ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

កោះស៊ូម៉ាត្រា (Sumatra) គឺជាកោះមួយក្នុងចំណោមប្រជុំកោះស៊ុនដា (Sunda Islands) ដែលស្ថិតនៅភាគខាងលិចនៃប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី។ តាមការពិពណ៌នារបស់ Wikipedia កោះស៊ូម៉ាត្រាគឺជាកោះធំបំផុតដែលស្ថិតនៅក្នុងទឹកដីរបស់ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីទាំងស្រុង ហើយក៏ជាកោះធំជាងគេលំដាប់ទី ៦ នៅលើពិភពលោកផងដែរ។

Wikipedia បានកត់សម្គាល់ថា កោះនេះមានផ្ទៃដីសរុបប្រមាណ ៤៨២,២៨៦.៥៥ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ដោយតួលេខនេះរាប់បញ្ចូលទាំងកោះដែលនៅជាប់ៗគ្នាផងដែរ។ ក្នុងចំណោមកោះទាំងនោះមានដូចជា Simeulue, Nias, ប្រជុំកោះ Mentawai, Enggano, ប្រជុំកោះនានានៃខេត្តប្រជុំកោះ Riau, Bangka និង Belitung ព្រមទាំងប្រជុំកោះ Krakatoa ផងដែរ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia ទីក្រុងធំបំផុតនៅលើកោះស៊ូម៉ាត្រាគឺទីក្រុងមេដាន (Medan)។ រូបថតទេសភាពទីក្រុងមេដានដែលបានបង្ហាញក្នុងអត្ថបទរបស់ Wikipedia បានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការអភិវឌ្ឍទីក្រុងទំនើប ដែលមានអគារខ្ពស់ៗជាច្រើន។

ផ្នែកភូមិសាស្ត្រវិញ ផែនទីសណ្ឋានដី និងផែនទីនៃការបង្កើតភូគព្ភសាស្ត្ររបស់កោះស៊ូម៉ាត្រា ដែលបានបង្ហាញដោយ Wikipedia បញ្ជាក់ថា កោះនេះជាតំបន់ដែលមានភ្នំ និងភ្នំភ្លើងជាច្រើន។ ភ្នំភ្លើង Sinabung នៅតំបន់ស៊ូម៉ាត្រាខាងជើង គឺជាឧទាហរណ៍មួយក្នុងចំណោមភ្នំភ្លើងទាំងនោះ។

ចំពោះប្រជាជនវិញ រូបភាពពី Wikipedia បង្ហាញពីក្រុមវប្បធម៌ចម្រុះនៅលើកោះនេះ។ ក្នុងនោះរួមមានជនជាតិមីណាំងកាបៅ (Minangkabau) ដែលមានក្បួនពិធីប្រពៃណីរបស់ខ្លួន និងជនជាតិបាតាក់ (Batak) ដែលមានផ្ទះប្រពៃណីហៅថា Rumah Bolon របស់ក្រុម Batak Simalungun។ លើសពីនេះ នៅទីក្រុង Banda Aceh មានវិហារអ៊ីស្លាមធំ Baiturrahman ដែលជាទីសំគាល់ដ៏សំខាន់ក្នុងតំបន់។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia សិលាចារឹក Kedukan Bukit ដែលបានប្រើអក្សរ Pallava គឺជាគំរូចាស់បំផុតដែលនៅគង់វង្សនៃភាសាម៉ាឡេបុរាណ (Old Malay) ហើយវាមានទីតាំងនៅក្នុងតំបន់ស៊ូម៉ាត្រាខាងត្បូង ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី។ ការរកឃើញសិលាចារឹកនេះបង្ហាញថា កោះស៊ូម៉ាត្រាមានប្រវត្តិនៃការប្រើប្រាស់អក្សរសាស្ត្រ និងភាសាយូរលង់ណាស់មកហើយ។

លើសពីនេះ Wikipedia ក៏មានរូបភាពនៃអគារប្រាសាទបុរាណ Candi Tinggi និង Candi Gumpung នៅតំបន់ Muarojambi ផងដែរ។ សំណង់បុរាណទាំងនេះគឺជាស្លាកស្នាមនៃការតាំងទីលំនៅក្នុងអតីតកាលដ៏យូរលង់នៅលើកោះនេះ ហើយឆ្លុះបញ្ចាំងពីមរតកប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏សម្បូរបែបរបស់កោះស៊ូម៉ាត្រា។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

វប្បធម៌នៅលើកោះស៊ូម៉ាត្រាមានភាពចម្រុះ។ តាមរូបភាពពី Wikipedia ក្បួនពិធីប្រពៃណីរបស់ជនជាតិមីណាំងកាបៅ និងផ្ទះប្រពៃណី Rumah Bolon របស់ជនជាតិបាតាក់ Simalungun គឺជាឧទាហរណ៍នៃទំនៀមទម្លាប់ដែលនៅគង់វង្ស។ វិហារអ៊ីស្លាមធំ Baiturrahman នៅទីក្រុង Banda Aceh ក៏បានបង្ហាញពីតួនាទីរបស់សាសនាក្នុងសង្គមនៅលើកោះនេះផងដែរ។

ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចវិញ Wikipedia បានកត់សម្គាល់ថា ទីក្រុងមេដានគឺជាទីក្រុងធំបំផុតនៅលើកោះស៊ូម៉ាត្រា ហើយរូបថតទេសភាពទីក្រុងនេះបង្ហាញពីការអភិវឌ្ឍទីក្រុងដែលគួរឱ្យកត់សម្គាល់។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

កោះស៊ូម៉ាត្រាមានប្រធានបទមួយចំនួនដែលអាចទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ជាបន្ត។ ទីមួយ ភ្នំភ្លើងដូចជាភ្នំ Sinabung នៅតំបន់ស៊ូម៉ាត្រាខាងជើង ដែលត្រូវបានបង្ហាញក្នុង Wikipedia ធ្វើឱ្យបញ្ហាគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិ និងការត្រៀមបង្ការ ក្លាយជាប្រធានបទដែលគេតាមដានសម្រាប់តំបន់នេះ។

ទីពីរ ខ្លាស៊ូម៉ាត្រា និងផ្កាយក្ស Rafflesia arnoldii ដែលលេចឡើងក្នុងរូបភាពរបស់ Wikipedia អំពីកោះនេះ បានធ្វើឱ្យស៊ូម៉ាត្រាក្លាយជាកន្លែងដែលគេចាប់អារម្មណ៍ក្នុងវិស័យជីវចម្រុះ និងការអភិរក្សធម្មជាតិ។

សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា កោះស៊ូម៉ាត្រាគឺជាផ្នែកមួយនៃតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលជាតំបន់ដដែលដែលកម្ពុជាស្ថិតនៅ ហើយប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីក៏ជាសមាជិកអាស៊ានរួមជាមួយកម្ពុជាផងដែរ។ ដូច្នេះការអភិវឌ្ឍរបស់កោះស៊ូម៉ាត្រា និងបញ្ហានានានៅលើកោះនេះ ពាក់ព័ន្ធនឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងតំបន់ដែលកម្ពុជាក៏ជាផ្នែកមួយផងដែរ។