ប្រធានបទ Topic
មេឌាស្ទ្រីម
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia មេឌាស្ទ្រីម (Streaming media) គឺជាវិធីសាស្ត្រនៃការបញ្ជូនពហុមេឌាតាមរយៈបណ្តាញអ៊ីនធឺណិត ដើម្បីចាក់លេងភ្លាមៗដោយប្រើកម្មវិធីចាក់មេឌាឌីជីថល។ ទិន្នន័យត្រូវបានផ្ទេរជាកញ្ចប់ពីម៉ាស៊ីនមេទៅកាន់អតិថិជន ហើយត្រូវបានបង្ហាញជាសំឡេងឬវីដេអូក្នុងពេលវេលាជាក់ស្តែង ឬជិតពេលវេលាជាក់ស្តែង។ នេះខុសប្លែកពីការទាញយកឯកសារ ដែលអ្នកប្រើប្រាស់ត្រូវទាញយកឯកសារទាំងមូលជាមុនសិន ទើបអាចចាក់លេងបាន។
Wikipedia បានបញ្ជាក់ថា មេឌាស្ទ្រីមត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាទូទៅសម្រាប់វីដេអូតាមតម្រូវការ ការផ្សាយទូរទស្សន៍តាមស្ទ្រីម និងសេវាកម្មតន្ត្រីតាមអ៊ីនធឺណិត។ លើសពីនេះ ការផ្សាយផ្ទាល់នៃព្រឹត្តិការណ៍នានា ក៏ជាការប្រើប្រាស់ដ៏សំខាន់មួយដែរ។ បច្ចេកវិទ្យានេះពឹងផ្អែកលើការតភ្ជាប់អ៊ីនធឺណិតដែលមានល្បឿនគ្រប់គ្រាន់ និងប្រើប្រាស់បច្ចេកទេសស្តុកទិន្នន័យបណ្តោះអាសន្ន ដើម្បីធានាដំណើរការរលូន។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
យោងតាម Wikipedia ការប្រើប្រាស់មេឌាស្ទ្រីមបានរីករាលដាលទៅទូទាំងពិភពលោក ប៉ុន្តែវាមានការពេញនិយមខ្ពស់នៅក្នុងប្រទេសដែលមានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតលឿន និងមានស្ថិរភាព ដូចជានៅអាមេរិកខាងជើង អឺរ៉ុប និងអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកមួយចំនួន។ នៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ការប្រើប្រាស់ស្ទ្រីមកំពុងកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយសារការរីកចម្រើននៃបណ្តាញទូរសព្ទចល័ត 4G និង 5G។
អ្នកប្រើប្រាស់មេឌាស្ទ្រីមមានភាពចម្រុះគ្នា ចាប់ពីកុមាររហូតដល់មនុស្សចាស់ ហើយ Wikipedia បានដកស្រង់ការសិក្សាដែលបង្ហាញថា វីដេអូស្ទ្រីមបានក្លាយជាទម្រង់នៃការកម្សាន្តដ៏សំខាន់សម្រាប់មនុស្សជំនាន់ថ្មី។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
តាមការស្រាវជ្រាវរបស់ Wikipedia ការចាប់ផ្តើមនៃមេឌាស្ទ្រីមអាចត្រូវបានគេតាមដានទៅដល់ដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ នៅពេលដែលក្រុមហ៊ុន RealNetworks បានអភិវឌ្ឍកម្មវិធី RealAudio និង RealVideo។ នៅឆ្នាំ១៩៩៥ ការផ្សាយផ្ទាល់កីឡាបេស្សបលជាលើកដំបូងត្រូវបានធ្វើឡើងតាមអ៊ីនធឺណិត។ នៅអំឡុងពេលនោះ ល្បឿនអ៊ីនធឺណិតមានកម្រិតទាប ហើយគុណភាពវីដេអូក៏អន់ផងដែរ។
ការផ្លាស់ប្តូរដ៏ធំមួយបានកើតឡើងនៅពាក់កណ្តាលទសវត្សរ៍ឆ្នាំ២០០០ ជាមួយនឹងការលេចឡើងនៃវីដេអូតាមអ៊ីនធឺណិត។ Wikipedia បានរាយការណ៍ថា YouTube ដែលបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ២០០៥ បានធ្វើឲ្យការចែករំលែកវីដេអូតាមស្ទ្រីមកាន់តែងាយស្រួល។ បន្ទាប់មកក្រុមហ៊ុន Netflix បានចាប់ផ្តើមសេវាកម្មស្ទ្រីមរបស់ខ្លួននៅឆ្នាំ២០០៧ ដោយប្តូរពីការជួលឌីស DVD មកជាស្ទ្រីមអនឡាញ។ ក្នុងវិស័យតន្ត្រី Spotify បានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ២០០៨ ដែលបានផ្លាស់ប្តូររបៀបដែលមនុស្សស្តាប់តន្ត្រី។
