្ត្រី ដោយបើកហាង Hear Music Coffeehouse នៅទីក្រុង San Antonio ក្នុងឆ្នាំ ២០០៦ និងប្រើប្រាស់ឡានដឹកទំនិញ (food truck) នៅលើផ្លូវហាយវេ New Jersey Turnpike ក្នុងឆ្នាំ ២០១៨។ ទម្រង់ហាង Drive-Thru ក៏ជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់ ដូចហាងនៅ Seremban 2 ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី (ឆ្នាំ ២០២១)។
ផ្នែកវប្បធម៌ ហាង Starbucks ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាកន្លែងជួបជុំសង្គមដ៏សំខាន់នៅក្នុងសហគមន៍ទីក្រុងជាច្រើន។ ម៉ាកនេះក៏មានយុទ្ធសាស្ត្រពិសេសដូចជា "stealth Starbucks" ផងដែរ ដូចហាង Roy Street Coffee & Tea ក្នុងទីក្រុងស៊ីអាតថល (រូបភាពឆ្នាំ ២០១៦) ដែលដំណើរការដោយមិនប្រើឈ្មោះ Starbucks ប្រពៃណី ដើម្បីសាកល្បងបទពិសោធន៍បែប "ក្នុងស្រុក" ជាងមុន។ ការពង្រីកជាសកលនេះបានធ្វើឱ្យ Starbucks ក្លាយជានិមិត្តរូបនៃរបៀបរស់នៅទំនើប ប៉ុន្តែក៏ប្រឈមនឹងការពិភាក្សាអំពីឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនលើហាងកាហ្វេក្នុងស្រុកដែរ។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
ក្នុងពេលថ្មីៗនេះ Starbucks បានស្ថិតនៅចំណុចកណ្ដាលនៃរឿងរ៉ាវសង្គម-នយោបាយមួយចំនួន។ យោងតាមរូបភាពវិគីភីឌា កម្មករ Starbucks នៅសហរដ្ឋអាមេរិកបានធ្វើបាតុកម្មទាមទារលក្ខខណ្ឌការងារល្អជាងមុន និងសិទ្ធិបង្កើតសហជីព (Starbucks Workers United)។ ចលនានេះបានទទួលការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងទូលំទូលាយ ដោយមានការគាំទ្រពីសហគមន៍ និងអង្គការការងារ។
ជាមួយគ្នានេះ ក្រុមសកម្មជនគាំទ្រប៉ាឡេស្ទីនបានជ្រើសរើស Starbucks ជាគោលដៅពហិការ ដូចមានរូបភាពបាតុកម្មនៅខាងមុខហាងក្នុងទីក្រុង Exeter ប្រទេសអង់គ្លេស កាលពីថ្ងៃ ១០ កុម្ភៈ ២០២៤។ ព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនេះបញ្ជាក់ថា Starbucks មិនមែនគ្រាន់តែជាក្រុមហ៊ុនកាហ្វេប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាតួអង្គដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធយ៉ាងជ្រៅក្នុងកិច្ចពិភាក្សាអំពីសិទ្ធិកម្មករ និងនយោបាយអន្តរជាតិ ដែលអ្នកអាន KhmerPulse គួរតាមដាន។
អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ
អគ្គនាយក Starbucks កូរ៉េខាងត្បូង ត្រូវបានបណ្តេញចេញ ក្រោយយុទ្ធនាការ Tank Day បង្កកំហឹង
យុទ្ធនាការ ផ្សព្វផ្សាយ Tank Day ដែល ប្រើ ពាក្យ Tank រំលឹក ពី ការ សម្លាប់ រង្គាល នៅ ក្រុង ក្វាងជូ បាន បង្ក ឱ្យ មាន កំហឹង យ៉ាង ខ្លាំង និង ការ អំពាវនាវ ឱ្យ ធ្វើ ពហិការ Starbucks នៅ កូរ៉េខាងត្បូង ។
នាយកប្រតិបត្តិ Starbucks កូរ៉េត្រូវបណ្ដេញចេញក្រោយយុទ្ធនាការ 'Tank Day' បង្កកំហឹងរំឮកដល់ការបង្ក្រាបឆ្នាំ១៩៨០
ក្រុមហ៊ុន Shinsegae Group បានសម្រេចបណ្ដេញលោក Sohn Jeong-hyun ចេញពីតំណែងជានាយកប្រតិបត្តិ Starbucks កូរ៉េខាងត្បូង បន្ទាប់ពីយុទ្ធនាការលក់កែវ 'Tank Day' បង្កឱ្យមានការរិះគន់ថាបានរំឮកដល់ការបង្ក្រាបយោធាដ៏ឃោរឃៅលើបាតុករទាមទារលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៨០។