ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

រូបសំណាកសេរីភាព (Statue of Liberty) ដែលមានឈ្មោះផ្លូវការថា "Liberty Enlightening the World" គឺជារូបចម្លាក់នីអូក្លាសិកដ៏ធំនៃស្ត្រីពាក់មកុដ កាន់ភ្លើងហ្វារនៅដៃស្តាំ ស្ថិតនៅលើកោះ Liberty Island ក្នុងកំពង់ផែញូវយ៉ក សហរដ្ឋអាមេរិក។ តាមវិគីភីឌា រូបសំណាកនេះធ្វើពីស្ពាន់ និងត្រូវបានប្រគល់ជូនសហរដ្ឋអាមេរិកដោយប្រជាជនបារាំងនៅឆ្នាំ១៨៨៦ ជាកាយវិការនៃមិត្តភាពរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ ការរចនានេះដឹកនាំដោយលោក Frédéric Auguste Bartholdi ហើយគ្រោងដែកខាងក្នុងត្រូវបានសាងសង់ដោយលោក Gustave Eiffel ដែលក្រោយមកល្បីល្បាញដោយសារអគារអេហ្វែល។ រូបសំណាកនេះត្រូវបានសម្ពោធជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី ២៨ តុលា ១៨៨៦ ហើយចាប់តាំងពីពេលនោះមក វាបានក្លាយជានិមិត្តសញ្ញាសកលនៃសេរីភាព។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

រូបសំណាកសេរីភាពមានទីតាំងនៅលើកោះ Liberty Island ដែលពីមុនមានឈ្មោះ Bedloe's Island ក្នុងឈូងសមុទ្រ Upper New York Bay ជាផ្នែកនៃទីក្រុងញូវយ៉ក។ យោងតាមឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រពីវិគីភីឌា កោះនេះដើមឡើយជាទីតាំងនៃបន្ទាយយោធា Fort Wood ដែលមានរាងផ្កាយដប់មួយចំណុច ហើយជើងទម្ររបស់រូបសំណាកត្រូវបានសាងសង់នៅលើគ្រឹះនោះ។ ទីតាំងនេះអាចធ្វើដំណើរទៅដល់បានដោយសាឡាងពី Manhattan និង New Jersey ហើយមានទេសភាពដ៏ស្រស់ស្អាតនៃកំពង់ផែញូវយ៉ក។

នៅក្បែរនោះមានកោះ Ellis Island ដែលជាច្រកចូលសំខាន់សម្រាប់ជនអន្តោប្រវេសន៍រាប់លាននាក់ដែលបានមកដល់សហរដ្ឋអាមេរិកនៅចុងសតវត្សទី១៩ និងដើមសតវត្សទី២០។ ដូច្នេះ រូបសំណាកសេរីភាពត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាសញ្ញាស្វាគមន៍ចំពោះពួកគេ ហើយជានិមិត្តរូបនៃក្តីសង្ឃឹមនិងឱកាសថ្មី។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃការបង្កើតរូបសំណាកនេះ ចាប់ផ្តើមពីគំនិតចង់រំឭកដល់ទំនាក់ទំនងបារាំង-អាមេរិក។ តាមការចង្អុលបង្ហាញរបស់វិគីភីឌា ការរចនានេះបានទទួលឥទ្ធិពលពីទេពធីតាសេរីភាពរ៉ូម៉ាំង Libertas និងព្រះអាទិត្យ Sol Invictus ដែលបង្ហាញពីឫសគល់នៃនិមិត្តរូបនេះ។

ការសាងសង់បានធ្វើឡើងនៅប្រទេសបារាំង ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Bartholdi។ ដើម្បីរៃអង្គាសថវិកាសម្រាប់ជើងទម្រ ដៃកាន់ភ្លើងហ្វារត្រូវបានដាក់តាំងនៅសួន Madison Square ក្នុងញូវយ៉ក ចាប់ពីឆ្នាំ១៨៧៦ ដល់ ១៨៨២។ ក្បាលរបស់រូបសំណាកក៏ត្រូវបានបង្ហាញនៅឯពិព័រណ៍ពិភពលោកនៅទីក្រុងប៉ារីស ឆ្នាំ១៨៧៨ ដើម្បីបង្កើនការចាប់អារម្មណ៍។ តាមឯកសារពីវិគីភីឌា បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសាងសង់នៅប៉ារីសក្នុងឆ្នាំ១៨៨៥ រូបសំណាកទាំងមូលត្រូវបានរំសាយនិងដឹកជញ្ជូនតាមកប៉ាល់មកកាន់សហរដ្ឋអាមេរិក។