ចាប់ពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ២០១០ បច្ចេកវិទ្យា HTML5 បានធ្វើឲ្យការស្ទ្រីមអាចធ្វើទៅបានដោយផ្ទាល់តាមកម្មវិធីរុករកបណ្ដាញ ដោយមិនចាំបាច់តម្លើងកម្មវិធីបន្ថែមដូចជា Flash។ កាន់តែថ្មីៗនេះ ការផ្សាយផ្ទាល់បានរីកចម្រើនតាមរយៈវេទិកាដូចជា Twitch និង Facebook Live ហើយបច្ចេកវិទ្យាស្ទ្រីមក៏បានពង្រីកទៅដល់ការលេងហ្គេមតាមពពកផងដែរ។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
ប្រភព: Wikipedia
តាមការវិភាគរបស់ Wikipedia មេឌាស្ទ្រីមបានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើសេដ្ឋកិច្ចនៃឧស្សាហកម្មមេឌា។ ម៉ូដែលអាជីវកម្មបានផ្លាស់ប្តូរពីការលក់ឌីស និងការជាវទូរទស្សន៍ប្រពៃណី ទៅជាសេវាកម្មជាវប្រចាំខែ និងការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មតាមស្ទ្រីម។ ក្រុមហ៊ុនដូចជា Netflix, Amazon Prime Video, និង Disney+ បានក្លាយជាអ្នកដើរតួសំខាន់នៅក្នុងទីផ្សារវីដេអូ។ នៅក្នុងវិស័យតន្ត្រី សេវាកម្មស្ទ្រីមដូចជា Spotify និង Apple Music បានធ្វើឲ្យប្រាក់ចំណូលពីការលក់អាល់ប៊ុមធ្លាក់ចុះ ប៉ុន្តែបានជួយកាត់បន្ថយការលួចចម្លងតន្ត្រី ដូចដែលបានបង្ហាញក្នុងក្រាហ្វ។
ខាងផ្នែកវប្បធម៌ មេឌាស្ទ្រីមបានបង្កើតឲ្យមានទម្រង់នៃការមើលមាតិកាថ្មីៗ ដូចជាការមើលរឿងជាច្រើនភាគជាប់ៗគ្នា (binge-watching) ដែលបានផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់នៃការទស្សនា។ វាក៏បានធ្វើឲ្យមាតិកាពីជុំវិញពិភពលោកអាចចូលដំណើរការបានយ៉ាងងាយស្រួល ជំរុញការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌ និងការយល់ដឹងអំពីសង្គមផ្សេងៗ។ ទោះយ៉ាងណា Wikipedia ក៏បានកត់សម្គាល់ពីការព្រួយបារម្ភអំពីគម្លាតឌីជីថល (digital divide) និងផលប៉ះពាល់ដល់សុខភាពផ្លូវចិត្តពីការប្រើប្រាស់ច្រើនពេក។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
នៅក្នុងយុគសម័យបច្ចុប្បន្ន មេឌាស្ទ្រីមបានក្លាយជាផ្នែកមួយដែលមិនអាចខ្វះបាននៃការទំនាក់ទំនង និងការកម្សាន្ត។ តាម Wikipedia ការផ្សាយផ្ទាល់ត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងយុទ្ធនាការនយោបាយ ការអប់រំពីចម្ងាយ និងការងារពីផ្ទះ ជាពិសេសក្នុងអំឡុងពេលនៃជំងឺរាតត្បាត COVID-19។ វេទិកាដូចជា Zoom និង Microsoft Teams ដែលពឹងផ្អែកលើបច្ចេកវិទ្យាស្ទ្រីម បានមើលឃើញការកើនឡើងនៃអ្នកប្រើប្រាស់យ៉ាងខ្លាំង។
Wikipedia ក៏បានចង្អុលបង្ហាញថា ការផ្សាយផ្ទាល់កំពុងត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងការតវ៉ាសង្គម ការលក់ទំនិញតាមអនឡាញ និងការផ្សព្វផ្សាយសាសនា ដែលធ្វើឲ្យវាកាន់តែពាក់ព័ន្ធនឹងជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាជនទូទាំងពិភពលោក រួមទាំងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការយល់ដឹងអំពីនិន្នាការ និងផលប៉ះពាល់នៃមេឌាស្ទ្រីមគឺមានសារៈសំខាន់ ដើម្បីតាមដានការវិវត្តនៃសង្គមឌីជីថល។