ភាគហ៊ុន

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ភាគហ៊ុន គឺជាឯកតានៃភាពជាម្ចាស់នៅក្នុងក្រុមហ៊ុន ឬសាជីវកម្មមួយ។ យោងតាមវិគីភីឌា ភាគហ៊ុនទាំងអស់រួមគ្នាបង្កើតបានជាកម្មសិទ្ធិសរុបដែលបែងចែកក្រុមហ៊ុន។ ភាគហ៊ុននីមួយៗតំណាងឱ្យភាពជាម្ចាស់មួយភាគតូចនៃសាជីវកម្ម សមាមាត្រនឹងចំនួនភាគហ៊ុនសរុប។ អ្នកកាន់កាប់ភាគហ៊ុន (ម្ចាស់ភាគហ៊ុន) មានសិទ្ធិទទួលបានចំណែកនៃប្រាក់ចំណេញរបស់ក្រុមហ៊ុន ថវិកាពីការរំលាយទ្រព្យសម្បត្តិ និងសិទ្ធិបោះឆ្នោតក្នុងកិច្ចប្រជុំម្ចាស់ភាគហ៊ុន។ មិនមែនភាគហ៊ុនទាំងអស់សុទ្ធតែមានសិទ្ធិស្មើគ្នានោះទេ ដោយក្រុមហ៊ុនអាចចេញភាគហ៊ុនថ្នាក់ផ្សេងៗ ដូចជាភាគហ៊ុនគ្មានសិទ្ធិបោះឆ្នោត ភាគហ៊ុនដែលមានសិទ្ធិបោះឆ្នោតកើនឡើង ឬភាគហ៊ុនអទិភាពដែលទទួលប្រាក់ចំណេញមុនថ្នាក់ដទៃ។ ជារួម ភាគហ៊ុនដើរតួនាទីជាមូលដ្ឋាននៃសេដ្ឋកិច្ចមូលធននិយម ជាយាន្តសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនប្រមូលមូលធន និងសម្រាប់វិនិយោគិនស្វែងរកប្រាក់ចំណេញ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ផ្សារភាគហ៊ុនមានវត្តមាននៅទូទាំងពិភពលោក។ មជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុសំខាន់ៗរួមមាន ផ្សារហ៊ុនញូវយ៉ក (NYSE) នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ផ្សារហ៊ុនតូក្យូ (TSE) នៅជប៉ុន ផ្សារហ៊ុនឡុងដ៍ (LSE) នៅចក្រភពអង់គ្លេស និងផ្សារហ៊ុនសៀងហៃ (SSE) នៅចិន។ នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ទីផ្សារភាគហ៊ុនហ្វីលីពីនក៏ដំណើរការយ៉ាងសកម្មផងដែរ ដូចបានបង្ហាញក្នុងរូបភាព។ «ប្រជាជន» ក្នុងបរិបទភាគហ៊ុនរួមមានវិនិយោគិនបុគ្គល វិនិយោគិនស្ថាប័ន (ដូចជាមូលនិធិសោធននិវត្តន៍ និងក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រង) និងឈ្មួញភាគហ៊ុនដែលដើរតួជាអន្តរការី។ បច្ចេកវិទ្យាបានធ្វើឱ្យការចូលរួមកាន់តែទូលំទូលាយ ដោយវិនិយោគិនអាចធ្វើប្រតិបត្តិការតាមអនឡាញពីគ្រប់ទីកន្លែង។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃភាគហ៊ុនអាចតាមដានបានយ៉ាងតិចរហូតដល់សតវត្សទី ១៣។ ឯកសារចាស់បំផុតមួយដែលបង្ហាញពីការកាន់កាប់ភាគហ៊ុន គឺភាគហ៊ុន ១២.៥% នៃអណ្តូងរ៉ែទង់ដែងធំ (Great Copper Mountain) នៅប្រទេសស៊ុយអែត ដែលចុះថ្ងៃទី ១៦ មិថុនា ១២៨៨ ដូចបានរៀបរាប់ដោយវិគីភីឌា។ នៅដើមសតវត្សទី ១៧ ក្រុមហ៊ុន Dutch East India Company (VOC) នៅប្រទេសហូឡង់ ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាក្រុមហ៊ុនដំបូងដែលចេញភាគហ៊ុនជាសាធារណៈក្នុងឆ្នាំ ១៦០២។ ការជួញដូរភាគហ៊ុនទាំងនោះបាននាំឱ្យមានការបង្កើតផ្សារហ៊ុនអាំស្ទែដាំ (Amsterdam Stock Exchange) ដែលជាផ្សារហ៊ុនផ្លូវការដំបូងគេក្នុងពិភពលោក។ ក្នុងសតវត្សទី ១៨ និង ១៩ ការជួញដូរភាគហ៊ុនបានរីករាលដាល ជាពិសេសជាមួយក្រុមហ៊ុនផ្លូវដែកដូចជា Baltimore and Ohio Railroad នៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ បច្ចុប្បន្ន ភាគហ៊ុនភាគច្រើនត្រូវបានជួញដូរតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិក ដោយចេញពីវិញ្ញាបនបត្រក្រដាសទៅជាទម្រង់ឌីជីថល។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ភាគហ៊ុនដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងសេដ្ឋកិច្ចសកល។ ពួកវាផ្តល់យាន្តដល់ក្រុមហ៊ុនដើម្បីរៃអង្គាសមូលធនសម្រាប់ការពង្រីក និងអភិវឌ្ឍន៍ ខណៈដែលវិនិយោគិនអាចចូលរួមក្នុងការរីកចម្រើនរបស់សហគ្រាស និងទទួលបានចំណូលតាមរយៈភាគលាភនិងការកើនឡើងតម្លៃភាគហ៊ុន។ ទីផ្សារភាគហ៊ុនក៏បម្រើជាឧបករណ៍វាស់ស្ទង់សុខភាពសេដ្ឋកិច្ច ដោយសន្ទស្សន៍ដូចជា S&P 500 ត្រូវបានតាមដានយ៉ាងទូលំទូលាយ។ នៅក្នុងវប្បធម៌ ភាគហ៊ុនបានបង្កើតនិមិត្តសញ្ញាសកលដូចជា «គោ» និង «ខ្លាឃ្មុំ» (bull and bear) ដែលតំណាងឱ្យទីផ្សារកើនឡើងនិងធ្លាក់ចុះ ហើយភាពយន្តនិងសៀវភៅជាច្រើនបានធ្វើឱ្យវឌ្ឍនភាពនៃការជួញដូរភាគហ៊ុនក្លាយជាផ្នែកមួយនៃប្រជាប្រិយភាព។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ន ការជួញដូរភាគហ៊ុននៅតែជាសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចដ៏មានឥទ្ធិពល។ បច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលបានធ្វើឱ្យការចូលដំណើរការកាន់តែងាយស្រួល ដូចបានឃើញក្នុងរូបភាពឈ្មួញភាគហ៊ុននិងផ្ទាំងទីផ្សារទំនើប។ ការយល់ដឹងអំពីមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃភាគហ៊ុន ដូចជាសិទ្ធិនិងហានិភ័យ មានសារៈសំខាន់សម្រាប់អ្នកវិនិយោគគ្រប់រូប។ យោងតាមវិគីភីឌា ភាគហ៊ុននៅតែជាយន្តការស្នូលសម្រាប់ការបែងចែកមូលធនក្នុងទីផ្សារសេរី ហើយផ្សារហ៊ុនកំពុងវិវត្តជាបន្តបន្ទាប់ដើម្បីបំពេញតម្រូវការសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។