ការសាងសង់ជើងទម្រ ដែលរចនាដោយស្ថាបត្យករ Richard Morris Hunt ត្រូវការថវិកាយ៉ាងច្រើន។ លោក Joseph Pulitzer អ្នកបោះពុម្ពកាសែត The New York World បានជួយរៃអង្គាសប្រាក់តាមរយៈការអំពាវនាវឲ្យអ្នកអានបរិច្ចាក ដោយសន្យាបោះពុម្ពឈ្មោះអ្នកបរិច្ចាកទាំងអស់នៅលើទំព័រកាសែត។ លោក Pulitzer ក៏បានបង្កើតបង្អួចកញ្ចក់ពណ៌មួយឈ្មោះ "Liberty Enlightening the World" ជាការរំឭកដល់ការរៃអង្គាសនេះ ដែលបច្ចុប្បន្នដាក់តាំងនៅសាកលវិទ្យាល័យ Columbia។

នៅថ្ងៃទី ២៨ តុលា ១៨៨៦ រូបសំណាកសេរីភាពត្រូវបានសម្ពោធជាផ្លូវការ ដោយមានពិធីយ៉ាងធំនៅលើកោះនេះ។ ក្រោយពីប្រើប្រាស់ជិតមួយសតវត្ស រូបសំណាកត្រូវបានបិទដើម្បីជួសជុលធំមួយនៅឆ្នាំ១៩៨៤។ នៅថ្ងៃទី ៤ កក្តដា ១៩៨៦ លោកជំទាវទីមួយ Nancy Reagan បានធ្វើពិធីបើកដំណើរការឡើងវិញ ស្របនឹងខួបមួយរយឆ្នាំ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

រូបសំណាកសេរីភាពគឺជាតំបន់ទេសចរណ៍ដ៏សំខាន់របស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចររាប់លាននាក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ តាមរូបភាពប្រវត្តិសាស្ត្រពីវិគីភីឌា ក្រុមហ៊ុននាវាចរណ៍ដូចជា Circle Line បាននិងកំពុងដឹកអ្នកទស្សនាទៅកាន់កោះនេះតាំងពីពាក់កណ្តាលសតវត្សទី២០ រហូតមក។ សេដ្ឋកិច្ចទេសចរណ៍នៅញូវយ៉កពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើការទាក់ទាញនេះ។

ផ្នែកវប្បធម៌ រូបសំណាកនេះបានលេចឡើងលើកាក់ ត្រាប្រៃសណីយ៍ និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយជាច្រើន ដែលបញ្ជាក់ពីឋានៈជានិមិត្តសញ្ញាជាតិ។ យោងតាមវិគីភីឌា ត្រាអាមេរិកជាច្រើនចាប់ពីឆ្នាំ១៩២២ រួមមានបញ្ហាឆ្នាំ១៩៤០ ១៩៥៤ និង១៩៦១ បានប្រើប្រាស់រូបសំណាកនេះ។ លើសពីនេះ មានការចម្លងរូបសំណាកនៅទីក្រុងប៉ារីស (បារាំង) និងអូដាយបា (ជប៉ុន) ដូចដែលបានថតដោយវិគីភីឌា ដែលបង្ហាញពីការទទួលស្គាល់ជាសកល។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សព្វថ្ងៃនេះ រូបសំណាកសេរីភាពនៅតែជានិមិត្តរូបដ៏មានឥទ្ធិពលនៃសេរីភាព។ នៅព្រឹត្តិការណ៍វាយប្រហារភេរវកម្មថ្ងៃទី ១១ កញ្ញា ២០០១ រូបសំណាកនេះបានបង្ហាញខ្លួនក្នុងផ្ទៃខាងក្រោយនៃអគារ World Trade Center ដែលកំពុងឆេះ ដូចដែលបានថតដោយសេវាឧទ្យានជាតិអាមេរិក និងចងក្រងដោយវិគីភីឌា។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះបានពង្រឹងតួនាទីរបស់រូបសំណាកជានិមិត្តសញ្ញានៃការតស៊ូប្រឆាំងនឹងអំពើហិង្សា។

សារមន្ទីររូបសំណាកសេរីភាពបច្ចុប្បន្នមានដាក់តាំងភ្លើងហ្វារដើមដែលត្រូវបានជំនួសក្នុងឆ្នាំ១៩៨៤ ដូចដែលបានឃើញក្នុងរូបថតពីខែកក្កដា ២០១៩ ពីវិគីភីឌា។ រូបថតឆ្នាំ២០២៤ បានបង្ហាញពីរូបសំណាកពីខាងក្រោយ ដោយផ្តោតលើជើងដែលកំពុងបោះជំហាន និងខ្សែច្រវាក់ដែលបាក់ ដែលតំណាងឲ្យការរួចផុតពីទាសភាព។ សារនេះនៅតែមានភាពពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស និងសេរីភាពនៅទូទាំងពិភពលោកសព្វថ្ងៃ។